Çilek Fidesi Nasıl Dikilir? Kaç Santim Arayla Dikilir?
Çilek fidesi kök boğazı toprak seviyesinde, 30-35 cm arayla, masura üzerine üçgen dikilir. Kök ve taç tuvaleti, can suyu, malç ve dekara fide sayısı.
Çilek fidesi nasıl dikilir sorusunun özü tek cümledir: fide, kök boğazı tam toprak seviyesinde kalacak şekilde dikilir. Dikimden önce kökler 8-10 cm'ye kısaltılır, fidede 2-3 genç yaprak bırakılır. Fideler 60-70 cm genişliğindeki masuralara 30-35 cm arayla, üçgen şeklinde yerleştirilir ve hemen bol can suyu verilir.
Fide dikimi çilek bahçesinin kaderini belirler. Derin dikilen fidenin göbeği çürür, yüzlek dikilenin kökü kurur. İkisinde de bahçe boşluklu kalır, verim baştan kaybedilir.
Dikimden önce: masura hazırlığı
Çilek düz tarlaya değil, yükseltilmiş yataklara (masura veya sedde) dikilir. Yüksek yatak fazla suyu süzer ve kök çürüklüğünü azaltır.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın önerdiği ölçüler:
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Masura genişliği | 60-70 cm |
| Masuralar arası (yürüme yolu) | 30-40 cm |
| Masura yüksekliği | 15-20 cm |
| Sıra üzeri bitki aralığı | 30-35 cm |
| Sıra arası | 25-30 cm |
Masura yapılmadan önce toprak derin işlenir. Bakanlığa göre kumlu toprağa dekara 4-6 ton, normal toprağa 3-4 ton yanmış çiftlik gübresi verilir ve toprağa karıştırılır. Ticari gübre toprak analizine göre eklenir.
Konya üretici rehberi, sedde üzerine dikimi en uygun sistem olarak gösterir. Geniş seddelere 3-4 sıra dikilebilir; çift sıralı dikimde sıralar arası 40-50 cm olmalı ve seddenin kenarından 15 cm içeriden dikilmelidir.
Siyah plastik malç ne zaman serilir?
Malç, kış dikiminde dikimden önce, yaz dikiminde ise dikimden sonra serilir. Böylece kış dikiminde fideler doğrudan plastikteki deliklere dikilir.
Plastik serilmeden önce masuranın üstü düzlenip hafifçe bastırılır ve bolca sulanır. Plastik gerilir, kenarları toprakla kapatılır. Fidelerin dikileceği yerler işaretlenip delinir.
Siyah plastik yabancı otu bastırır, sulama aralığını uzatır ve meyvenin toprağa değip çürümesini önler. Plastik altına damla sulama borusu döşenmesi en pratik çözümdür.
Fide hazırlığı: kök ve taç tuvaleti
Dikimden önce fideye iki küçük işlem yapılır; bunlar tutma oranını belirgin şekilde artırır.
- Kök tuvaleti: Uzun kökler makasla kısaltılır, 8-10 cm kök bırakılır. Kısa kök çukura bükülmeden girer.
- Taç tuvaleti: Fidenin üzerinde 2-3 genç yaprak bırakılır, yaşlı ve kurumuş yapraklar alınır. Az yaprak, dikimden sonraki su kaybını azaltır.
- Fungisite batırma: Fideler %1'lik mantar ilacı çözeltisine batırılır. Bu, kök çürüklüğüne karşı ilk korumadır. İlacın adını ve dozunu tarım müdürlüğü veya reçete yetkisi olan ziraat mühendisi belirler.
Frigo fideler depodan çıkarıldıktan sonra Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü'ne göre bir gece suda bekletilir, ardından dikilir.
Fide nasıl dikilir? Adım adım
- Plastikteki deliğe ya da masuradaki işaretli yere, kökler bükülmeden sığacak derinlikte bir çukur açılır.
- Fide çukura tutulur, kökler aşağı doğru salınır. Kök yukarı kıvrılmamalıdır.
- Çukur toprakla doldurulur ve fidenin çevresi parmaklarla bastırılır.
- Kök boğazı, yani köklerin bittiği ve yaprakların başladığı kalınlaşmış yer, tam toprak yüzeyinde kalmalıdır.
- Dikimden hemen sonra bol can suyu verilir.
- Sonraki günlerde fideler kontrol edilir; derin ya da yüzlek kalanlar düzeltilir.
Fideler serin ve nemli havada dikilmelidir. Güneşin tepede olduğu saatlerde dikilen fide hızla su kaybeder.
Derinlik hatası nasıl anlaşılır?
- Derin dikilmiş: Göbek (taç) toprağın altında kalmıştır. Yeni yapraklar çıkamaz, göbek çürür.
- Yüzlek dikilmiş: Köklerin üst kısmı açıktadır. Kökler kurur, fide devrilir.
Dekara kaç çilek fidesi gerekir?
Dekara dikilecek fide sayısı, dikim sistemine ve aralığa göre 6.000 ile 8.000 arasında değişir.
| Dikim sistemi | Aralık | Dekara fide |
|---|---|---|
| Yaz dikimi (frigo fide) | 30 x 35 cm | 6.000-7.000 |
| Kış dikimi (taze fide) | 25 x 30 cm | 7.000-8.000 |
| Sonbahar dikimi (taze fide) | 25 x 30 cm | 7.000-7.500 |
Rakamlar Tarım ve Orman Bakanlığı broşüründen alınmıştır. Konya üretici rehberi, mini tüplü taze fideyle yapılan sonbahar dikiminde dekara 10.000 fide dikildiğini yazar. Fide alırken birkaç yüz adet yedek almak, tutmayan fidelerin yerini doldurmak için işe yarar.
Dikimden sonraki ilk haftalar
Dikimden sonraki iki-üç hafta, fidenin tutup tutmadığının belirlendiği dönemdir.
- Yaz dikiminde sulama: Frigo fideler 15-20 gün boyunca günde 3-4 kez yağmurlama ile sulanır. Bu dönem yılın en sıcak günlerine denk geldiği için sulama aksarsa fideler kurur.
- İlk çiçekler: Yaz dikiminde dikimden sonra açan çiçekler mutlaka koparılır. Bakanlık broşürü bunu açıkça yazar; bitki gücünü önce köke ve gövdeye vermelidir.
- Kollar: Fideden çıkan kollar görüldükçe kesilir. Bakanlığa göre kollar kesilmezse verim çok düşer.
- Boşluk doldurma: Tutmayan fideler ilk haftalarda yedek fidelerle değiştirilir.
Fide alırken nelere dikkat edilmeli?
Çeşidi ve kaynağı belli olmayan fideyle bahçe kurulmamalıdır. Bakanlık, bu tür fidelerde çeşitlerin karıştığını ve meyvenin pazar değerinin düştüğünü belirtir.
İyi bir fidede kök beyaz ve canlıdır, göbek sağlamdır, yapraklarda leke yoktur. Kökleri kararmış, göbeği yumuşamış fide alınmaz. Trakya TAE'ye göre virüs ve nematoddan korunmanın en iyi yolu, bahçeyi sağlıklı fideyle kurmaktır.
Bu Konudaki Diğer Rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Çilek fidesi kaç santim arayla dikilir?
Çilek fidesi sıra üzerinde 30-35 cm, sıralar arası 25-30 cm arayla dikilir. Yaz dikiminde 30 x 35 cm, kış dikiminde 25 x 30 cm aralık kullanılır. Fideler masura üzerine üçgen (şaşırtmalı) şekilde yerleştirilir.
Çilek fidesi ne kadar derin dikilir?
Çilek fidesi, kök boğazı tam toprak seviyesinde kalacak derinlikte dikilir. Kökleri 8-10 cm'ye kısaltılmış fide için çukur, kökler bükülmeden sığacak kadar açılır. Göbek toprağa gömülürse çürür, kökler açıkta kalırsa kurur.
Çilek fideleri kaç günde bir sulanmalı?
Yazın dikilen frigo fideler ilk 15-20 gün boyunca günde 3-4 kez sulanmalıdır. Fideler tuttuktan sonra damla sulamayla, buharlaşmaya göre her gün az miktarda ya da 3-4 günde bir sulanır. Kış dikiminde serin hava nedeniyle sulama sorun çıkarmaz.
Çilek fidesi dikerken kökleri kesilir mi?
Evet, çilek fidesinin kökleri dikimden önce 8-10 cm kalacak şekilde kısaltılır. Buna kök tuvaleti denir. Kısa kök çukura bükülmeden yerleşir ve fidenin tutma oranı artar.
Çilek fidesi nasıl çoğaltılır?
Çilek fidesi, bitkinin attığı kollar (stolon) üzerinde oluşan yavru bitkilerden çoğaltılır. Yavru bitkiler köklendikten sonra ana bitkiden ayrılır. Fide üretilecek bahçede kollar kesilmez; meyve bahçesinde ise kollar kesildiği için iki iş aynı bahçede yapılmaz.
TarlaTapan rehber yazıları sahada işe yarayan, uygulanabilir bilgiyi esas alır. Düzeltme ve önerileriniz için bize yazın.