Kabak Gübreleme: Sakız Kabağına Hangi Gübre Verilir?

Sakız kabağında gübreleme toprak analizine göre yapılır. Genel çerçeve, toprak hazırlığında dekara 4-5 ton çiftlik gübresi ve açık tarlada dekara saf olarak 8-12 kg azot, 10-15 kg fosfor ve 10-12 kg potasyumdur; serada bu değerler 10-15 kg azot, 12-18 kg fosfor ve 12-15 kg potasyuma çıkar. Fosforun tamamı tabana, azot ve potasyum ise üçe bölünerek verilir.

Kabağın Besin İhtiyacı

Yazlık kabak çok hızlı büyür ve sezon boyunca defalarca hasat edilir; her hasatla topraktan besin çekilir. Bu yüzden besinin tek seferde değil, bitkinin ihtiyaç duyduğu dönemlere yayılarak verilmesi gerekir. Azot yaprak ve sürgün gelişimini, fosfor kök gelişimini ve çiçeklenmeyi, potasyum ise meyve kalitesini ve su dengesini destekler.

Önerilen Saf Besin Miktarları

• Açıkta azot: Dekara 8-12 kg.
• Açıkta fosfor (P₂O₅): Dekara 10-15 kg.
• Açıkta potasyum (K₂O): Dekara 10-12 kg.
• Serada azot: 10-15 kg; fosfor 12-18 kg; potasyum 12-15 kg.
• Çiftlik gübresi: Toprak hazırlığında dekara 4-5 ton.

Bu değerler saf besin miktarıdır. Ticari gübre miktarı, gübrenin besin oranına bölünerek bulunur:

Ticari gübre (kg/da) = Saf besin (kg/da) ÷ Gübredeki besin oranı × 100

Örneğin 10 kg saf azot için yüzde 33 azotlu amonyum nitrattan 10 ÷ 33 × 100 ≈ 30 kg gerekir.

Gübrenin Dönemlere Bölünmesi

• Taban gübresi: Fosforun tamamı, azot ve potasyumun üçte biri.
• İlk çapa (ilk dişi çiçek görüldüğünde): Azot ve potasyumun ikinci üçte biri.
• İlk çapadan yaklaşık bir ay sonra: Kalan üçte bir.
• Damla sulamada bu bölümler sulama suyuyla daha küçük partiler hâlinde verilebilir.

Organik Gübre Kullanımı

Çiftlik gübresi toprağın su tutma gücünü ve havalanmasını iyileştirir. Fide ile yetiştiricilikte organik gübre dikim çukurlarına, sıraya ekimde sıra üzerlerine uygulanabilir. Gübre iyi yanmış olmalıdır; yanmamış gübre ot tohumu ve hastalık taşır, fide kökünü yakabilir.

Fazla Azotun Zararı

Fazla azot kabağı yaprağa yönlendirir, dişi çiçek ve meyve tutumunu düşürür. Gür ve yumuşak dokulu bitki külleme, mildiyö ve yaprak bitine daha açık olur; meyveler çabuk bozulur. Koyu yeşil, iri yapraklı ama meyvesi az bir tarlada azot dozu ilk gözden geçirilecek konudur.

Kalsiyum ve Çiçek Burnu Çürüklüğü

Meyvenin çiçek ucunda kararma ve çökme şeklinde görülen çiçek burnu çürüklüğü, kalsiyumun meyveye yeterince taşınamamasıyla ilişkilidir. Düzensiz sulama bu sorunu artırır. Bolu bal kabağı belgesinde çiçek burnu çürüklüğü görüldüğünde kalsiyumlu azot gübresi kullanıldığı belirtilir. Düzenli sulama ve dengeli gübreleme ilk önlemdir.

Toprak Analizinin Yeri

Kaynaklar, verilen dozların mutlaka toprak tahliline göre uyarlanmasını şart koşar. Analizde azot, fosfor, potasyum, organik madde, pH ve kireç birlikte görülür. Kabak için uygun pH 6-7 arasıdır; asidik veya çok kireçli toprakta besin alımı bozulur ve gübre beklenen etkiyi göstermez.

Sık Yapılan Hatalar

• Analizsiz, her yıl aynı reçeteyle gübrelemek.
• Azotun tamamını dikimde vermek.
• Meyve tutmuyor diye üst üste azot atmak.
• Yanmamış gübreyi dikim çukuruna koymak.
• Gübreyi fide köküne değecek şekilde vermek.
• Düzensiz sulamayla çiçek burnu çürüklüğüne zemin hazırlamak.

Sıkça Sorulan Sorular

Kabağa hangi gübre verilir?

Toprak hazırlığında çiftlik gübresi, tabanda fosforlu ve kompoze gübre, sezon içinde azotlu ve potaslı gübre verilir. Miktar toprak analizine göre ayarlanır.

Kabağa ne zaman gübre atılır?

Fosforun tamamı ve azot-potasyumun üçte biri tabana, ikinci üçte bir ilk dişi çiçekte, kalanı bir ay sonra verilir.

Kabak için en iyi gübre hangisi?

Tek bir en iyi gübre yoktur. Toprak analizinde eksik çıkan besini karşılayan gübre en iyisidir.

Kabakta çiçek burnu çürüklüğü neden olur?

Kalsiyumun meyveye yeterince taşınamamasından olur; düzensiz sulama sorunu artırır.

Kabağa tavuk gübresi verilir mi?

İyi yanmış olmak şartıyla verilebilir. Yanmamış tavuk gübresi kökü yakar ve hastalık taşır.