Anadolu-T (Yerli Etlik Piliç)
Anadolu-T, Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nün geliştirdiği, Türkiye'de tescil edilen ilk yerli etlik piliç (broyler) hibritidir. 2017'de tanıtıldı; 42 günde yaklaşık 2,8 kg kesim ağırlığına ulaştığı bildirilir.
Anadolu-T, Eskişehir'deki Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen ve Türkiye'de tescil edilen ilk yerli etlik piliç (broyler) hibritidir. Amacı, tamamen yurt dışından alınan etlik damızlık genetiğine yerli bir alternatif oluşturmaktır. 2017'de kamuoyuna tanıtılan Anadolu-T'nin 42 günde yaklaşık 2,8 kg kesim ağırlığına ulaştığı ve verim değerlerinin piyasadaki yabancı broylerlere yakın olduğu bildirilmektedir.
Kökeni ve Tarihçesi
Türkiye dünyanın önde gelen beyaz et üreticilerinden biri olmasına rağmen etlik piliç damızlıklarının neredeyse tamamı birkaç uluslararası şirketten gelir. Bu bağımlılığı azaltmak için TAGEM koordinasyonunda Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde uzun soluklu bir ıslah programı yürütüldü. Saf hatlar arasında yapılan seleksiyon ve karşılıklı melezlemeyle ebeveyn ve hibrit hatlar oluşturuldu.
"Etçi Damızlık Tavuk (Anadolu-T)" 6 Temmuz 2017'de Bakanlık'ta tanıtıldı. 2018'in ilk yarısında ebeveyn damızlıklar özel sektöre sunulmaya başlandı. Anadolu-T adı 2019'da marka tescili aldı ve 2020'de Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Türkiye'nin ilk tescilli etlik piliç ırkı olarak kayda geçti.
Fiziksel Özellikleri
Anadolu-T, ticari broylerler gibi beyaz tüylü, geniş göğüslü ve hızlı gelişen bir etlik piliçtir. Kısa sürede yüksek kas kitlesi kazanmak üzere seçildiği için gövdesi tıknaz, bacakları kalın ve sarıdır. Tek (balta) ibiklidir. Görünüş olarak piyasadaki yabancı etlik piliçlerden ayırt edilmesi zordur.
Verim Özellikleri
Bakanlık kaynaklı açıklamalara göre Anadolu-T 42. günde yaklaşık 2 kg 800 g kesim ağırlığına ulaşır. Yemden yararlanma oranı, canlı ağırlık ve karkas randımanının piyasadaki diğer broylerlere çok yakın olduğu belirtilir; ancak kamuya açık kaynaklarda kesin yemden yararlanma oranı yayımlanmamıştır.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Kesim yaşı | 42 gün civarı |
| Kesim ağırlığı | Yaklaşık 2,8 kg (Bakanlık açıklaması) |
| Kullanım | Etlik piliç üretimi |
| Tescil | 2020, ilk yerli broyler |
Islah programında 49-63. günler arası yemden yararlanma, canlı ağırlık ve ebeveyn sürülerde yumurta verimi gibi ölçütler birlikte değerlendirilmiştir. Ebeveyn hatlarda yeterli kuluçkalık yumurta verimi, ticari üretimin sürdürülebilirliği için en kritik konulardan biridir.
Mizacı ve Yönetim Kolaylığı
Etlik piliçler hareketi az, yemleme odaklı ve sakin hayvanlardır. Anadolu-T de yoğun yemlemeye uygun, kapalı kümes (yer sistemi) üretimi için geliştirilmiştir. Köyde gezen tavuk gibi uzun süre beslenmesi önerilmez; hızlı gelişen broylerler belli bir yaştan sonra bacak sorunları ve ani ölümlere yatkın hâle gelir.
Bakım, Besleme ve Barınak
Broyler yetiştiriciliği başlangıç, büyütme ve bitirme yemleriyle aşamalı yapılır. Civcivlerin ilk günlerde 32-33 °C civarında ısıtılması, sonra sıcaklığın haftalık olarak düşürülmesi gerekir. Altlık kuru tutulmalı, metrekareye düşen hayvan sayısı yönetmelik ve hayvan refahı ölçülerine uygun olmalı, havalandırma özellikle amonyak birikimine karşı kesintisiz sağlanmalıdır.
Hastalık ve Dayanıklılık Durumu
Etlik piliç üretiminde başlıca riskler Newcastle, Gumboro, enfeksiyöz bronşit ve koksidiyozdur. Bölgenin aşı takvimine uyulmalı, kümese giriş-çıkışta biyogüvenlik (dezenfeksiyon paspası, ayrı kıyafet) uygulanmalıdır. Ani ölüm, solunum sesi ya da ishal görüldüğünde veteriner hekime danışılmalıdır.
Türkiye'deki Durumu
Anadolu-T, yerli damızlık genetiğinin geliştirilmesi açısından stratejik bir proje olarak görülür. Kanatlı Hayvancılık Sektör Politika Belgesi'nde de yerli genetiğin yaygınlaştırılması hedeflenmiştir. Piyasa payı henüz yabancı broylerlerin yanında küçüktür; yaygınlaşması için ebeveyn üretiminin artırılması ve entegre firmaların bu hattı kullanması gerekmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Anadolu-T nedir?
Anadolu-T, Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nün geliştirdiği yerli etlik piliç hibritidir. 2020'de Türkiye'nin ilk tescilli broyler ırkı olarak kayda geçmiştir.
Anadolu-T kaç günde kesime gelir?
Bakanlık açıklamalarına göre yaklaşık 42 günde 2,8 kg civarında kesim ağırlığına ulaşır.
Anadolu-T yumurta tavuğu mu?
Hayır, Anadolu-T et için geliştirilmiş bir broylerdir. Yerli yumurtacı hibritler Atak-S ve Atabey'dir.
Anadolu-T köyde beslenir mi?
Kapalı kümeste yoğun yemleme için geliştirildiği için köyde uzun süre gezen tavuk olarak beslenmesi önerilmez. Hızlı büyüme nedeniyle bacak ve kalp sorunları görülebilir.
Anadolu-T civcivi nereden alınır?
Enstitü ile anlaşmalı damızlık ve kuluçkahane işletmeleri üzerinden temin edilir. Güncel satış noktaları için enstitü ya da il tarım müdürlüğüyle iletişime geçmek gerekir.
