تمیز کردن لانه مرغ و ضدعفونی آن، مرحله به مرحله
تمیز کردن لانه مرغ: تخلیه، تراشیدن، شستن، خشک کردن، آهک یا ضدعفونیکننده، تکرار در برابر کنه قرمز، هر چند وقت یک بار و با کود مرغی چه کنیم.
تمیز کردن لانه مرغ در سه سطح انجام میشود: هر روز فضله تازه زیر نشیمنگاهها تراشیده میشود، هر هفته بستر و لانه تخمگذاری تازه میشوند، و سالی یک یا دو بار لانه کاملاً خالی، تراشیده، شسته، خشک و ضدعفونی میشود. مرحلهای که تازهکارها بیشتر از همه اشتباه میکنند خشک کردن است: لانهای که بعد از شستن مرطوب بماند، زودتر از لانهای که هرگز شسته نشده مشکل درست میکند.
این مقاله تمیزکاری اساسی را توضیح میدهد. فهرست کارهای روزانه و هفتگی در مقاله نگهداری لانه مرغ آمده است.
لانه را کی تمیز کنیم؟
| تمیزکاری | زمان | چه کاری |
|---|---|---|
| روزانه | هر صبح | تراشیدن زیر نشیمنگاه و تخته فضله، برداشتن جاهای خیس |
| هفتگی | هفتهای یک بار | زیر و رو کردن بستر، برداشتن بخش کثیف، تازه کردن لانه تخمگذاری، شستن دانخوری و آبخوری |
| اساسی | بهار و پاییز | تخلیه، شستشو، خشک کردن، ضدعفونی |
| اضطراری | با دیدن بیماری یا کنه | تمیزکاری اساسی فوری و تکرار در صورت نیاز |
اگر تعداد مرغ نسبت به فضا زیاد باشد، کار هفتگی دو برابر میشود. لانهای که بو میدهد، مرطوب است و مگس زیادی دارد، از موعد تمیزکاری عقب افتاده است.
پیش از شروع
- هوا: روزی آفتابی و نسیمدار انتخاب کنید که دستکم دو روز خشک پس از آن باشد. لانه فقط با آفتاب و باد خوب خشک میشود.
- مرغها را بیرون ببرید: آنها را در محوطه یا یک جای موقت بگذارید و تا خشک شدن کامل لانه برنگردانید.
- محافظت: ماسک گرد و غبار، دستکش و لباس کار بپوشید. گرد فضله خشک برای انسان هم زیان دارد و Penn State Extension بر شستن کامل دستها پس از کار با طیور تأکید میکند.
- ابزار: بیل، کاردک، برس زبر، سطل، شلنگ یا کارواش، آهک یا ضدعفونیکننده مجاز برای سالنهای طیور.
تمیزکاری اساسی مرحله به مرحله
- همه چیز را بیرون بیاورید. دانخوری، آبخوری، نشیمنگاههای جداشدنی، لانههای تخمگذاری و تخته فضله. Penn State Extension توصیه میکند لانه از اول طوری ساخته شود که تمیز کردنش آسان و تجهیزاتش در دسترس باشد؛ نشیمنگاه جداشدنی این مرحله را بسیار آسان میکند.
- همه بستر را بردارید. تراشه و کاه و فضله کهنه را با بیل بیرون ببرید؛ میتوانند به توده کمپوست بروند.
- خشک بتراشید و جارو کنید. فضله چسبیده به دیوار، گوشهها، پایه نشیمنگاه و کف را بتراشید و گرد و خاک و تار عنکبوت را بگیرید. ضدعفونیکننده روی کثیفی کار نمیکند و رد کردن این مرحله مراحل بعدی را بیاثر میکند.
- بشویید. سطوح را با آب و صابون یا شوینده بسابید. کارواش کثیفی و کنه را از درزها هم بیرون میکشد.
- خشک کنید. درها و پنجرهها را باز کنید و بگذارید لانه کاملاً خشک شود؛ معمولاً یک روز کامل آفتابی لازم است.
- ضدعفونی کنید. روی سطوح خشک ضدعفونیکننده مخصوص لانه طیور را به مقدار برچسب بزنید، یا دیوارها را آهککاری کنید.
- دوباره خشک و تهویه کنید. صبر کنید تا ماده خشک شود و بویش برود.
- بستر تازه و تجهیزات تمیز. 5 تا 10 سانتیمتر بستر تازه بریزید، در هر لانه تخمگذاری حدود 5 سانتیمتر تراشه کاج بگذارید، تجهیزات تمیز را سر جایش بگذارید و مرغها را داخل کنید.
لانه مرغ را چگونه ضدعفونی کنیم؟
| روش | چگونه | احتیاط |
|---|---|---|
| آهککاری | آهک شکفته با آب، روی دیوار، پایهها و درزها | آهک زنده پوست و چشم را میسوزاند؛ دستکش و عینک لازم است |
| ضدعفونیکننده طیور | محصول مجاز برای لانه طیور، به مقدار برچسب | تا پایان زمان انتظار برچسب، مرغ وارد نشود |
| آب داغ و بخار | دستگاه بخار در درزها | بدون مواد شیمیایی، به تخم کنه هم میرسد؛ برق لازم دارد |
Penn State Extension توصیه میکند برای ساخت لانه موادی انتخاب شود که تمیز کردن و ضدعفونیشان آسان باشد. چوب خام و زبر ضدعفونیکننده را جذب میکند و به کنه جای پنهان شدن میدهد؛ سطوح صاف، رنگشده یا روغنخورده خیلی راحتتر تمیز میمانند.
وایتکس رقیقشده برای تجهیزات کوچک مناسب است: دانخوری و آبخوری را در آن بخیسانید و بعد خوب آب بکشید. ریختن مقدار زیاد وایتکس در لانه بسته دستگاه تنفسی مرغ و انسان را تحریک میکند.
اگر کنه قرمز دارید
کنه قرمز روزها در درزها پنهان میشود و شبها خون میمکد. در هوای گرم و مرطوب چرخه زندگی آن ممکن است در حدود یک هفته کامل شود، پس یک بار تمیزکاری هرگز کافی نیست:
- تمیزکاری اساسی کامل را انجام دهید و درزها را با بخار یا آهک بپوشانید.
- حدود 7 روز بعد تکرار کنید تا کنههایی که پس از بار اول از تخم بیرون آمدهاند هم از بین بروند.
- هر هفته سر نشیمنگاهها و گوشه لانههای تخمگذاری را با دستمال کاغذی سفید بررسی کنید.
- درزها را با سیلیکون یا بتونه پر کنید.
درباره داروی کنه و درمان خود مرغها با دامپزشک مشورت کنید. نشانهها و آفات دیگر در مقاله کنه قرمز در لانه مرغ آمده است.
تمیز کردن دانخوری و آبخوری
آبخوری کثیفترین وسیله لانه است؛ بستر، فضله و دان داخلش میریزد و در هوای گرم جلبک و باکتری در آن رشد میکند.
- آب را هر روز عوض کنید و آبخوری را آب بکشید.
- هفتهای یک بار آن را با آب داغ و برس بسابید و لایه سبز گوشهها را بگیرید.
- دانخوری را هر هفته خالی کنید و دان خیس یا کلوخهشده را دور بریزید.
- همانطور که Penn State Extension پیشنهاد میکند، لبه ظرفها را همسطح پشت مرغ نگه دارید تا کثیفی کمتری وارد شود.
خشک نگه داشتن لانه بین دو تمیزکاری
دوام اثر تمیزکاری اساسی به خشک ماندن لانه بستگی دارد. Penn State Extension توضیح میدهد که طیور تا وقتی خشک باشند سرما را خیلی خوب تحمل میکنند، اما هوای خنک و مرطوب مشکلات سلامت زیادی ایجاد میکند، و رطوبت و آمونیاک را نشانه تهویه بد میداند.
در عمل: اگر ممکن است آبخوری را در محوطه بگذارید، آن را روی تخته یا سینی قرار دهید، بستر خیس را همان روز بردارید، همه دریچهها را حتی در زمستان نبندید و لانه را شلوغ نکنید. یک مشت بستر را فشار دهید: اگر گلوله شد زیادی مرطوب است و اگر از هم پاشید خشک است. این آزمون ساده زمان تمیزکاری را پیش از بو نشان میدهد.
تمیز کردن محوطه بیرون
تمیز کردن داخل لانه وقتی محوطه کثیف بماند کافی نیست. محوطهای که فضله و آب در آن جمع شود منبع کرم، کوکسیدیوز و مگس میشود. فضله محوطه را هر یکی دو هفته جمع کنید، گودالهایی را که آب در آنها جمع میشود با ماسه یا شن پر کنید و اگر محوطه کوچک است، سالی یک بار لایه رویی خاک یا ماسه را عوض کنید. اگر جا دارید، محوطه را دو قسمت کنید و به نوبت استفاده کنید تا هر بخش چند هفته استراحت کند.
با کود مرغی چه کنیم؟
بستر استفادهشده و کود مرغی کود خوبی برای باغچه هستند، اما کود تازه گیاه را میسوزاند. باید کمپوست شود و چند ماه بماند تا پوسیده شود. بستر لانهای را که در آن بیماری یا تلفات بوده استفاده نکنید و کود تازه را روی کرت سبزی نریزید. توده کمپوست را پوشیده و دور از لانه و هر چاهی نگه دارید؛ کمپوست رسیده تیره، پوک و بیبو است.
اشتباههای رایج در تمیزکاری
- ضدعفونی بدون تراشیدن: کثیفی اثر ماده را از بین میبرد.
- ریختن بستر پیش از خشک شدن: کف مرطوب کپک و باکتری میپروراند.
- یک بار مبارزه با کنه: کنه دوباره از تخم بیرون میآید و لانه پر میشود.
- زود برگرداندن مرغها: لانه خیس یا با بوی مواد شیمیایی دستگاه تنفسی را تحریک میکند.
- تراشه پرگرد و خاک: بستر پرگرد و خاک در لانه تمیز مشکل تازه میسازد.
- کار بدون ماسک: گرد فضله برای انسان هم زیان دارد.
اگر قرار است لانه تازه بسازید، از اول به تمیزکاری فکر کنید؛ در مقاله ساخت لانه مرغ نشیمنگاه جداشدنی، تخته فضله و کف شیبدار را توضیح دادهایم.
پرسشهای متداول
بهترین ضدعفونیکننده برای لانه مرغ چیست؟
بهترین ضدعفونیکننده برای لانه مرغ محصولی مجاز برای لانه طیور به مقدار برچسب یا آهککاری با آهک شکفته است. بخار هم در درزها خیلی خوب کار میکند. ضدعفونیکننده همیشه روی سطح تراشیده، شسته و خشک زده میشود.
لانه مرغ را چگونه آهککاری کنیم؟
لانه مرغ را با مخلوط کردن آهک شکفته و آب تا غلظت رنگ و زدن آن با قلممو روی دیوار، کف، پایهها و درزها آهککاری میکنند. آهک فقط روی سطح تراشیده، شسته و خشک اثر دارد و باید دستکش و عینک زد.
آیا میتوان در لانه مرغ از وایتکس استفاده کرد؟
در لانه مرغ فقط برای تجهیزات کوچک مثل دانخوری و آبخوری میتوان وایتکس رقیقشده به کار برد و بعد خوب آب کشید. وایتکس زیاد در لانه بسته دستگاه تنفسی را تحریک میکند و برای دیوارها آهک یا ضدعفونیکننده طیور بهتر است.
مرغها کی میتوانند بعد از تمیزکاری برگردند؟
مرغها بعد از تمیزکاری وقتی برمیگردند که لانه کاملاً خشک شده و بوی ضدعفونیکننده رفته باشد. این معمولاً در پایان یک روز آفتابی است و برای محصولات تجاری باید زمان انتظار برچسب رعایت شود.
کل بستر لانه را کی باید عوض کرد؟
کل بستر لانه را باید وقتی عوض کرد که خیس، کلوخه یا بدبو شده باشد. بستر خشک با زیر و رو کردن و افزودن هفتگی ممکن است چند ماه بماند، اما در تمیزکاری اساسی همیشه کامل برداشته میشود.
راهنماهای TarlaTapan بر توصیههای عملی و آزمودهشده در مزرعه تکیه دارند. برای اصلاحات و پیشنهادها به این نشانی بنویسید: info@tarlatapan.tr.