Zeytin Fidanı Ne Zaman ve Nasıl Dikilir? İlk Yıl Bakımı

Zeytin fidanı, doğru zamanda ve doğru şekilde dikildiğinde onlarca yıl ürün verecek bir ağacın temelini oluşturur. Dikim yılındaki bakım ise fidanın tutup tutmayacağını ve ne kadar hızlı gelişeceğini belirler. Bu yazıda zeytin fidanının ne zaman, nasıl dikileceğini ve ilk yıl bakımını anlatıyoruz.

Zeytin Fidanı Ne Zaman Dikilir?

Zeytin fidanı genellikle sonbahar sonundan ilkbahar başına kadar olan dönemde dikilir:

• Kışı ılık kıyı bölgelerinde: Kasım ile mart arası. Sonbaharda dikilen fidan kış yağmurlarıyla kök salar.
• Kışı daha soğuk bölgelerde: Şiddetli donlar geçtikten sonra, şubat sonu ve mart.
• Saksılı (tüplü) fidanlar, sulama imkânı varsa yılın daha geniş bir döneminde dikilebilir, ama yazın en sıcak döneminden kaçınılmalıdır.

Fidan Seçimi

• Çeşidi belgelenmiş, sertifikalı fidan alınmalıdır.
• Fidan genellikle iki yaşında, gövdesi düz ve sağlam olmalıdır.
• Kök topu dolgun, kökler sağlıklı olmalı; saksıda dolanmış kökler bulunmamalıdır.
• Yapraklar sağlıklı ve canlı görünmelidir.
• Fidanda hastalık ve zararlı belirtisi, özellikle dal kanseri urları olmamalıdır.

Dikim Çukuru Hazırlığı

Dikim çukuru, fidanın kök topundan daha geniş ve derin açılmalıdır. Toprak önceden derin işlenmişse çukur daha küçük olabilir. Çukurun dibine iyi yanmış çiftlik gübresi, üst toprakla karıştırılarak konabilir; ama gübre köklere doğrudan temas etmemelidir. Ağır topraklarda çukurun su biriktirmemesine dikkat edilmelidir.

Dikim Nasıl Yapılır?

• Fidan saksıdan dikkatlice çıkarılır; kök topu dağıtılmaz.
• Dolanmış kökler varsa hafifçe açılır.
• Fidan, kök boğazı toprak seviyesinde kalacak şekilde çukura yerleştirilir; çok derine dikilmez.
• Çukur, üst toprakla doldurulur ve hafifçe bastırılır.
• Fidanın yanına bir destek kazığı çakılır ve fidan bu kazığa yumuşak bir bağla bağlanır.
• Fidanın etrafında sulama için bir çanak açılır.
• Dikimden hemen sonra bol can suyu verilir.

Destek Kazığı

Genç zeytin fidanları rüzgârla eğilebilir ve kök boğazından sallanarak zarar görebilir. Destek kazığı, fidanın düzgün büyümesini ve köklerin sağlam tutunmasını sağlar. Bağ, gövdeyi sıkmayacak ve yaralamayacak şekilde yapılmalı, fidan büyüdükçe kontrol edilerek gevşetilmelidir.

İlk Yıl Sulama

Dikim yılı, fidanın suya en çok ihtiyaç duyduğu dönemdir. Kök henüz yayılmadığı için fidan kuraklığa karşı hassastır. Yağışın olmadığı dönemlerde, özellikle ilkbahar sonu ve yaz aylarında, fidanlar düzenli sulanmalıdır. Sulama, toprağın durumuna göre birkaç günde veya haftada bir yapılır. Fazla su ise kökleri çürütebileceği için su göllenmesine izin verilmemelidir.

Yabancı Ot ve Koruma

Fidanın etrafındaki yabancı otlar, su ve besin için fidanla rekabet eder. Fidan çanağı düzenli olarak temizlenmelidir. Malç kullanmak, nemi korur ve otu azaltır. Tavşan, keçi ve diğer hayvanların fidanlara zarar vermesini önlemek için gerekirse fidan koruyucular kullanılabilir.

İlk Yıl Budama ve Şekil

Dikim yılında fidan sert budanmaz. Yalnızca gövdenin alt kısmındaki sürgünler ve kuru, kırık dallar alınabilir. Fidanın taç oluşturacağı yükseklik belirlenir ve ilerleyen yıllarda buna göre şekil budaması yapılır. Genç zeytinde fazla budama, ağacın gelişmesini ve verime yatmasını geciktirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Zeytin fidanı ne zaman dikilir?

Kıyı bölgelerinde kasım-mart arasında, soğuk bölgelerde şiddetli donlar geçtikten sonra şubat sonu ve mart aylarında dikilir.

Zeytin fidanı nasıl dikilir?

Kök topu dağıtılmadan, kök boğazı toprak seviyesinde kalacak şekilde dikilir, kazığa bağlanır ve bol can suyu verilir.

Zeytin fidanı kaç günde bir sulanır?

Dikim yılında yağış yoksa, toprağın durumuna göre birkaç günde veya haftada bir sulanır.

Zeytin fidanı budanır mı?

Dikim yılında sert budanmaz; yalnızca gövde dibindeki sürgünler ve kuru dallar alınır.

Zeytin fidanı kaç yılda meyve verir?

Genellikle dikimden üç dört yıl sonra ilk meyveyi verir.