محصولات کشاورزی عمودی: در کشت عمودی چه بکاریم؟
محصولات مناسب کشاورزی عمودی: کاهو، منداب، اسفناج، ریحان، نعناع، ریزسبزی و توتفرنگی. چرا گوجه و گندم دشوارند، همراه با جدول هر محصول.
محصولات کشاورزی عمودی که بهترین نتیجه را میدهند، به طور خلاصه گیاهان کوتاه و زودرسی هستند که نور کمی میخواهند و قیمت هر کیلویشان خوب است. کاهو، منداب، اسفناج، ریحان، نعناع، جعفری و ریزسبزیها در صدر فهرستاند. پژوهشگران USDA ARS کاهو و دیگر سبزیهای برگی را رایجترین محصولات امروز مزرعههای عمودی میدانند.
از نظر فنی تقریباً هر گیاهی در فضای بسته رشد میکند. پرسش واقعی این است که آیا محصول هزینه برق و ساختمان را جبران میکند یا نه. این مقاله محصولات را با همین معیار مرتب میکند. برای مفاهیم پایه کشاورزی عمودی چیست را ببینید.
چگونه محصول مناسب کشاورزی عمودی را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب محصول به چهار چیز نگاه کنید: ارتفاع، طول دوره رشد، نیاز به نور و بخشی از گیاه که فروخته میشود. به گفته USDA ARS موفقترین محصولات امروز آنهاییاند که به روش هیدروپونیک کشت میشوند، قد کوتاه و جمعوجور دارند و کامل برداشت میشوند.
- ارتفاع: فاصله قفسهها کم است و گیاهان بلند تعداد طبقهها را کم میکنند.
- دوره رشد: رشد سریع یعنی برداشت بیشتر از هر قفسه در سال.
- نور: گیاهان میوهدار نور زیادی میخواهند و این در قبض برق دیده میشود.
- بخش فروختنی: در نمونه USDA ARS کاهو کامل فروخته میشود، اما از ذرت فقط بلال.
- قیمت: BZL میگوید تولید عمودی بیشتر با سبزیهایی سود دارد که نسبت به وزنشان قیمت بالایی دارند و میتوان آنها را متراکم کاشت.
سبزیهای برگی
سبزیهای برگی قلب کشاورزی عمودیاند. UMN Extension مینویسد کاهو و کلمهایی مانند خردل و کلم پیچدار در هیدروپونیک در تمام سال خوب رشد میکنند و چغندر برگی و تاجخروس هم نتیجه خوبی میدهند.
- کاهو: رایجترین محصول کشاورزی عمودی که به گفته UMN Extension در 6 تا 7 هفته برداشت میشود. کاهوی برگی چند بار چیده میشود و کاهوی پیچ یک بار.
- منداب (راکت): سریع رشد میکند و پس از چیدن دوباره سبز میشود.
- اسفناج: اتاق خنک را دوست دارد و در گرما زود به گل میرود.
- کلم پیچدار و خردل: از کلمها و مناسب کشت بدون خاک.
- چغندر برگی: مدت زیادی قابل چیدن است.
سبزیهای معطر و سبزی خوردن
سبزیهای معطر به دلیل قیمت بالای هر کیلو از سودآورترین محصولاتاند. Grow مینویسد سبزی برگی، سبزیهای معطر و ریزسبزیها در مزرعههای عمودی سودآوری خود را ثابت کردهاند. BZL هم اشاره میکند که بسیاری از مزرعههای عمودی بر کاهو و ریحان تمرکز دارند.
- ریحان: رستورانها همیشه میخرند و در سبزی خوردن ایرانی جای ثابت دارد. گرما را دوست دارد.
- نعناع: بسیار آسان و سریعالانتشار.
- جعفری و شوید: مصرف روزانه در آشپزخانه و فروش تازه.
- گشنیز: در گرما زود به گل میرود و اتاق خنک میخواهد.
- تره و ترخون: از اجزای سبزی خوردن که تقاضای همیشگی دارند.
UMN Extension میافزاید که بیشتر سبزیهای معطر چند بار برداشت میشوند و تولیدکنندگان معمولاً همان بوتهها را 3 تا 5 بار میچینند و سپس دوباره بذر میکارند.
گیاهان دارویی و ریزسبزیها
BZL به اهمیت محصولاتی با مواد ویژه مانند گیاهان دارویی اشاره میکند، چون شرایط یکنواخت رشد ایدهآل را در تمام سال ممکن میکند. ترکیب یکنواخت برای خریداران صنایع دارویی و آرایشی امتیاز مهمی است. ایران با سنت دیرینه گیاهان دارویی میتواند از این فرصت استفاده کند.
ریزسبزیها نشاهای کوچک سبزیاند که درست پس از باز شدن نخستین برگها چیده میشوند، مانند تربچه، کلم بروکلی، آفتابگردان و نخود. چون ارتفاع بسیار کمی میخواهند، سینیهای زیادی روی یک قفسه جا میشود و ظرف چند هفته برداشت میشوند. Grow آنها را در میان محصولات سودآور میشمارد.
توتفرنگی و سبزیهای میوهای
توتفرنگی، گوجه و فلفل در مزرعههای عمودی رشد میکنند، اما با دشواری. USDA ARS توان میوههای کوچک مانند توتفرنگی و سبزیهای میوهای مانند گوجه و فلفل را بررسی میکند. یکی از پژوهشگرانش برآورد میکند که ظرف ده سال بخش کوچکی، حدود 5 درصد، از بازار توتفرنگی و گوجه آمریکا از مزرعههای عمودی تأمین شود.
Grow محتاطتر است: خیار، گوجه و فلفل برای گل دادن و میوه دادن آنقدر نور میخواهند که کشت بدون خورشید عملی نیست. UMN Extension هم هشدار میدهد که گرما و نور اضافی برای بیشتر مردم بسیار گران است.
برای توتفرنگی و گوجه بدون خاک، گلخانه آفتابی با آبیاری قطرهای معمولاً راه بهتری است. گزینهها را در انواع کشاورزی عمودی مقایسه کردهایم.
آنچه در کشاورزی عمودی سود ندارد
غلات، حبوبات و محصولات زراعی سود ندارند. USDA ARS مینویسد غلات و محصولات ردیفی مانند ذرت، برنج، گندم و سویا هنوز برای مزرعه مناسبترند. BZL هم تأیید میکند که غذاهای پایه مانند غلات و حبوبات را نمیتوان به صورت سودآور در این تأسیسات تولید کرد.
دلیل آن حسابی است: قیمت یک کیلو گندم هزینه برق لامپها را نمیپوشاند. سیبزمینی، پیاز و هویج هم جا و زمان زیادی میخواهند. برخی برنامههای USDA ARS درختان سیب، مرکبات و هلو را بررسی میکنند، اما هنوز چیزی تجاری نیست. Grow تأکید میکند که مزرعههای عمودی شهری کالری لازم برای مقابله با گرسنگی را فراهم نمیکنند.
چگونه رقم مناسب را انتخاب کنیم؟
همه رقمها مناسب نیستند. UMN Extension شرکتهای بذری را توصیه میکند که رقمهای مناسب هیدروپونیک را مشخص کردهاند. برای سبزیهای میوهای همان منبع پیشنهاد میکند دنبال عبارت «مناسب کشت در گلدان» بگردید.
به این موارد توجه کنید:
- قد جمعوجور: بین قفسهها جا میشود.
- مقاومت به بهگلرفتن زودرس: رقمهای کاهو، اسفناج و گشنیز که در اتاق گرم زود گل نمیدهند برداشت طولانیتری دارند.
- مقاومت به بیماری: رقمهای کاهو و ریحان مقاوم به سفیدک کرکی خسارت را کم میکنند.
- سلیقه خریدار: نوع و رنگ برگ از مشتری به مشتری فرق میکند.
در آزمایشهای کاهوی UMN Extension رنگ نور هم اثر داشت: نور آبی کمتر کاهوی ملایمتر و صافتر و نور آبی بیشتر کاهوی تندتر و پیچدارتر داد.
جدول تناسب هر محصول
| محصول | تناسب | برداشت | نکته |
|---|---|---|---|
| کاهو | عالی | کامل یا چیدن | رایجترین |
| منداب | عالی | چیدن | سریع |
| اسفناج | خوب | چیدن | خنکی میخواهد |
| ریحان | عالی | چیدن | قیمت بالا |
| نعناع | عالی | چیدن | آسان |
| جعفری | خوب | چیدن | فروش تازه |
| ریزسبزی | عالی | سینی | کوتاهترین دوره |
| گیاهان دارویی | خوب | بسته به گونه | ترکیب ثابت |
| توتفرنگی | دشوار | میوه | نور و گردهافشانی |
| گوجه و فلفل | دشوار | میوه | نور زیاد |
| گندم و ذرت | نامناسب | دانه | سود ندارد |
| سیبزمینی و پیاز | نامناسب | غده و پیاز | جا و زمان |
چه کسی محصول مزرعه عمودی را میخرد؟
روشنترین خریداران رستورانها، هتلها، آشپزخانههای صنعتی و فروشگاههاییاند که سبزی برگی و سبزی خوردن تازه را در تمام سال میخواهند. محصول محلی و بدون سم، بهویژه در زمستان، امتیاز فروش خوبی است.
پیش از کاشت با خریدار صحبت کنید: هفتهای چه مقدار میخواهد، کاهوی زنده با ریشه یا چیدهشده، بستهبندی و قیمت. اول کاشتن و بعد دنبال مشتری گشتن برای محصولی به این زودفسادی بزرگترین خطر است. حسابها در هزینه کشاورزی عمودی آمده است.
پرسشهای متداول
سودآورترین محصول کشاورزی عمودی چیست؟
سودآورترین محصولات کشاورزی عمودی سبزیهای معطر مانند ریحان، ریزسبزیها و کاهوهای ویژهاند. این محصولات سریع رشد میکنند، نور کمی میخواهند و قیمت هر کیلویشان خوب است. Grow میگوید سبزی برگی، معطر و ریزسبزی سودآوری خود را ثابت کردهاند.
آیا میتوان گوجهفرنگی را عمودی کاشت؟
میتوان گوجهفرنگی را عمودی کاشت، اما سود گرفتن دشوار است. گوجه برای میوه دادن نور و گرمای زیادی میخواهد و قبض برق را بالا میبرد. گلخانه آفتابی با آبیاری قطرهای معمولاً انتخاب بهتری است.
آیا توتفرنگی در کشت عمودی رشد میکند؟
توتفرنگی در کشت عمودی رشد میکند و توان آن هنوز در حال پژوهش است. USDA ARS تناسب آن را برای مزرعههای عمودی بررسی میکند. این گیاه نور و گردهافشانی بیشتری از سبزی برگی میخواهد.
در باغچه عمودی خانگی چه بکاریم؟
در باغچه عمودی خانگی میتوان کاهو، منداب، ریحان، نعناع، جعفری و ریزسبزی کاشت. این گیاهان کوتاه و زودرساند و در قفسههای کوچک جا میشوند. راهنمای ما مراحل راهاندازی کشاورزی عمودی در خانه را توضیح میدهد.
آیا میتوان گندم را در مزرعه عمودی کاشت؟
کاشت گندم در مزرعه عمودی ممکن است اما سودآور نیست. USDA ARS میگوید گندم، ذرت، برنج و سویا هنوز برای مزرعه مناسبترند. قیمت گندم هزینه لامپ و ساختمان را نمیپوشاند.
راهنماهای TarlaTapan بر توصیههای عملی و آزمودهشده در مزرعه تکیه دارند. برای اصلاحات و پیشنهادها به این نشانی بنویسید: info@tarlatapan.tr.