Sudan Otu Ne Zaman Ekilir? Ana Ürün ve İkinci Ürün Ekim Zamanı

Sudan otunda ekim zamanı, hem çıkışın başarısını hem de sezon boyunca alınacak biçim sayısını belirler. Çok erken ekilen tohum soğuk toprakta çürür, çok geç ekilen tarla ise kışa kadar ancak bir biçim verir. Bu yazıda sudan otu ve sorgumun ne zaman ekileceğini anlatıyoruz.

Ekim Zamanını Belirleyen Etkenler

• Toprak sıcaklığı.
• Son don tarihi.
• Tarlanın ana ürün mü, ikinci ürün mü olarak kullanılacağı.
• Sulama imkânı ve toprağın tavı.
• Bölgenin ilk sonbahar donu tarihi, yani sezon uzunluğu.

Toprak Sıcaklığı Şartı

Sorgum ve sudan otu sıcak iklim bitkileridir ve çimlenmek için mısırdan daha sıcak toprak isterler. Ekim derinliğindeki toprak sıcaklığının en az 15 °C'ye, tercihen 18 °C civarına çıkması beklenir. Bu sıcaklık sağlanmadan ekilen tohum yavaş çimlenir, bir kısmı toprakta çürür ve çıkış seyrek olur. Toprak sıcaklığı sabah saatlerinde, ekim derinliğine sokulan bir toprak termometresiyle ölçülebilir.

Ana Ürün Ekim Zamanı

Ana ürün olarak sudan otu, son don tehlikesi geçtikten ve toprak ısındıktan sonra ekilir. Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'nun sıcak bölgelerinde nisan sonu ve mayıs başı uygundur. İç Anadolu ve Doğu Anadolu gibi serin bölgelerde ise ekim mayıs ortasından haziran başına kayar. Ana ürün olarak erken ekilen tarlada sezon uzun olduğu için en fazla biçim alınır.

İkinci Ürün Olarak Ekim

Sudan otunun en yaygın kullanımlarından biri, buğday ve arpa hasadından sonra ikinci ürün olarak ekilmesidir. Hububat hasat edildikten sonra tarla hızla hazırlanıp haziran ve temmuz başında ekim yapılır. Bu dönemde toprak sıcaktır ve çıkış hızlı olur; ancak toprak kurudur, bu yüzden ekimden önce veya hemen sonra sulama gerekir. Anız yakılmamalı, tarla mümkünse az işlenmeli veya doğrudan ekim makinesiyle ekilmelidir. Hasattan sonra her geçen gün sezonun kısalması ve biçim sayısının azalması demektir.

Geç Ekimin Biçim Sayısına Etkisi

Sudan otunun ilk biçime gelmesi ekimden sonra yaklaşık 50-60 gün sürer; sonraki biçimler arasında ise sıcak havada 30-40 gün geçer. Sonbaharda hava serinleyince büyüme yavaşlar ve ilk don ile durur. Bu nedenle:

• Mayısta ekilen tarlada sulu şartta 3-4 biçim alınabilir.
• Haziranda ekilen tarlada çoğunlukla 2-3 biçim alınır.
• Temmuz ortasından sonra ekilen tarlada çoğu bölgede 1-2 biçim alınabilir.

Erken Ekimde Soğuk Riski

Toprak ısınmadan yapılan erken ekimde tohum uzun süre toprakta bekler, mantarlar tarafından çürütülebilir ve çıkış seyrek olur. Çıkan fideler de soğukta yavaş gelişir ve yabancı ota yenik düşer. Geç gelen bir ilkbahar donu genç fideleri öldürebilir. Kısacası sudan otunda birkaç gün erken ekim kazandırmaz, aksine kaybettirebilir.

Toprak Tavı ve Ekim Kalitesi

Tohumun çimlenmesi için toprakta yeterli nem olmalıdır. Tavında ekilen tohum hızlı ve düzgün çıkar. Kuru toprağa ekim yapılırsa ekimden hemen sonra sulama gerekir; salma sulamada toprak yüzeyinde kaymak tabakası oluşabilir ve fidelerin çıkışını zorlaştırabilir. Bu yüzden ikinci ürün ekiminde yağmurlama sulama veya ekim öncesi tav sulaması tercih edilebilir.

Bölgelere Göre Ekim Takvimi

• Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu: Ana ürün nisan sonu-mayıs, ikinci ürün haziran.
• Ege ve Marmara: Ana ürün mayıs, ikinci ürün haziran-temmuz başı.
• İç Anadolu: Ana ürün mayıs ortası-haziran başı, ikinci ürün hasattan hemen sonra, temmuz başına kadar.
• Doğu Anadolu: Ana ürün haziran başı; sezon kısa olduğu için ikinci ürün ekimi sınırlıdır.

Bu takvim genel bir çerçevedir; her yıl toprak sıcaklığı ve don durumuna göre ayarlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sudan otu ne zaman ekilir?

Toprak sıcaklığı 15-18 °C'ye çıktıktan sonra ekilir. Sıcak bölgelerde nisan sonu-mayıs, serin bölgelerde mayıs ortası-haziran başı uygundur.

Sudan otu ikinci ürün olarak ekilir mi?

Evet. Buğday ve arpa hasadından sonra haziran ve temmuz başında ekilir. Ekimle birlikte sulama gerekir.

Temmuzda sudan otu ekilir mi?

Ekilebilir, ama sezon kısaldığı için çoğu bölgede 1-2 biçim alınabilir. Hasattan sonra ne kadar erken ekilirse o kadar iyidir.

Erken ekim neden zararlı?

Soğuk toprakta tohum geç çimlenir, çürüyebilir ve çıkış seyrek olur. Geç gelen don genç fideleri öldürebilir.

Sudan otu kaç günde biçime gelir?

İlk biçim ekimden sonra yaklaşık 50-60 gün içinde yapılır. Sonraki biçimler arasında sıcak havada 30-40 gün geçer.