Tritikale Kaç Günde Yetişir? Gelişme Dönemleri ve Hasat Zamanı

Tritikale ekecek bir üretici, ekimden ne kadar sonra silaj yapabileceğini veya dane hasadı alabileceğini bilmek ister. Özellikle silajlık tritikaleden sonra aynı tarlaya ikinci ürün ekilecekse, bu süre çok önemlidir. Bu yazıda tritikalenin gelişme dönemlerini ve kaç günde yetiştiğini anlatıyoruz.

Ekimden Hasada Toplam Süre

Kışlık tritikale, sonbaharda ekilip ertesi yaz hasat edildiği için ekimden dane hasadına kadar geçen süre genellikle 7-9 ay civarındadır. Bu sürenin önemli bir kısmı, bitkinin yavaş geliştiği kış dönemidir. Yazlık tritikale ise ilkbaharda ekildiği için çok daha kısa sürede, genellikle 3-4 ay içinde hasada gelir. Süreler bölgeye, ekim zamanına, çeşide ve yılın sıcaklık koşullarına göre değişir.

Çimlenme ve Çıkış

Tavında ekilen tritikale, uygun sıcaklıkta genellikle bir iki hafta içinde çıkar. Sonbaharda toprak henüz sıcakken ekilen tohum daha hızlı çıkar; geç ekimde soğuyan toprakta çıkış uzar. Çıkış, bitkinin kışa ne kadar güçlü gireceğini belirlediği için önemlidir.

Kardeşlenme ve Kışlama

Çıkıştan sonra bitki birkaç yaprak oluşturur ve kardeşlenmeye başlar. Kardeşlenme, bitkinin ana sapın dibinden yeni saplar oluşturmasıdır; her kardeş ileride başak verebilir. Kışlık tritikale, kışa birkaç kardeşli olarak girmelidir. Kış boyunca bitki çok yavaş gelişir ve soğuklama ihtiyacını karşılar. Bu soğuklama, ilkbaharda başaklanma için gereklidir.

Sapa Kalkma

İlkbaharda sıcaklıklar artınca bitki hızla büyümeye başlar ve sapa kalkar. Bu dönemde boğumlar arasındaki sap kısımları uzar ve başak, sap içinde gelişmeye başlar. Sapa kalkma, bitkinin besin ve suya en çok ihtiyaç duyduğu dönemlerden biridir. Azotlu üst gübrenin son dozu ve gerekiyorsa sulama bu döneme denk getirilir.

Başaklanma ve Çiçeklenme

Sapa kalkmadan sonra başak, en üst yaprağın kınından çıkar; buna başaklanma denir. Başaklanmanın ardından çiçeklenme olur ve döllenmeyle birlikte daneler oluşmaya başlar. Ot ve hasıl amaçlı tritikale genellikle başaklanma döneminde biçilir. Bu dönemde yeşil aksam verimi ve besin değeri dengelidir.

Dane Dolumu ve Olgunlaşma

Çiçeklenmeden sonra daneler dolmaya başlar ve sırasıyla süt, hamur ve tam olum dönemlerinden geçer:

• Süt olum: Dane sıkıldığında süt gibi beyaz bir sıvı çıkar.
• Hamur olum: Dane içi hamur kıvamına gelir, tırnakla ezilebilir.
• Sarı olum: Dane sertleşmeye başlar, bitki sararır.
• Tam olum: Dane sertleşir, nemi düşer ve hasada hazır hâle gelir.

Silaj amaçlı tritikale genellikle süt-hamur olum döneminde biçilir. Dane hasadı ise tam olumda yapılır.

Silaj İçin Kaç Günde Hazır?

Kışlık tritikale, silaj olgunluğuna genellikle ilkbaharın sonunda ulaşır. Bölgeye göre bu, Akdeniz ve Ege kıyılarında nisan sonu-mayıs, iç bölgelerde mayıs sonu-haziran başına denk gelir. Silajlık tritikaleden sonra aynı tarlaya ikinci ürün olarak mısır ekilecekse, erken olgunlaşan çeşit seçmek ve ekimi geciktirmemek, mısır ekimini zamanında yapabilmek için önemlidir.

Sürelere Etki Eden Etkenler

• Ekim zamanı: Geç ekilen tritikale daha geç olgunlaşır.
• Çeşit: Erkenci ve geççi çeşitler arasında birkaç haftalık fark olabilir.
• Sıcaklık: Sıcak geçen ilkbahar, gelişmeyi hızlandırır.
• Su durumu: Kuraklık, olgunlaşmayı hızlandırır ama daneler cılız kalır.
• Rakım ve enlem: Yüksek ve kuzey bölgelerde gelişme daha yavaştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tritikale kaç günde yetişir?

Kışlık tritikale ekimden dane hasadına kadar genellikle 7-9 ay içinde yetişir. Yazlık tritikale 3-4 ayda hasada gelir.

Tritikale ne zaman biçilir?

Silaj için süt-hamur olumda, ot için başaklanmada, dane için tam olumda biçilir.

Tritikale silajı ne zaman hazır olur?

Kışlık tritikale silaj olgunluğuna bölgeye göre nisan sonu ile haziran başı arasında ulaşır.

Tritikale kaç günde çıkar?

Tavında ve uygun sıcaklıkta ekilen tritikale genellikle bir iki hafta içinde çıkar.

Tritikaleden sonra mısır ekilir mi?

Evet. Silajlık tritikale erken biçildikten sonra aynı tarlaya ikinci ürün olarak mısır ekilebilir.