Mısır Verim Hesaplama

Mısır Verimi Nasıl Hesaplanır?

Dane mısırda verim tahmini dört değerin çarpımına dayanır: dekardaki bitki sayısı, koçandaki sıra sayısı, bir sıradaki dane sayısı ve bin dane ağırlığı. Çarpım 1.000.000'a bölündüğünde sonuç kilogram/dekar olarak çıkar.

Örnek: dekarda 7.500 bitki, koçanda 16 sıra, sırada 35 dane ve 320 g bin dane ağırlığı olan bir tarlada 7.500 × 16 × 35 × 320 ÷ 1.000.000 = 1.344 kg/dekar verim beklenir.

Dekardaki bitki sayısını sayımdan çıkarmak için bir sıra üzerinde 5 metre ölçün ve bu aralıktaki bitkileri sayın. 70 cm sıra arasında 5 metrelik bölüm 3,5 m²'lik alana denk gelir; dekar 1.000 m² olduğuna göre saydığınız bitki sayısını 285,7 ile çarpmanız yeterlidir. Hesaplayıcı bu dönüşümü sıra arası değerinize göre kendisi yapar.

Nem Kesintisi Hesabı

Tartılan ağırlık ile ödenen ağırlık arasındaki fark, üründeki fazla sudan kaynaklanır. Formül şudur:

Ödenecek kg = Tartılan kg × (100 − ölçülen nem) ÷ (100 − hedef nem)

%20 nemli 10.000 kg mısır, %15 esasına indirildiğinde 10.000 × 80 ÷ 85 = 9.412 kg eder. Aradaki 588 kilo kaybolmuş ürün değil, buharlaşacak sudur. Alıcıların çoğu bunun üzerine ayrıca %0,5–1 arasında kurutma firesi uygular.

FAO Olum Grubuna Göre Bin Dane Ağırlığı

Hesabın en oynak değişkeni bin dane ağırlığıdır ve sayılarak değil tahmin edilerek bulunur. Ektiğiniz çeşidin katalog değeri elinizde yoksa, olum grubuna göre aşağıdaki aralıkları başlangıç değeri olarak kullanabilirsiniz.

Verim Tahmini Neden Hasattan Önce Yapılır?

Hasat makinesi tarlaya girdiğinde verim zaten belli olur; ama o noktada alınacak karar kalmamıştır. Dane dolum döneminde yapılan tahmin ise hâlâ işe yarar: kaç dekarlık alana kaç kamyon ayarlanacağı, kurutma kapasitesinin yetip yetmeyeceği, depo alanının ne kadarının boşaltılması gerektiği ve alıcıyla ne zaman fiyat konuşulacağı bu tahmine göre planlanır.

Tahmin ayrıca tarlanın kendi içindeki farkı görünür kılar. Aynı parselin sulama başındaki ve sonundaki bölümünden ayrı ayrı sayım yaparsanız, aradaki fark size sulama düzeninin mi yoksa gübrelemenin mi aksadığını söyler. Tek bir ortalama rakam bu bilgiyi taşımaz.

Sayımı Nerede ve Nasıl Yapmalı?

Tahminin isabeti, tamamen örnekleme kalitesine bağlıdır. Tarlanın en iyi görünen yerinden sayım yapmak, sonucu gerçekte alacağınızın belirgin şekilde üzerine çıkarır. Doğru yöntem, parselin birbirinden uzak en az 4–5 noktasında ayrı ayrı sayım yapıp ortalamasını almaktır. Tarla başındaki ilk sıraları ve su alan çukur kısımları örnekleme dışında tutun; bunlar tarlanın tamamını temsil etmez.

Koçandaki dane sayısını sayarken koçanın uç kısmına dikkat edin. Uçta kalan cılız, dolmamış daneler harmanda büyük ölçüde savrulup gider; bunları sayıma katmak tahmini şişirir. Sıra sayısı ise koçan boyunca sabittir ve her zaman çift sayıdır — 14, 16, 18 gibi. Tek sayı çıktıysa yeniden sayın.

Sayım için en uygun dönem, danenin süt olumunu geçip hamur olumuna girdiği evredir. Daha erken yapılan sayımlarda dane sayısı belli olsa da tane iriliği henüz oturmadığı için bin dane ağırlığı tahmini yanıltır.

Bin Dane Ağırlığı: Tahminin En Oynak Değişkeni

Hesabın diğer üç bileşeni (bitki sayısı, sıra sayısı, sıradaki dane) sayılarak bulunur; bin dane ağırlığı ise tahmin edilir. Bu yüzden sonucu en çok kaydıran değişken odur. 300 g yerine 340 g girmek, aynı tarlada verim tahminini yaklaşık %13 yukarı taşır.

En sağlıklısı, ektiğiniz çeşidin katalog değerini kullanmaktır. Elinizde yoksa geçen yılın hasadından ölçebilirsiniz: rastgele 100 dane sayıp tartın, çıkan gramı 10 ile çarpın. Kuraklık, koçan kurdu zararı ya da dane dolum döneminde yaşanan su stresi bu değeri aşağı çeker; böyle bir yıl geçirdiyseniz katalog değerinin altında bir sayı girmek daha gerçekçi olur.

Nem Kesintisi: Tartıdaki Kilo ile Ödenen Kilo Neden Farklı?

Dane mısır tarladan genellikle %18–25 nemle gelir. Alıcı ise ürünü depolanabilir kabul edilen nem oranı üzerinden (yaygın olarak %14–15) fiyatlar. Aradaki fark kilo olarak düşülür; buna nem kesintisi denir. Kesinti keyfi bir uygulama değildir, çünkü fazla nemli mısır depoda kızışır ve küflenir — ama hesabın nasıl yapıldığını bilmek çiftçinin hakkıdır.

Hesap şudur: tartılan ağırlık, kuru madde oranları arasındaki oranla düzeltilir. %20 nemli 10 ton mısır, %15 esasına indirildiğinde 9.412 kg eder. Buradaki 588 kilo kaybolmuş ürün değil, üründeki sudur. Buna çoğu alıcı ayrıca %0,5–1 arasında kurutma firesi ekler; kurutma sırasında gerçekten kaybolan dane ve toz payıdır.

Tartışma çıkan nokta genelde formül değil, ölçümün kendisidir. Nem cihazlarının kalibrasyonu düzenli denetime tabi değildir ve aynı yükten alınan iki farklı numune farklı sonuç verebilir. Numunenin yükün tek bir noktasından değil, farklı derinliklerinden alınmasını isteyin; sonuçtan kuşkulanıyorsanız ikinci bir ölçüm talep edin.

Silajlık Mısırda Verim Neden Ayrı Hesaplanır?

Silajlık mısırda satılan şey dane değil, bitkinin tamamıdır. Bu yüzden verim yaş ton olarak konuşulur — ama yaş tonun tek başına anlamı yoktur. Aynı 5 ton, %25 kuru maddeyle hasat edilmişse 1.250 kg, %35 kuru maddeyle hasat edilmişse 1.750 kg gerçek yem demektir. Hayvanın önüne giden de sudan arta kalan bu kısımdır.

Silajlık hasat için hedeflenen aralık %30–35 kuru maddedir. Bu aralığın altında hasat edilen mısırda silo suyu sızar ve besin maddesi akıp gider; üstünde hasat edilende ise sıkıştırma zorlaşır, silo içinde hava kalır ve küflenme başlar. Süt çizgisinin koçanda 1/2–2/3 seviyesine indiği dönem, pratikte bu aralığa denk gelir.

Sıkça Sorulan Sorular

1 dekar mısır kaç kilo verir?

Türkiye'de dane mısırda dekar verimi sulama, çeşit ve gübreleme düzenine göre genellikle 900–1.400 kg arasında değişir. İyi yönetilen, damla sulamalı tarlalarda 1.600 kg ve üzeri de görülür. Bu rakamlar ülke ortalamalarıdır; kendi tarlanızın gerçek verimini yukarıdaki hesaplayıcıya sayım sonuçlarınızı girerek bulabilirsiniz.

Mısır verimi nasıl hesaplanır?

Dört değer çarpılır: dekardaki bitki sayısı, koçandaki sıra sayısı, bir sıradaki dane sayısı ve bin dane ağırlığı. Çarpım 1.000.000'a bölününce sonuç kg/dekar olarak çıkar. Örnek: 7.500 bitki × 16 sıra × 35 dane × 320 g ÷ 1.000.000 = 1.344 kg/da.

Dekardaki bitki sayısını nasıl bulurum?

Bir sıra üzerinde 5 metre ölçün ve bu aralıktaki bitkileri sayın. Sayıyı 1.000 ile çarpıp, sıra arası (metre) ile 5'in çarpımına bölün. 70 cm sıra arasında 5 metrede 26 bitki saydıysanız: 26 × 1.000 ÷ (0,70 × 5) = yaklaşık 7.430 bitki/dekar. Hesaplayıcı bu işlemi sizin için yapar.

Mısırda nem kesintisi nasıl hesaplanır?

Tartılan ağırlık, (100 − ölçülen nem) ÷ (100 − hedef nem) oranıyla çarpılır. %20 nemli 10.000 kg mısır %15 esasına indirildiğinde 10.000 × 80 ÷ 85 = 9.412 kg eder. Alıcı bunun üzerine genellikle %0,5–1 kurutma firesi de ekler.

Mısır kaç nemde hasat edilmeli?

Danelik mısırda biçerdöver hasadı için uygun aralık %20–25 nemdir. Daha yüksek nemde hasat, kurutma maliyetini ve nem kesintisini artırır; tarlada %14'e kadar beklemek ise dane dökülmesi, koçan çürüklüğü ve devrilme riskini büyütür. Kurutma imkânınız varsa %22 civarında hasat, çoğu yıl en dengeli seçenektir.

Bin dane ağırlığını bilmiyorum, ne girmeliyim?

Çeşidinizin katalog değeri en doğrusudur. Elinizde yoksa 320 g ile hesaplayın — Türkiye'de yetiştirilen dane mısır çeşitlerinin çoğu 300–350 g aralığındadır. Kuraklık ya da dane dolum döneminde su stresi yaşandıysa 280–300 g daha gerçekçi olur.

Silajlık mısırda dekara verim ne kadardır?

Sulanan koşullarda dekara 5–8 ton yaş silajlık mısır alınır. Asıl ölçü kuru maddedir: %32 kuru madde ile hasat edilen 6 tonluk bir verim, 1.920 kg kuru madde demektir. Silajlık hasat için hedef aralık %30–35 kuru maddedir.

Hesaplayıcının sonucu ne kadar isabetli?

Sayım düzgün yapıldığında gerçek verime %10 yaklaşan sonuçlar alınır. Sapmanın başlıca iki kaynağı vardır: tarlanın tek bir noktasından örnek almak ve bin dane ağırlığını olduğundan yüksek girmek. En az 4–5 farklı noktadan sayım yapıp ortalamasını kullanın.