Ancona Tavuğu

Ancona, İtalya'nın orta doğu kıyısındaki Marche bölgesinden çıkan ve adını Ancona liman kentinden alan bir yumurtacı tavuk ırkıdır. Siyah tüylerinin uçlarındaki beyaz beneklerle kolayca tanınır. Ligorin (Leghorn) ile akraba olan bu Akdeniz ırkı hafif yapılı, hareketli ve dayanıklıdır. Yılda yaklaşık 200-220 beyaz kabuklu yumurta verir ve kış aylarında da yumurtlamayı sürdürmesiyle bilinir.

Kökeni ve Tarihçesi

Akdeniz çevresinde yüzyıllardır, küçük gövdeli ama çok yumurta veren yerel tavuklar beslenir. Ancona da bunlardan biridir ve orta İtalya'da en yaygın tavuk tipiydi. Erken dönem Leghorn'larla aynı kökten geldiği kabul edilir. 1851'de İngiltere'ye götürülen kuşlar, tüylerdeki beyaz beneklerin düzenli olması için seçilerek bugünkü tipe getirildi. 1883'teki ikinci getirişten sonra yaygınlaştı, 1888'de ABD'ye ulaştı.

Irk bugün dünya genelinde "risk altında" kabul edilir. 2025 verilerine göre dünyada 800'ü biraz aşan kayıtlı kuş bulunmakta, bunların çoğu Avustralya'dadır. İtalya'da ırkı ana yurdunda yeniden yaygınlaştırma çalışması 2000'de başlatılmıştır.

Fiziksel Özellikleri

Ancona orta boylu, sıkı tüylü ve zarif görünüşlü bir tavuktur. Tüy deseni "benekli" (mottled) olarak adlandırılır: siyah tüylerin bir kısmının ucu V şeklinde beyazdır. Bu benekler her tüy dökümünde artar, yaşlı kuşlar daha beyaz görünür.

• Renk: Yeşil parlaklıkta siyah, beyaz uç benekli.
• İbik: Tek (balta) ya da gül ibik; tek ibik tavukta bir yana yatar.
• Kulak memesi: Beyaz.
• Bacak: Sarı zemin üzerinde siyah lekeli.
• Canlı ağırlık: Horoz yaklaşık 2,7 kg, tavuk 2-2,3 kg; cüce formu da vardır.

Verim Özellikleri

Ancona tipik bir Akdeniz yumurtacısıdır: az yem tüketir, erken olgunlaşır ve çok yumurta verir. Yılda yaklaşık 200-220 beyaz yumurta beklenir. Yumurtalar orta-iri boydadır. Et verimi düşüktür; karkası küçük ve kemiklidir.

Mizacı ve Yönetim Kolaylığı

Ancona hareketli, ürkek ve hızlı bir tavuktur; geniş alanlarda serbest gezmeyi sever ve iyi uçar. Elle tutulmaktan pek hoşlanmaz. Yiyecek aramada çok beceriklidir; bu yüzden gezen sistemde yem masrafı düşüktür. Dar kümeste tutulduğunda stres ve tüy yolma görülebilir.

Bakım, Besleme ve Barınak

İyi uçtuğu için açık alanda en az 2 metrelik çit ya da üstü kapalı bir gezinti alanı gerekir. Tek ibikli kuşlarda ibik soğukta donabilir; kışın kümes rüzgârsız ve kuru tutulmalıdır. Beslenmede standart yumurta yemi ve gezinme yeterlidir. Kuluçkaya yatmadığı için civciv üretiminde kuluçka makinesi ya da gurk olan başka bir tavuk kullanılmalıdır.

Hastalık ve Dayanıklılık Durumu

Ancona, Akdeniz ırkları içinde dayanıklılığı ve canlılığıyla öne çıkar. Sıcağa iyi uyum sağlar. Aşı programı uygulanmalı, iç ve dış parazitler düzenli kontrol edilmelidir. Hastalık belirtisinde veteriner hekime danışılmalıdır.

Türkiye'deki Durumu

Ancona Türkiye'de yaygın değildir; az sayıda süs ve hobi yetiştiricisi tarafından beslenir. Görünüşü Türkiye'de "benekli" ya da "kırçıl" denen köy tavuklarına benzediği için zaman zaman karıştırılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ancona tavuğu yılda kaç yumurta yapar?

Ancona yılda yaklaşık 200-220 beyaz yumurta verir. Kış aylarında da yumurtlamayı sürdürmesiyle bilinir.

Ancona tavuğu nasıl tanınır?

Siyah tüylerinin uçlarında V şeklinde beyaz benekler bulunur. Beyaz kulak memesi, sarı-siyah lekeli bacakları ve hafif yapısıyla tanınır.

Ancona tavuğu kuluçkaya yatar mı?

Hayır, kuluçkaya yatma eğilimi çok düşüktür. Civciv için kuluçka makinesi kullanılmalıdır.

Ancona ile Leghorn arasındaki fark nedir?

İkisi de İtalyan kökenli yumurtacıdır. Ancona benekli siyah tüylüdür, Leghorn ise en çok beyaz rengiyle bilinir ve verimi genellikle biraz daha yüksektir.

Ancona soğuğa dayanıklı mı?

Genel olarak dayanıklıdır, ancak tek ibikli kuşlarda ibik donabilir. Kışın rüzgârsız ve kuru bir kümes gerekir.