Aspir Ne Zaman Ekilir? Kışlık ve Yazlık Ekim
Aspir yazlık olarak 20 Mart-20 Nisan'da, kışlık olarak Kasım-Aralık başında ekilir. Bölgeye göre ekim zamanı ve geç ekimin verime etkisi.
Aspir, kışı sert geçen İç Anadolu gibi yerlerde ilkbaharda, 20 Mart-20 Nisan arasında yazlık olarak ekilir. Kışı ılık geçen yerlerde sonbaharda kışlık ekilir: Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsüne göre Çukurova'da Kasım, Şanlıurfa gibi güney bölgelerinde Kasım ya da Aralık başı uygundur.
Aspir ekiminden hasadına tüm aşamaları tek yerde görmek için aspir ekimi rehberimize göz atabilirsiniz.
Ekim zamanı aspirde verimi en çok etkileyen kararlardan biridir. Bu yazıda kışlık ve yazlık ekimin farkını, hangi bölgede hangisinin seçileceğini ve geç ekimin neye mal olduğunu anlatıyoruz.
Yazlık Aspir Ne Zaman Ekilir?
Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsüne göre yazlık aspir için en uygun dönem 20 Mart-20 Nisan arasıdır. Bu dönem İç Anadolu, Geçit bölgeleri ve kışı sert geçen diğer yerler için geçerlidir.
Ekim için tarlanın tava gelmesini bekleyin; toprak ne çamur ne de kesek halinde olmalıdır. Erken ilkbaharda toprak çok soğuksa çıkış uzar. Enstitüye göre toprak 15-16°C civarındayken çıkış 7-8 günde tamamlanır, düşük sıcaklıkta ise 2-3 haftaya uzar.
Yazlık ekimde amaç, tohumu ilkbahar yağışlarından ve topraktaki kış neminden en iyi şekilde yararlanacak kadar erken, ama geç donlardan zarar görmeyecek kadar geç ekmektir. Genç aspir rozet döneminde soğuğa dayanıklı olduğu için erken ekim, geç ekimden daha az risklidir.
Kışlık Aspir Ne Zaman Ekilir?
Kışlık ekim yalnızca kışı ılık geçen bölgelerde yapılır. Enstitüye göre Çukurova'da Kasım ayı, Şanlıurfa gibi güney bölgelerinde Kasım ya da Aralık başı kışlık ekim için uygundur.
Kışlık aspir kışı rozet halinde geçirir. Enstitüye göre bu dönemde genç bitki yaklaşık -7°C'ye, bazı çeşitlerde -12°C'ye kadar dayanır. İlkbaharda sapa kalkar ve uzun bir gelişme dönemi geçirerek daha çok dal ve tabla oluşturur.
Kışlık ve Yazlık Ekim Arasındaki Verim Farkı
Kışlık ekimin verimi belirgin şekilde yüksektir. GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsünün Safir çeşidi için verdiği değerler bu farkı açıkça gösterir.
| Özellik (Safir çeşidi) | Kışlık ekim | Yazlık ekim |
|---|---|---|
| Tohum verimi | 350-400 kg/dönüm | 150-200 kg/dönüm |
| Yağ oranı | %38 | %36 |
| Bitki boyu | 150 cm | 70 cm |
| Bitki başına tabla | 35 adet | 19 adet |
| Olgunlaşma süresi | 225 gün | 120 gün |
Tablodaki değerler GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsünün araştırma sonuçlarıdır. Kışlık ekimde bitki iki kat boylanır ve yaklaşık iki kat tabla verir; verim farkı da buradan gelir.
Hangi Bölgede Hangi Ekim Seçilmeli?
Kural basittir: Kışı sert geçen yerde yazlık, kışı ılık geçen yerde kışlık ekim yapılır. İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Geçit bölgelerinde sonbaharda ekilen aspir ilkbaharda sapa kalktığında geç donlara yakalanabilir. Enstitüye göre sapa kalkmış aspirde -4 ile -5°C'lik donlar ciddi zarar verir.
Çukurova, Güneydoğu Anadolu ve kışı ılık geçen kıyı bölgelerinde kışlık ekim daha yüksek verim sağlar. Bu bölgelerde yazlık ekim yapılırsa bitki, yazın erken gelen sıcak ve kuraklıkla kısa bir gelişme dönemi geçirir.
- İç Anadolu, Geçit bölgeleri, Doğu Anadolu: yazlık, 20 Mart-20 Nisan
- Çukurova: kışlık, Kasım
- Şanlıurfa ve güney bölgeleri: kışlık, Kasım-Aralık başı
Aspir Geç Ekilirse Ne Olur?
Geç ekim aspirde verimi ve kaliteyi birlikte düşürür. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsüne göre geç ekilen aspirde boy kısalır, dallanma azalır, verim ve tanedeki yağ oranı düşer.
Bunun nedeni, geç ekilen bitkinin çiçeklenme ve tane doldurma dönemini yazın en sıcak ve kurak günlerine denk getirmesidir. Dal sayısı azaldığı için tabla sayısı da azalır. Yazlık ekimde 20 Nisan'ı geçirmemeye çalışın.
Ekim Zamanına Göre Hasat Ne Zaman Gelir?
Enstitüye göre yazlık aspirin yetişme süresi 110-140 gündür. Mart sonu-Nisan başında ekilen aspir genellikle Temmuz-Ağustos aylarında hasada gelir. Hasat, çiçeklenmeden 4-5 hafta sonra, taneler tamamen beyazladığında yapılır.
Kışlık ekimde bu süre çok daha uzundur; GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsüne göre Safir çeşidi kışlık ekimde 225 günde olgunlaşır. Kasım'da ekilen aspir bu hesapla Haziran ayında hasada gelir.
Ekim Öncesi Hazırlık
Ekim zamanı geldiğinde tarla hazır olmalıdır. Enstitüye göre tarla sonbaharda ya da ilkbaharda pullukla sürülür, ekimden önce diskaro ile ince bir tohum yatağı hazırlanır. Tohum 2,5-4 cm derine ekilir ve 5 cm'den derine bırakılmaz.
Ekimden sonra yağmur yağıp toprak kaymak bağlarsa, Enstitünün önerisiyle kaymak bitkiler çıkmadan hemen önce diskli bir aletle kırılmalıdır. Aksi halde fideler kaymağı delemez ve tarla seyrek kalır.
Sıkça Sorulan Sorular
Aspir hangi ay ekilir?
Yazlık aspir Mart sonu ile Nisan arasında, Enstitüye göre 20 Mart-20 Nisan döneminde; kışlık aspir Çukurova'da Kasım'da, güney bölgelerinde Kasım-Aralık başında ekilir.
İç Anadolu'da aspir sonbaharda ekilir mi?
Önerilmez; sapa kalkan aspir -4 ile -5°C'lik donlarda ciddi zarar gördüğü için İç Anadolu'da yazlık ekim yapılır.
Kışlık aspir mi daha verimli, yazlık mı?
Kışlık; GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsüne göre Safir çeşidi kışlık ekimde dönüme 350-400 kg, yazlık ekimde 150-200 kg verir.
Aspir en geç ne zaman ekilir?
Yazlık ekimde önerilen dönemin sonu 20 Nisan'dır; bundan sonra ekilen aspirde boy, dallanma, verim ve yağ oranı düşer.
Aspir ekildikten kaç gün sonra çıkar?
Toprak sıcaklığı 15-16°C civarındayken 7-8 günde çıkar; soğuk toprakta çıkış 2-3 haftaya uzar.
Kaynaklar
TarlaTapan rehber yazıları sahada işe yarayan, uygulanabilir bilgiyi esas alır. Düzeltme ve önerileriniz için bize yazın.
