Yulafta Gübreleme ve Yabancı Ot Mücadelesi

Yulaf, besin ihtiyacı bakımından buğday ve arpaya benzer bir tahıldır, ama uzun boylu yapısı nedeniyle fazla azota karşı daha hassastır. Ayrıca hızlı gelişip toprağı örttüğü için yabancı otla rekabeti iyidir; yine de erken dönemde ot mücadelesi gerekir. Bu yazıda yulafta gübrelemeyi ve yabancı ot mücadelesini anlatıyoruz.

Yulafın Besin Maddesi İhtiyacı

Yulaf, gelişmesi için azot, fosfor ve potasyuma ihtiyaç duyar. Azot kardeşlenmeyi, yaprak gelişimini ve salkımdaki dane sayısını etkiler. Fosfor kök gelişimi ve erken büyüme için, potasyum ise sap sağlamlığı ve hastalıklara dayanıklılık için önemlidir. Yulaf, kökleri sayesinde topraktaki besinleri iyi kullanır; bu yüzden fakir topraklarda bile makul verim verebilir.

Taban Gübresi

Fosforun tamamı ve azotun bir kısmı, ekimle birlikte taban gübresi olarak verilir. Potasyum, toprak analizi gerektiriyorsa yine bu aşamada uygulanır. Fosfor, mibzerle tohumun yakınına verildiğinde en etkili olur. Önceki ürün baklagilse, toprakta bir miktar azot kalmış olacağından taban gübresindeki azot azaltılabilir.

Azotun Bölünerek Verilmesi

Azot, yulafta bölünerek verilmelidir:

• Ekimde: Toplam azotun bir kısmı taban gübresiyle verilir.
• Kardeşlenme döneminde: Kışlık yulafta ilkbaharda bitki uyanırken, yazlık yulafta ise birkaç yapraklı dönemde bir doz azot verilir.

Yulaf uzun boylu olduğu için sapa kalkmadan sonra yüksek dozda azot verilmesi önerilmez; bu, yatma riskini artırır. Kesin dozlar toprak analizine, önceki ürüne ve bölgenin önerilerine göre belirlenmelidir.

Fazla Azotun Yatmaya Etkisi

Fazla azot, yulafın aşırı boylanmasına, saplarının incelmesine ve yumuşamasına yol açar. Salkımlar dolup ağırlaştığında, rüzgâr ve yağmurla birlikte bitkiler yatar. Yatan yulafta dane dolumu bozulur, hasat zorlaşır ve dane kaybı artar. Ayrıca fazla azot, pas ve külleme gibi hastalıkları da artırabilir. Bu yüzden yulafta azot dozu, buğdaya göre daha dikkatli ayarlanmalıdır.

Fiğ-Yulaf Karışımında Gübreleme

Fiğ ile karışık ekilen yulafta, fiğ baklagil olduğu için havadan azot bağlar. Bu yüzden karışımda azotlu gübre ihtiyacı, saf yulafa göre daha azdır. Fazla azot verilmesi, yulafın fiği bastırmasına ve karışımın protein oranının düşmesine yol açabilir. Karışımda fosfor, hem fiğin nodül oluşumu hem de yulafın gelişimi için önemlidir.

Yabancı Otun Yulaftaki Zararı

Yulaf hızlı gelişip bol kardeşlendiği için yabancı otla rekabette iyi bir tahıldır. Yine de çıkıştan sonraki ilk haftalarda yabancı otlar, özellikle geniş yapraklı otlar, yulafla su ve besin için rekabet eder. Otlu tarlalarda verim düşer, hasat zorlaşır ve dane ile ota yabancı tohum karışır.

En Sık Görülen Yabancı Otlar

• Gelincik, hardal ve yabani turp gibi geniş yapraklı otlar.
• Yabani yulaf ve tilkikuyruğu gibi dar yapraklı otlar.
• Tarla sarmaşığı gibi çok yıllık otlar.

Yabani yulaf, kültür yulafının yakın akrabası olduğu için yulaf tarlasında ilaçla mücadelesi neredeyse imkânsızdır; bu yüzden temiz tohum kullanmak ve münavebe yapmak en önemli önlemdir.

Yabancı Ot Mücadelesi

• Temiz ve sertifikalı tohum kullanmak.
• Ekim öncesi toprak işlemeyle çıkmış otları yok etmek.
• Doğru tohum miktarıyla sık ve düzgün bir bitki örtüsü oluşturmak.
• Geniş yapraklı otlara karşı yulafa ruhsatlı ilaçları, uygun bitki döneminde ve etiket talimatına göre kullanmak.
• Ot ve silaj amaçlı yulafta ilaç ile biçim arasındaki bekleme süresine uymak.
• Yulafı her yıl aynı tarlaya ekmeyip münavebe yapmak.

Sıkça Sorulan Sorular

Yulafa hangi gübre atılır?

Ekimde fosforlu ve azotlu taban gübresi, kardeşlenme döneminde azotlu üst gübre verilir. Potasyum toprak analizine göre eklenir.

Yulaf ekiminde hangi gübre kullanılır?

Ekimde genellikle fosfor ve azot içeren kompoze gübreler kullanılır; miktar toprak analizine göre belirlenir.

Fazla gübre yulafı yatırır mı?

Evet. Fazla azot yulafı boylandırır, saplarını zayıflatır ve yatmaya yol açar.

Fiğ-yulaf karışımına azot verilir mi?

Fiğ azot bağladığı için azot ihtiyacı azdır; fazla azot yulafın fiği bastırmasına yol açar.

Yulafta yabani yulafla nasıl mücadele edilir?

Temiz tohum kullanmak ve münavebe yapmak en önemli önlemlerdir; yulaf tarlasında ilaçla mücadelesi zordur.