Maralfalfa Verimi: Dekara Ne Kadar Ot Alınır
Hayvancılıkta karlılığın anahtarı, hayvanın önündeki kaba yemi en ucuza ve en yüksek miktarda üretebilmektir. Son dönemde mısır silajı ve yoncaya rakip olarak gösterilen maralfalfa, nam-ı diğer dev kral otu, tam da bu noktada üreticinin dikkatini çekiyor. Bir dekardan ne kadar ot alınacağı konusu ise sosyal medyada ve internet sitelerinde havada uçuşan rakamlar nedeniyle tam bir bilgi kirliliğine dönüşmüş durumda. Bu yazıda, maralfalfanın verim potansiyelini abartılı pazarlama iddialarından arındırarak, Türkiye’de ve dünyada yapılan bilimsel saha çalışmalarının sonuçlarıyla, yani toprağın gerçekleriyle inceleyeceğiz.
Maralfalfa Veriminde Gerçekçi Beklenti
Maralfalfa, fil otu ve inci darısının çaprazlanmasıyla elde edilmiş, C4 tipi fotosentez yapan, yani güneş enerjisini çok hızlı bir şekilde biyokütleye dönüştürebilen devasa bir bitkidir. Ancak "mucize" kelimesi tarımda her zaman risklidir. İnternette dekara 50-60 ton gibi uçuk yeşil ot verimlerinden bahsedilse de güvenilir kaynaklar bu rakamların ancak ideal tropik iklimlerde, çok özel bakım şartlarında ve yıllık toplam üzerinden telaffuz edilebileceğini gösteriyor.
Gerçekçi bir bakış açısıyla; Tayland ve Brezilya gibi yılın her günü sıcak ve yağışlı olan bölgelerde, yıllık bazda dekara 15-20 ton yeşil ot verimi kaydedilmiştir. Kuru madde bazında ise bu rakam dekara 7-8 ton civarındadır. Türkiye'nin en ılıman bölgelerinden biri olan İzmir'de (Bornova) yapılan 4 yıllık uzun süreli bir araştırmada, maralfalfanın dekara yıllık ortalama 3,1 ton kuru madde verdiği saptanmıştır. Aynı tarladan alınan verim, biçim sıklığı uzatıldığında (yılda 1-2 biçim) dekara yıllık 5,1 ton kuru maddeye kadar çıkabilmektedir. Bu rakamlar, maralfalfanın mısırdan yaklaşık iki kat daha fazla kuru madde üretme kapasitesine sahip olduğunu teyit etmektedir. Dolayısıyla, maralfalfayı ekerken "her yerden ot fışkıracak" beklentisi yerine, mısırdan daha fazla ama yoncadan daha zahmetli bir süreçle karşı karşıya olduğunuzu bilmelisiniz.
Verimi Etkileyen Faktörler
Maralfalfanın tarlada nasıl bir performans sergileyeceği "ek ve unut" mantığıyla değil, dört ana faktörün bir araya gelmesiyle belirlenir:
Yaş Ot ve Kuru Madde Verimi
Çiftçiler genelde "yaş ot" tonajına odaklansa da hayvancılıkta asıl olan "kuru madde" miktarıdır; çünkü hayvanın karnını su değil, kuru madde doyurur. Maralfalfada yaş otun yaklaşık %22 ile %30'u kuru maddedir.
Bölge ve Bakıma Göre Değişim
Maralfalfanın verimi tarlanın bulunduğu ilin koordinatlarına göre büyük uçurumlar gösterebilir. Ege ve Akdeniz'in kıyı şeridi gibi don riskinin neredeyse hiç olmadığı bölgelerde bitki 20-30 yıl boyunca her bahar yeniden uyanarak verim vermeye devam eder. Ancak kışı sert geçen İç ve Doğu Anadolu gibi yerlerde, maralfalfa ancak "tek yıllık" bir bitki gibi muamele görebilir; kışın kökleri donacağı için her yıl yeniden dikim maliyeti çıkarır ki bu da ekonomik değildir.
Bakım kalitesi de verimin aynasıdır. Toprak analizi yaptırmadan, rastgele bir gübrelemeyle maralfalfadan beklenen o devasa boyları (4-6 metre) görmek zordur. Ayrıca dikim sıklığı da verimi doğrudan etkiler. İzmir'deki araştırmalar, dekara yaklaşık 2857 bitki gelecek şekilde yapılan 70x50 cm dikim aralığının, hem kuru madde verimi hem de protein kalitesi açısından en başarılı sonucu verdiğini ortaya koymuştur.
Verimi Artıran Doğru Uygulamalar
Maralfalfadan en yüksek verimi almak için şu teknik detaylara dikkat etmek gerekir:
Maralfalfa, doğru bölgede ve bilinçli bir bakımla Türkiye hayvancılığı için güçlü bir kaba yem alternatifi olabilir; ancak gerçekçi verim rakamlarıyla hesap yapmak işletmenizin geleceği için en güvenli yoldur.
Sıkça Sorulan Sorular
Maralfalfa dekara kaç ton verir? Türkiye’nin ılıman bölgelerinde, iyi bakımla dekara yıllık 10-15 ton yaş ot veya 3,1-5,1 ton kuru madde verimi alınabilir.
Maralfalfa verimi neden değişir? Verim; hava sıcaklığına, sulama miktarına, topraktan kaldırılan mineralin gübreyle geri konulup konulmadığına ve biçim sıklığına göre büyük değişkenlik gösterir.
Maralfalfa gerçekten çok mu verimli? Evet, uygun şartlar sağlandığında maralfalfa, aynı tarladaki mısıra göre yaklaşık iki kat daha fazla kuru madde üretme potansiyeline sahiptir.
Tek bir biçimde ne kadar ot alınır? Ege bölgesindeki denemelerde her bir biçimde metrekare başına ortalama 3,5 kg yaş ot (dekara 3,5 ton) hasat edilebileceği saptanmıştır.
Verimi artırmak için en önemli uygulama nedir? Doğru dikim sıklığını (70x50 cm) korumak, damla sulama kullanmak ve her biçimden sonra mutlaka azotlu gübre takviyesi yapmak verimin sürekliliği için kritiktir.