Ceviz Ağacı Kaç Günde Bir Sulanır? Sulama Ne Zaman Kesilir

Ceviz fidanı sıcağa ve yağışa göre 7-10 günde bir, çok sıcak günlerde 3-5 günde bir, her seferinde 15-20 litre suyla sulanır. Verimdeki ağaçta su miktarı yaşla birlikte artar; 8 yaşın üzerindeki bir ağaç 5 günde 80-160 litre su isteyebilir. En kritik dönem Haziran-Ağustos arasındaki iç dolum dönemidir; bu dönemde susuz kalan ağacın cevizi kabukça aynı görünür ama içi cılız ve koyu çıkar. Soğuk bölgelerde büyük ağaçlarda sulama Ağustos sonunda, fidanlarda Eylül ortasında kesilir.

Cevizin Su İhtiyacı

"Ceviz kazık köklüdür, su istemez" sözü yaşlı, kendi halinde büyümüş köy cevizleri için söylenmiştir. Modern ceviz bahçesinde sulama olmazsa olmazdır. Tam verimdeki bir ceviz ağacının yağış dahil yıllık su ihtiyacı yaklaşık 1100-1350 mm'dir. Türkiye'nin çoğu bölgesinde yağış bunun yarısını bile karşılamaz ve yağışın büyük kısmı ağacın en çok suya ihtiyaç duyduğu yaz aylarında düşmez.

Ağacın ne kadar su isteyeceğini dört şey belirler:

• Ağacın yaşı ve taç büyüklüğü.
• Toprağın yapısı: kumlu toprak suyu hızlı kaybeder, killi toprak uzun tutar.
• Toprağın su tutma kapasitesi.
• O yılki yağış ve sıcaklık.

Aşağıdaki tablo, bir araştırma enstitüsünün yaşa göre verdiği beş günlük su miktarlarıdır. "İyi" sütunu su tutma kapasitesi iyi topraklar, "kötü" sütunu kumlu, suyu çabuk kaybeden topraklar içindir.

Kritik Dönem: İç Dolum

Ceviz meyvesi önce kabuğunu ve boyutunu tamamlar, sonra içini doldurur. Meyve büyümesi ve iç dolumu Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarına denk gelir. Bu üç ayda ağaç kesinlikle susuz bırakılmamalıdır.

Sulamaya genellikle ağaç çiçeklendikten sonraki hafta başlanır. İlk aylarda, yani Mayıs ve Haziran başında, su ihtiyacı görece azdır. İç dolum hızlandıkça ihtiyaç artar.

Su Stresinin İçi Cılız Bırakması

İç dolum döneminde susuz kalan ağaç, meyveyi dökmek yerine çoğu zaman tutar ama içini dolduramaz. Kabuk o tarihe kadar oluşmuş ve sertleşmiş olduğu için kabuklu cevizin boyu ve ağırlığı neredeyse aynı kalır. Fark kırıldığında ortaya çıkar:

• İç, kabuğun içini tam doldurmaz, araları boşluklu kalır.
• İç büzüşür, buruşuk görünür.
• İç rengi koyulaşır, lekelenir.
• Güneş alan meyvelerde yeşil kabuk yanar, alttaki iç kararır.

Sonuç olarak aynı kilo kabuklu cevizden daha az ve daha düşük fiyatlı iç çıkar; yani randıman düşer. Kabuklu satan üretici de bunu alıcının kırıp bakmasıyla fiyatta öder.

Damla Sulama ve Mikro Yağmurlama

Cevizde salma sulama yerine damla sulama, mini yağmurlama veya toprak altı damla sulama tercih edilir. Bunun birkaç nedeni vardır:

• Su, taç izdüşümündeki kılcal köklere düzenli ulaşır; az suyla daha çok alan ıslanır.
• Yaprak ve meyve ıslanmadığı için antraknoz ve bakteriyel yanıklık riski azalır.
• Bahçede yabancı ot daha az çıkar.
• Gübre sulama suyuyla verilebilir.

İlk yıllarda tek sıra damlatıcı fidanın çevresine yeterlidir. Ağaç büyüdükçe taç genişler; ikinci bir lateral hat eklenerek ıslatılan alan taç izdüşümüne doğru genişletilmelidir. Su kaynağı sınırlıysa bahçenin ihtiyacını karşılayacak büyüklükte bir sulama havuzu kurulmalıdır. Sistem kurulmadan önce mutlaka uzman desteği alın; toprak yapısı, anaç ve çeşit hem yöntemi hem sulama programını etkiler.

Sulama Aralığı ve Süresi

Fidan döneminde her sulamada 15-20 litre su verilir. Aralık hava sıcaklığına ve yağışa göre 7-10 günde bir, çok sıcak günlerde 3-5 günde birdir. Sıcak bölgelerde toprağın 15-20 cm derinliğe kadar kuruduğu görülürse ek bir sulama yapılabilir.

Dikimde verilen can suyu 30-50 litredir. Kış aylarında dikilen fidanlara da can suyu verilir, ama sonrasında gerekmedikçe ek sulama yapılmaz.

Verim çağındaki ağaçta sulama, çiçeklenmeden sonra başlar ve hasada kadar sürer. Toprağı her sulamada kök bölgesinin derinliğine kadar ıslatmak, sık ama yüzeysel sulamaktan daha iyidir. Elinizde nem ölçer yoksa taç izdüşümünde 20-30 cm derinliğe bir çubuk veya burgu sokarak toprağın nemini kontrol edin.

Fazla Suyun Kök Boğazına Zararı

Ceviz susuzluktan zarar gördüğü kadar fazla sudan da zarar görür. Fidan döneminde sulama aralığını 1-2 güne indirmek gelişmeyi olumsuz etkiler. Fazla su toprağı havasız bırakır ve şu sorunlara yol açar:

• Kökler oksijensiz kalır, kılcal kökler çürür.
• Gövde çevresinde biriken su kök boğazında mantar hastalıklarına yol açar.
• Ağır ve su tutan topraklarda demir eksikliği (sararma) artar.
• Kök çürüklüğü hastalıkları için uygun ortam oluşur.

Damla sulamada damlatıcı gövdeye değmemeli, gövde çevresinde su göllenmemelidir. Taban suyu yüksek bahçelerde drenaj kanallarının açık tutulması gerekir.

Hasada Yakın Sulamanın Kesilmesi

Sulamanın ne zaman kesileceği bölgenin sonbahar donu riskine bağlıdır:

• Soğuk bölgelerde büyük ağaçlarda sulama Ağustos sonundan itibaren azaltılıp kesilir, fidanlarda Eylül ortasında kesilir. Geç sulanan ağaç sürgün vermeye devam eder, sürgün kışa pişkinleşmeden girer ve erken donda yanar. Bu da ertesi yılın verimini düşürür.
• Ilıman bölgelerde verimdeki ağaç Ağustos-Eylül'de en yüksek suyu ister. Hasattan yaklaşık 15 gün önce bir sulama yapılır, hasattan hemen sonra bir sulama daha verilip sulama kesilir.
• Hasattan önce verilen su, yeşil kabuğun sert kabuktan kolay ayrılmasına da yardım eder.
• Çok kurak geçen yıllarda sonbahar ve kış sulamasına ihtiyaç duyulabilir.

Geç don riski olan yerlerde ilkbaharda ağaç uyanmadan önce yapılan bir sulama, toprağı serin tutarak uyanmayı biraz geciktirebilir.

Sulamada Sık Yapılan Hatalar

• "Ceviz su istemez" diyerek bahçeyi yağışa bırakmak.
• İç dolum döneminde, Temmuz ve Ağustos'ta sulamayı aksatmak.
• Fidanı her gün az az sulamak; kök yüzeyde kalır ve fidan zayıflar.
• Damlatıcıyı gövdenin dibine koymak, ağaç büyüdükçe hattı genişletmemek.
• Soğuk bölgede Eylül-Ekim'de sulamaya devam edip sürgünü dona hazırlıksız bırakmak.
• Salma sulamayla yaprak altını ve gövdeyi ıslatıp hastalığı artırmak.

Sıkça Sorulan Sorular

Ceviz ne kadar su ister?

Tam verimdeki bir ceviz ağacının yağış dahil yıllık su ihtiyacı yaklaşık 1100-1350 mm'dir. Ağaç başına bu, 8 yaşın üzerindeki ağaçta yazın 5 günde 80-160 litreye karşılık gelir.

Susuz ceviz olur mu?

Yaşlı ve kökleri derine inmiş ağaçlar sulanmadan yaşar, ama verimi düşük ve içi cılız olur. Ticari bir ceviz bahçesi sulamasız kurulmamalıdır.

İç dolum döneminde su kesilir mi?

Hayır. Haziran, Temmuz ve Ağustos'taki iç dolum döneminde ağaç kesinlikle susuz bırakılmamalıdır. Bu dönemde su stresi içi cılız ve koyu bırakır.

Ceviz damla sulama ister mi?

Evet, cevizde en uygun yöntem damla sulama veya mini yağmurlamadır. Su köklere düzenli ulaşır, yapraklar ıslanmadığı için hastalık riski azalır.

Ceviz köküne su birikirse ne olur?

Kökler havasız kalır, kılcal kökler çürür ve kök boğazında mantar hastalıkları gelişir. Gövde çevresinde su göllenmemeli, damlatıcı gövdeye değmemelidir.