Maralfalfa ile Hayvan Besleme: Süt ve Besi Hayvanlarında Kullanımı

Hayvancılık işletmelerinde kârın anahtarı, hayvanın önündeki yem torbasının maliyetini düşürmekten geçiyor. Girdi maliyetlerinin %70'ini kaba yemin oluşturduğu günümüzde, çiftçimiz mısır ve yoncaya alternatif ararken karşısına maralfalfa hayvan yemi olarak çıkıyor. Hibrit bir bitki olan maralfalfa (Pennisetum hybridum), yüksek biyokütle kapasitesi ve hızlı büyüme hızıyla özellikle süt ve besi işletmeleri için ciddi bir kaba yem kaynağı olma potansiyeline sahiptir. Ancak bu bitkiyi hayvana yedirirken "ne kadar boylanırsa o kadar iyidir" mantığıyla değil, içindeki besin değerlerini ve hayvanın sindirim sistemini gözeterek hareket etmek gerekir.

Maralfalfa Hangi Hayvanlara Verilebilir?

Maralfalfa, biyolojik yapısı gereği çok yüksek miktarda kuru madde üretme kapasitesine sahip bir buğdaygil olduğu için temel kullanıcı kitlesi geviş getiren hayvanlardır.

Ayrıca tropikal bölgelerde atlar ve hatta bazı durumlarda kanatlı rasyonlarında bile (işlenmiş formda) kullanımı üzerine araştırmalar mevcuttur, ancak Türkiye'deki asıl hedef kitle büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıktır.

Rasyonda Kaba Yem Olarak Yeri ve Günlük Miktar

Maralfalfa, rasyonda mısır silajı, sorgum veya orta kalite yonca ile benzer bir görev üstlenir. Ancak tek başına bir "mucize" değildir; hayvanın önüne sadece maralfalfa koyarak yüksek verim beklemek gerçekçi olmaz.

Bitkinin protein oranı biçim zamanına göre %4-8 ile %14-18 arasında geniş bir yelpazede değişebilir. Enerji değeri ise mısır silajına yakın (yaklaşık 7,61 MJ/kg DM) seyredebilir. Bu değerler maralfalfanın rasyondaki yerini "dolgu maddesi" olmaktan çıkarıp "besleyici kaba yem" statüsüne taşır.

Günlük Miktar Ne Olmalı? Maralfalfanın rasyona dahil edilme oranı, hayvanın verim düzeyine, yaşına ve rasyondaki diğer bileşenlere göre ayarlanmalıdır. Hayvanın canlı ağırlığına ve rasyona göre miktar değişeceği için en sağlıklı doz, bir veteriner hekim veya zooteknist önerisiyle belirlenmelidir [Prompt Talimatı]. Koyunlar üzerinde yapılan denemelerde, günlük toplam tüketilen kuru maddenin yaklaşık üçte birinin maralfalfadan geldiği ve hayvanların sağlığını koruduğu görülmüştür. Sığırlarda ise yüksek verimli bir sağmal inek rasyonunda mısır silajının bir kısmının yerini alabilir veya düşük verimli kurudaki hayvanlarda tek ana kaba yem kaynağı olarak değerlendirilebilir.

Süt ve Besi Verimine Etkisi

Maralfalfanın süt ve et verimi üzerindeki etkisi doğrudan "biçim kalitesi" ile bağlantılıdır.

Taze, Kuru veya Silaj Olarak Verme

Maralfalfayı hayvana sunmanın üç ana yolu vardır ve her birinin avantajı farklıdır:

Dikkat Edilecek Noktalar

Maralfalfayı hayvan beslemede kullanırken yapılan en büyük hata, bitkiyi "her derde deva" sanıp rasyon dengesini bozmaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Maralfalfa süt verimini artırır mı? Maralfalfa, rasyondaki düşük kaliteli saman veya posaların yerini alırsa protein ve enerji katkısıyla süt verimini artırabilir; ancak yüksek kaliteli mısır silajının yerini tamamen alması durumunda verimi korumak için ek enerji desteği gerekebilir.

İneğe günde ne kadar maralfalfa verilir? Günlük miktar hayvanın canlı ağırlığına, süt verimine ve diğer yediği yemlere göre değişir; bu yüzden en doğru miktar veteriner hekim veya zooteknist rasyon hesaplamasıyla belirlenmelidir [Prompt Talimatı].

Maralfalfa tek başına yem olur mu? Hayır, maralfalfa yüksek verimli hayvanlar için tek başına yeterli değildir. Özellikle nişasta (enerji) ve bazı mineraller bakımından rasyonun desteklenmesi gerekir.

Silajı mı yoksa taze verilmesi mi daha iyidir? Taze verilmesi protein kaybını önler ama her gün biçim zahmeti çıkarır. Silaj ise besin değerini koruyarak yıl boyu standart kalitede yem sağlar.

Maralfalfa koyun ve keçilere uygun mu? Evet, koyun ve keçiler maralfalfayı severek tüketir. Hatta koyunlar yonca ile sunulduğunda bile maralfalfayı önemli bir oranda tercih etmektedir.