Atabey Tavuğu

Atabey, Ankara'daki Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen yerli beyaz yumurtacı hibrittir. Kahverengi yumurta veren Atak ve Atak-S'in "kardeşi" sayılır. Ligorin (Leghorn) kökenli hatlardan üretilir; beyaz tüylü, hafif yapılı ve beyaz kabuklu yumurta veren bir tavuktur. Enstitüyle bağlantılı kaynaklar 72 haftalık yaşa kadar yaklaşık 300 yumurta bildirir.

Kökeni ve Tarihçesi

Yerli yumurtacı hibrit programı, Türkiye'nin yumurta tavuğu genetiğinde dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla başlatıldı. Basında yer alan bilgilere göre Atabey üzerinde 1995'ten itibaren çalışıldı. Program sonunda kahverengi yumurtacı ATAK ve ATAK-S ile beyaz yumurtacı ATABEY ortaya çıktı. Atabey'in ebeveyn hatları enstitünün elindeki beyaz yumurtacı saf hatlardan oluşur.

Fiziksel Özellikleri

Atabey tavukları tamamen beyaz tüylü, kırmızı ve iri tek (balta) ibikli, beyaz kulak memeli, sarı bacaklı tavuklardır. Görünüş olarak Ligorin tavuğuna çok benzer.

• Canlı ağırlık: Yetiştirici kaynaklarında 1.350-1.680 g arasında verilir. Hafif yapı sayesinde yem tüketimi düşüktür.
• Yumurta: Beyaz kabuklu, ortalama 61-62 g.
• İbik: Tavuklarda iri ibik genellikle bir yana yatar.

Verim Özellikleri

Enstitü kaynaklı basın açıklamaları ve üretici koşullarındaki denemelerde Atabey'in 72. haftaya kadar yaklaşık 300 yumurta verdiği bildirilmiştir. İlk yumurta 19. hafta civarında görülür.

Ankara Üniversitesi'nde yerli ve yabancı beyaz yumurtacıların karşılaştırıldığı daha eski bir çalışmada Atabey'in yaşama gücü yüzde 83,3 bulunmuş, Hy-Line ve Lohmann LSL'de bu oran yüzde 95-98 olmuştur. Aynı çalışmada kümes başına yumurta veriminde de yabancı hibritler öndedir. Bu sonuçlar eski olduğundan, bugünkü sürülerin performansı farklı olabilir.

Mizacı ve Yönetim Kolaylığı

Beyaz yumurtacı hibritler genellikle hareketli, ürkek ve hızlı tavuklardır; Atabey de kahverengi yumurtacılara göre daha canlı bir mizaca sahiptir. Hafif olduğu için iyi uçar, açık alanda çit yüksekliğine dikkat edilmelidir. Kuluçkaya yatma eğilimi yok denecek kadar azdır.

Bakım, Besleme ve Barınak

Beyaz yumurtacılar yemi verimli kullanır; ancak yüksek verim için dengeli bir yumurta yemi ve günde 14-16 saat ışık gerekir. Ürkek yapıları nedeniyle ani ses, ışık ve yırtıcı stresi verimi düşürebilir; kümes sakin bir yerde olmalıdır. Kalabalık kümeste tüy yolma ve gagalama görülebilir, yeterli alan ve tünek bırakılmalıdır.

Hastalık ve Dayanıklılık Durumu

Hafif yapılı beyaz tavuklar sıcağa iyi dayanır, ancak soğukta iri ibikleri donabilir. Marek, Newcastle, Gumboro ve bronşit aşıları yapılmış yarkalar tercih edilmeli, kalabalık kümeslerde koksidiyoz ve dış parazitler izlenmelidir. Toplu verim düşüşü ya da ölüm görüldüğünde veteriner hekime danışılmalıdır.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye'de tüketici kahverengi yumurtayı tercih ettiği için beyaz yumurtacı hibritlerin payı düşüktür; Atabey de Atak-S kadar yaygınlaşmamıştır. Daha çok araştırma kurumları ve sınırlı sayıda yetiştirici tarafından üretilir. Beyaz yumurtacı arayan yetiştiriciler için yerli bir seçenek olarak önemini korur.

Sıkça Sorulan Sorular

Atabey tavuğu kaç yumurta verir?

Enstitü kaynaklı verilere göre 72 haftalık yaşa kadar yaklaşık 300 yumurta verir. Yumurtalar beyaz kabuklu ve 61-62 gram civarındadır.

Atabey ile Atak-S arasındaki fark nedir?

İkisi de aynı enstitünün yerli hibritleridir. Atabey beyaz tüylü ve beyaz yumurtalı, Atak-S kahverengi tüylü ve kahverengi yumurtalıdır.

Atabey tavuğu Leghorn mu?

Atabey saf Leghorn değil, Leghorn kökenli beyaz yumurtacı hatlardan üretilmiş yerli bir hibrittir. Görünüş olarak Ligorin'e çok benzer.

Atabey tavuk nereden alınır?

Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü ve onunla çalışan kuluçkahaneler üzerinden temin edilir. Piyasada Atak-S kadar yaygın bulunmaz.

Atabey tavuğu kuluçkaya yatar mı?

Hayır, beyaz yumurtacı bir hibrit olduğu için kuluçkaya yatma eğilimi yok denecek kadar azdır.