Orkide Neden Çiçek Açmaz? Yeniden Çiçek Açtırmanın Yolları

Mağazadan çiçekli alınan bir orkide genellikle aylarca çiçekte kalır. Çiçekler döküldükten sonra ise birçok kişi bitkinin bir daha açmadığından şikâyet eder. Oysa evlerde yetişen Phalaenopsis orkide, uygun koşullarda yılda bir, hatta bazen iki kez çiçek açabilen bir bitkidir. Çiçeklenmenin durmasının ardında çoğu zaman birkaç basit neden vardır.

Orkide Ne Zaman Çiçek Açar?

Phalaenopsis'te çiçek sapı genellikle sonbaharda ve kış başında oluşur, çiçekler kış sonu ve ilkbaharda açar. Bir çiçeklenme 2-3 ay sürebilir. Çiçekler döküldükten sonra bitki bir dinlenme ve büyüme dönemine girer; bu dönemde yeni yaprak ve kök üretir. Bu süreçte çiçek açmaması doğaldır. Sorun, bitkinin bir yıldan uzun süre hiç çiçek sapı vermemesidir.

Çiçek Açmamasının Başlıca Nedenleri

• Yetersiz ışık: en yaygın nedendir. Bitki yaşar, yaprak verir ama çiçek için enerji biriktiremez. Koyu yeşil, uzun ve sarkık yapraklar bunun işaretidir.
• Gece-gündüz sıcaklık farkının olmaması: Phalaenopsis'in çiçek sapı oluşturması için sonbaharda gecelerin serin olması gerekir.
• Bitkinin zayıf olması: yaprak sayısı azsa veya kökleri çürümüşse bitki önce kendini toparlar.
• Aşırı veya dengesiz gübre: azotu yüksek gübrenin fazla kullanılması yaprak büyümesini teşvik eder.
• Sürekli yer değiştirme ve stres.

Işık Ayarı

Çiçek açtırmak için ilk adım bitkiyi daha aydınlık bir yere almaktır. Doğu penceresi önü idealdir. Güney veya batı penceresinde tül perde arkasında tutulabilir. Kuzey penceresinde duran ve yıllardır çiçek açmayan bir orkide, daha aydınlık bir yere alındığında çoğu zaman bir sonraki sezonda sap verir. Işığı artırırken yaprakları güneş yanığına karşı izlemek gerekir: sararma, kızarma veya beyaz lekeler ışığın fazla olduğunu gösterir.

Gece Serinliği Nasıl Sağlanır?

Phalaenopsis'te çiçek sapı oluşumunu tetikleyen en önemli etken, sonbaharda 3-4 hafta boyunca gece sıcaklığının gündüzden belirgin olarak düşük olmasıdır. Gündüz 22-25 °C, gece 15-18 °C civarı uygun bir farktır. Evde bunu sağlamanın yolları:

• Bitkiyi geceleri ısıtılmayan veya daha serin bir odaya almak.
• Pencere önünde, cama değmeyecek şekilde tutmak; pencere önü geceleri oda içine göre daha serindir.
• Sonbaharda kaloriferin doğrudan bitkiye ısı vermesini önlemek.
• 12 °C'nin altına inen soğuktan ve dış kapıdan gelen sert cereyandan korumak.

Bitkinin Sağlığını Kontrol Etmek

Çiçek açma, sağlıklı bir bitkinin işidir. Çiçek beklemeden önce şunlara bakılmalıdır:

• Bitkinin en az 3-4 sağlıklı, sert yaprağı olmalıdır.
• Kökler sağlam, gümüşi veya yeşil olmalıdır; çürük kök varsa önce saksı değişimi yapılmalıdır.
• Harç çürümüşse yenilenmelidir.
• Zararlı (unlu bit, kabuklu bit) olup olmadığı yaprak altları ve koltuklarda kontrol edilmelidir.

Gübreleme

Büyüme döneminde orkide gübresi, ambalaj dozunun yarısı veya dörtte biri oranında, iki-üç sulamada bir verilir. Bazı yetiştiriciler sonbaharda fosforu biraz daha yüksek bir orkide gübresine geçer. Ancak gübre tek başına çiçek açtırmaz; ışık ve sıcaklık farkı sağlanmadan verilen fazla gübre yalnızca harçta tuz birikmesine yol açar.

Çiçek Sapı Çıktığında Yapılacaklar

Yeni çıkan çiçek sapı ilk başta köke benzer. Farkı, ucunun yassı, eldiven parmağı gibi olması ve yukarı doğru yönelmesidir; kök ucu ise yuvarlaktır. Sap çıktığında:

• Bitkinin yeri değiştirilmez, saksı döndürülmez.
• Sap 15-20 cm olunca ince bir çubukla ve gevşek bir klipsle desteklenir.
• Sulama ve seyreltik gübre düzenli sürdürülür.
• Tomurcuklar oluşunca ani sıcaklık değişimi ve meyve sepetinin yanı gibi etilen kaynaklarından uzak tutulur; aksi halde tomurcuklar sararıp dökülebilir.

Eski Sap Yeniden Çiçek Açar mı?

Çiçekleri dökülen sap hâlâ yeşilse, alttan ikinci ya da üçüncü boğumun hemen üzerinden kesildiğinde bu boğumdan yan dal çıkarıp yeniden çiçek açabilir. Bu yolla açan çiçekler genellikle daha az ve küçük olur. Bitki zayıfsa sapı dipten kesip enerjisini kök ve yaprağa vermesini sağlamak, bir sonraki yıl daha güçlü bir çiçeklenme getirir.

Çiçekler döküldükten sonra sapla ne yapılacağını orkide sapı nereden kesilir yazısında, bitkinin yıl boyu bakımını ise orkide bakımı yazımızda anlattık.

Sıkça Sorulan Sorular

Orkide yılda kaç kez çiçek açar?

Phalaenopsis orkide genellikle yılda bir kez çiçek açar. Sağlıklı bir bitki, eski sapın yan dalından ikinci bir çiçeklenme de yapabilir. Bir çiçeklenme dönemi 2-3 ay sürebilir.

Orkidenin çiçek açması için ne yapmalı?

Bitki parlak ama dolaylı ışık alan bir yere konur, sonbaharda 3-4 hafta boyunca gece sıcaklığının gündüzden 5-8 °C düşük olması sağlanır, kökleri sağlıklı tutulur ve seyreltik gübre düzenli verilir.

Orkide çiçekleri neden döker?

Çiçeklerin 2-3 ay sonra dökülmesi doğaldır. Daha erken dökülüyorsa ani sıcaklık değişimi, soğuk cereyan, yer değiştirme, susuzluk veya meyve sepetinden yayılan etilen gazı neden olabilir.

Orkide sapı mı kök mü nasıl anlaşılır?

Çiçek sapının ucu yassı ve eldiven parmağına benzer, genellikle yukarıya yönelir ve yaprak koltuğundan çıkar. Kökün ucu yuvarlak ve parlak yeşildir, genellikle yana veya aşağıya büyür.

Çiçek açmayan orkide atılmalı mı?

Hayır. Çiçeksiz dönemi bitkinin dinlenme ve büyüme dönemidir. Sağlıklı yaprak ve kökleri olan bir orkide, ışık ve sıcaklık koşulları düzeltildiğinde genellikle bir sonraki sezonda yeniden çiçek sapı verir.