Sudan Otu Dönüme Kaç Kilo Atılır? Tohum Miktarı ve Sıra Arası

Sudan otunda tohum miktarı yalnızca çıkışı değil, otun kalitesini de belirler. Sık ekilen tarlada saplar ince ve yapraklı olur, hayvan otu iştahla yer. Seyrek ekilen tarlada ise saplar kalınlaşır, hayvan bunları artık olarak bırakır. Bu yazıda sudan otu ve melezlerinde dönüme kaç kilo tohum atılacağını anlatıyoruz.

Tohum Miktarını Belirleyen Etkenler

• Ekilen tip: sudan otu, melez veya sorgum.
• Kullanım amacı: yeşil ot, kuru ot, silaj veya dane.
• Ekim şekli: mibzerle sıraya ekim veya serpme ekim.
• Tohumun bin dane ağırlığı ve çimlenme oranı.
• Sulama imkânı ve toprağın durumu.
• Tarlanın ot baskısı.

Ot ve Dane Amacına Göre Tohum Miktarı

Ot amaçlı ekimde amaç birim alanda çok sayıda ince saplı bitki elde etmektir; bu yüzden tohum miktarı yüksek tutulur. Silajlık ve dane sorgumunda ise bitkinin iri gelişmesi istenir; sıra arası geniş, tohum miktarı düşüktür. Aynı tohum farklı amaçlar için farklı miktarlarda ekilir.

Dönüme Tohum Miktarı

Uygulamada yaygın olarak kullanılan aralıklar şunlardır:

• Sudan otu, ot amaçlı, mibzerle: dekara yaklaşık 2,5-4 kg.
• Sudan otu, ot amaçlı, serpme: dekara yaklaşık 4-5 kg.
• Sorgum x sudan otu melezi, ot ve silaj amaçlı: dekara yaklaşık 2,5-4 kg.
• Silajlık sorgum, geniş sıra arası: dekara yaklaşık 1-2 kg.
• Dane sorgumu: dekara yaklaşık 1-1,5 kg.

Tohum torbası üzerindeki öneri ve bölgedeki tarım müdürlüğünün tavsiyesi de dikkate alınmalıdır. Tohumun iriliği çeşitten çeşide değiştiği için kilogram değil, metrekareye düşen tohum sayısı daha doğru bir ölçüttür.

Sıra Arası ve Sıklık

Ot amaçlı sudan otu ve melezleri hububat mibzeriyle dar sıra arasında, çoğunlukla 17-35 cm aralıkla ekilir. Bu sıklıkta bitkiler kısa sürede toprağı örter, ince saplı olur ve yabancı otu bastırır. Silajlık sorgum ise mısır gibi 45-70 cm sıra arasıyla, mısır mibzeriyle ekilir; bu aralık çapa yapmaya ve iri bitki gelişimine imkân verir.

Serpme ve Mibzerle Ekim

Mibzerle ekimde tohum aynı derinliğe ve düzenli aralıkla düşer; çıkış düzgün olur ve daha az tohumla aynı bitki sayısına ulaşılır. Serpme ekimde tohumun bir kısmı yüzeyde kalır, bir kısmı derine gömülür; kayıp fazla olduğu için tohum miktarı artırılır. Serpme ekimden sonra tohumun toprakla örtülmesi için tırmık veya hafif diskaro çekilmeli, ardından merdane ile bastırılmalıdır.

Sık Ekimin Sap Kalınlığına Etkisi

• Sık ekimde bitkiler ışık için birbiriyle yarışır, saplar ince ve yaprak oranı yüksek olur.
• İnce saplı ot daha kolay kurur, hayvan tarafından daha iyi tüketilir.
• Seyrek ekimde bitki kalın saplı ve iri olur; kalın saplar lifli ve sert olduğu için yemlikte artık kalır.
• Çok sık ekimde ise bitkiler zayıflar ve yatma riski artabilir.

Doğru sıklık, otun hem verimini hem kalitesini dengeleyen sıklıktır.

Ekim Derinliği

Sudan otu tohumu küçüktür ve derine ekildiğinde çıkmakta zorlanır. Uygun ekim derinliği toprağın nemine ve yapısına göre çoğunlukla 3-5 cm'dir. Hafif ve kuru topraklarda biraz daha derin, ağır ve nemli topraklarda daha yüzeysel ekim yapılır. Derinlik ayarı mibzerde ekimden önce kontrol edilmelidir.

Tohum Miktarı Hesabı: Örnek Uygulama

Tohum miktarı şu şekilde hesaplanabilir:

• Hedef bitki sayısı belirlenir; örneğin metrekareye 100 bitki.
• Tohumun bin dane ağırlığı torbadan veya tartımla bulunur; örneğin 12 gram.
• Çimlenme ve tarlada çıkış oranı tahmin edilir; örneğin yüzde 75.
• Dekara tohum (kg) = (hedef bitki/m² × 1.000 × bin dane ağırlığı g) ÷ (çıkış oranı × 1.000.000)
• Örnekte: (100 × 1.000 × 12) ÷ (0,75 × 1.000.000) = 1,6 kg

Bu hesap ideal şartlara göredir; serpme ekimde, kaymak bağlayan toprakta veya ot baskısı yüksek tarlada miktar artırılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sudan otu dönüme kaç kilo atılır?

Ot amaçlı ekimde mibzerle dekara yaklaşık 2,5-4 kg, serpme ekimde 4-5 kg tohum atılır.

Sorgum dönüme kaç kilo ekilir?

Silajlık sorgum geniş sıra arasıyla dekara yaklaşık 1-2 kg, dane sorgumu 1-1,5 kg ekilir.

Sudan otu sıra arası kaç cm olmalı?

Ot amaçlı ekimde hububat mibzeriyle 17-35 cm, silajlık sorgumda 45-70 cm sıra arası kullanılır.

Sudan otu serpme ekilir mi?

Ekilebilir, ama tohum kaybı fazladır ve çıkış düzensiz olur. Serpme ekimde tohum miktarı artırılmalı, tohum toprakla örtülmelidir.

Sudan otu kaç cm derinliğe ekilir?

Toprağın nem ve yapısına göre çoğunlukla 3-5 cm derinliğe ekilir.