Bal Kabağı Ne Zaman Ekilir? Ekim Ayı ve Mesafe

Bal kabağı, son donlar geçtikten sonra Nisan-Mayıs aylarında, toprak sıcaklığı 10-14 °C'ye ulaştığında ekilir. Eskişehir Kızılinler'de ekimler Mayıs ortasına kadar tamamlanır; Hatay'da da ekim Nisan-Mayıs'ta yapılır. Dekara ortalama 1 kg tohum kullanılır ve kollar metrelerce uzadığı için ocaklar arasında yaklaşık 2 metre mesafe bırakılır.

Ekim Zamanını Belirleyen Etkenler

• Don: Bal kabağı fidesi dona dayanmaz; son don geçmeden ekilmez.
• Toprak sıcaklığı: 10-14 °C ideal aralıktır; Hatay belgesinde 10-13 °C.
• Yetişme süresi: Olgunlaşma ekimden yaklaşık 4 ay sürer; geç ekim hasadı sonbahar soğuğuna iter.
• Toprak nemi: Tavda ekim çıkışı hızlandırır.

Bölgelere Göre Ekim Takvimi

• Hatay: Nisan-Mayıs; hasat Ağustos.
• Eskişehir (Kızılinler): Mayıs ortasına kadar; hasat Eylül.
• Bolu: Nisan sonu-Mayıs başı; hasat sonbaharda don ve kırağı öncesi.
• İç ve geçit bölgeleri: Son don sonrası, genellikle Mayıs.

Geç Don Olursa Ne Yapılır?

Kızılinler belgesine göre Mayısın son haftasına kadar don yaşanırsa, ekimden 2 hafta kadar sonra tohum ekimi tekrarlanır. Bu yüzden riskli yörelerde tohumun bir kısmını yedek tutmak ve çıkışı izlemek gerekir. Dondan zarar gören fideler güçsüz kalır ve hastalık etmenlerine açık olur.

Tohumla Ekim ve Fide ile Dikim

Tarla üretiminde bal kabağı çoğunlukla doğrudan tohumla ekilir; tohumlar uygun koşullarda yaklaşık 2 hafta içinde çıkar. Bolu'da ise tohumlar yetiştirme kaplarına birer adet ekilip fide hâline getirilir; fideler 4-5 yapraklı olunca esas yerlerine dikilir. Dikimden bir gün önce kaplar sulanır ki fide topraklı olarak çıkarılabilsin. Fide yöntemi, kısa yazlı bölgelerde birkaç hafta kazandırır.

Dönüme Tohum Miktarı

Hatay ve Kızılinler uygulamalarında dekara ortalama 1 kg tohum kullanılır. Tohumluk iri ve dolgun çekirdeklerden seçilir. Kızılinler'de ürün kalitesi ve verim için tohumun ilk tutan 15-20 meyveden alınması tavsiye edilir.

Ocak ve Sıra Arası Mesafe

• Hatay: Ocak ve sıra arası ortalama 2 metre.
• Kızılinler: Sıra arası 2 metre, sıra üzeri 3 metrede bir 2'şer tohum.
• Bolu: Dik ve yayılıcı tipe göre 60×60, 70×70 veya 80×80 cm ocaklar.
• Kızılinler'de yabancı ot ve zararlı mücadelesini kolaylaştırmak için V şeklinde ekim önerilir.

Uzun kollu, iri meyveli tiplerde geniş mesafe zorunludur; dar mesafede kollar birbirine girer, havalanma azalır ve külleme artar.

Ekim Yeri ve Bakı

Bal kabağı güneşi sever; ekimde güney bakı tavsiye edilir. Ekim, Kızılinler'de Mayıs ayında sıra üzerinde kazayağı çekilerek yapılır. Toprak sonbaharda derin sürülmüş, ilkbaharda gübrelenip hazırlanmış olmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bal kabağı hangi ayda ekilir?

Nisan-Mayıs aylarında ekilir. Soğuk yörelerde ekim Mayıs ortasına kadar sürer.

Bal kabağı tohumu kaç günde çıkar?

Uygun sıcaklık ve nemde yaklaşık 2 hafta içinde çıkar.

Bal kabağı fide ile dikilir mi?

Dikilebilir. Fideler 4-5 yapraklı olunca tarlaya topraklı olarak dikilir.

Bal kabağı arası ne kadar olmalı?

Ocak ve sıra arası ortalama 2 metre olmalıdır; bazı yörelerde sıra üzeri 3 metreye çıkar.

Mayısta don olursa ne yapılır?

Fideler zarar gördüyse ekim yaklaşık 2 hafta sonra tekrarlanır.