Maralfalfa Ne Zaman ve Nasıl Biçilir? Biçim Zamanı ve Sıklığı

Hayvancılıkta bereket, tarladaki otun ne kadar boylandığından ziyade, o otun hayvanın midesine ne kadar protein ve enerji olarak girdiğiyle ölçülür. Son yıllarda adını sıkça duyduğumuz maralfalfa, nam-ı diğer dev kral otu, doğru zamanda biçilmediğinde sadece "odun" üretmiş olursunuz. Yüksek verim kapasitesiyle bilinen bu bitkiden en yüksek faydayı sağlamak için maralfalfa ne zaman biçilir sorusunun cevabını bilimsel verilere ve saha tecrübelerine dayanarak bilmek şarttır. Bu yazıda, maralfalfanın ilk biçiminden yıllık biçim döngüsüne, biçim yüksekliğinden besin değerini koruma yollarına kadar hasat sürecinin tüm detaylarını inceleyeceğiz.

İlk Biçim Ne Zaman Yapılır?

Maralfalfa çelikle dikilen ve ilk yıl kök sistemini kurmaya odaklanan bir bitkidir. Bitkinin tarlaya adaptasyonu ve kardeşlenmesi için ilk biçim zamanı hayati önem taşır. Kaynaklara göre, maralfalfa dikildikten sonra ekonomik verim eşiğine tam anlamıyla ulaşması 3 ila 4 yılı bulabilir. Ancak bu, ilk yıl ürün alınmayacağı anlamına gelmez.

Bitki boyu ve gün kriteri burada en önemli rehberdir. Geleneksel fil otu türlerinde ve maralfalfada, yeşil yem (kes-taşı sistemi) için bitkinin 50 ila 70 günlük bir yaşa ulaşması veya boyunun yaklaşık 1.80 metreye gelmesi ideal kabul edilir. Eğer bitkiyi çok erken biçerseniz, kökler henüz tam gelişmediği için sonraki yılların verimini riske atarsınız. Çok geç kalırsanız da bitki gövdesi kalınlaşır ve hayvanlar için yenmesi zor, odunsu bir yapıya bürünür. Özellikle Türkiye gibi ılıman iklim bölgelerinde, Haziran ortasında yapılan bir dikimin ardından ilk hasat için bitkinin iyice boylanıp kuvvetlenmesi beklenmelidir.

Yıllık Biçim Sayısı ve Aralığı

Maralfalfayı mısır veya buğdaydan ayıran en büyük özellik, bir kez dikilip yıllarca (iyi bakılırsa 20-30 yıl) biçilebilmesidir. Peki, bir yıl içinde tarlaya kaç kez girebiliriz? Bu durum tamamen bölgenin sıcaklığına, güneşlenme süresine ve sulama imkanlarına bağlıdır.

Yapılan çalışmalar maralfalfanın yılda 2 ile 6 kez arasında biçilebileceğini göstermektedir.

Biçim Yüksekliği ve Bitkinin Yeniden Toparlanması

Hasat sırasında bitkiyi nereden kestiğiniz, bir sonraki biçimin ne kadar hızlı geleceğini belirler. Maralfalfa, toprak altı ve toprak yüzeyine yakın boğumlardan yeniden sürgün veren bir yapıdır.

Kaynaklar iki farklı uygulama üzerinde durmaktadır:

Biçim Zamanının Besin Değeri ve Lezzete Etkisi

Çiftçinin en büyük hatası "ot biraz daha boylansın, daha çok verim alayım" diyerek hasadı geciktirmektir. Maralfalfa bir C4 bitkisidir; yani çok hızlı büyür ama aynı hızla "odunlaşır" (lignification).

Biçim Sonrası Sulama ve Gübreleme

Maralfalfa tarladan her biçimde muazzam miktarda mineral kaldırır. Bu nedenle hasat biter bitmez bitkiyi kaderine terk edemezsiniz. Bitki "obur" bir türdür; yüksek verim için sürekli beslenmek ister.

Hasattan yaklaşık bir hafta sonra gübreleme yapılması önerilir. Türkiye'deki saha tecrübeleri, dekar başına yıllık yaklaşık 21 kg azot, 8 kg fosfat ve 8 kg potas gibi bir besleme programına ihtiyaç duyulduğunu belirtmektedir. Bu ihtiyacı karşılamak için hasat sonrası üre veya kompoze gübreler kullanılabilir. Ayrıca biçimden hemen sonra yapılacak "can suyu" ve ardından gelen düzenli sulama, bir sonraki biçimin gününü erkene çeker. Unutmayın ki maralfalfa 1 kg kuru madde üretmek için yaklaşık 116.4 litre suya ihtiyaç duyar; bu mısırın yarısı kadar olsa da yüksek verim için sulama asla ihmal edilmemelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Maralfalfa yılda kaç kez biçilir? Bölgenin sıcaklığına ve bakım şartlarına göre yılda 2 ile 6 kez arasında biçim alınması mümkündür.

Maralfalfa kaç cm'den biçilir? Genel uygulamada toprak seviyesinden 15-20 cm yukarıdan biçilmesi, bitkinin yeniden toparlanması için daha uygundur.

Maralfalfa geç biçilirse ne olur? Biçim zamanı geciktikçe bitki odunlaşır, lignin oranı artar ve ham protein oranı %4-8'lere kadar düşerek hayvanlar için besleyici değerini kaybeder.

Silaj için maralfalfa ne zaman biçilmelidir? Silajlık üretimde en iyi denge genellikle 90 ila 110 günlük büyüme döneminde veya bitki erken çiçeklenme aşamasındayken yakalanır.

Hasat sonrası gübreleme şart mı? Evet, bitki topraktan çok fazla mineral kaldırdığı için her biçimden sonra özellikle azot takviyesi yapılması verimin sürekliliği için hayati önem taşır.