Kaliteli Silaj Nasıl Yapılır? Hasattan Kapatmaya

Silaj, kış beslemesinin bel kemiğidir; ama iyi silaj tesadüf değildir. Kaliteyi belirleyen kararların neredeyse tamamı, silo kapanmadan önce verilir.

1. Doğru hasat zamanı

Mısır silajında hedef, bitkinin süt olum ile hamur olum arasındaki döneminde, kuru madde oranının yaklaşık %30-35 bandında hasat edilmesidir. Erken hasat sulu ve asidik silaj, geç hasat ise sıkışmayan ve küflenen silaj demektir. Danedeki süt çizgisi pratik bir göstergedir; emin olamıyorsanız il tarım teşkilatından veya ziraat mühendisinden destek isteyin.

2. Parça boyu

Teorik kıyım boyu genel olarak 1-2 cm aralığında tutulur. Çok uzun parçalar sıkışmayı engeller, çok kısa kıyım ise işkembede etkin lif sorununa yol açar. Makinenin bıçak bakımı sezondan önce yapılmalıdır.

3. Hızlı doldurma ve iyi sıkıştırma

Silajın düşmanı oksijendir. Silo mümkün olduğunca hızlı doldurulmalı ve ince katmanlar halinde (15-20 cm) sürekli sıkıştırılmalıdır. Sıkıştırma traktörünün ağırlığı ve geçiş sayısı, silaj kalitesinin en belirleyici unsurlarındandır — "üstünden iki kere geçtik, olur" yaklaşımı en pahalı hatadır.

4. Hava almayan kapatma

Kaliteli silaj naylonu kullanın; delik ve yırtıklar bantla anında kapatılmalı.
Kenarlardan hava girişini önlemek için naylonun kenarları toprak veya kum torbalarıyla bastırılmalı.
Üstüne eski lastik veya ağırlık koyarak naylonun yüzeye tam temas etmesi sağlanmalı.

5. Açım ve kullanım

Silo, fermantasyonun tamamlanması için genel kural olarak en az 4-6 hafta kapalı kalmalıdır. Açıldıktan sonra ön yüzden her gün düzenli ilerlemek (yüzeyi dağıtmadan dilimleyerek almak) ikincil bozulmayı önler. Kızışmış, küflü ve kötü kokulu bölgeler hayvana verilmez — özellikle gebe hayvanlarda küflü silaj ciddi sorunlara yol açabilir.

Bu beş başlığı rutine bağlayan işletmeler, aynı tarladan çok daha fazla besin değerini ahıra taşır ve kış yem maliyetini gözle görülür şekilde düşürür.

Son bir hatırlatma: silaj, rasyonun kaba yem ayağını çözer; süt ve besi veriminin gerektirdiği enerji-protein açığı ise kesif yemle kapatılır. Hangi kesif yemin nasıl seçileceğini kesif yem rehberimizde ayrıntılı anlattık; kendi tahılını değerlendirmek isteyen işletmeler için Rota Kesif Yem gibi konsantre yem üreticileri pratik bir seçenektir.

Aynı silaj kuralları mısır dışındaki kaba yem bitkilerinde de geçerlidir; yalnızca kuru madde dengesi ve kıyım boyu değişir. Yüksek biyokütleli bir alternatif için maralfalfa silajı nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Mısır silajı ne zaman hasat edilmeli?

Bitkinin süt olum ile hamur olum arasındaki döneminde, kuru madde oranının yaklaşık %30-35 bandında olduğu zaman. Erken hasat sulu ve asidik silaj, geç hasat ise sıkışmayan ve küflenen silaj demektir.

Silajda parça (kıyım) boyu ne olmalı?

Teorik kıyım boyu genel olarak 1-2 cm aralığında tutulur. Çok uzun parçalar sıkışmayı engeller, çok kısa kıyım ise işkembede etkin lif sorununa yol açar.

Silo ne kadar süre kapalı kalmalı?

Fermantasyonun tamamlanması için genel kural olarak en az 4-6 hafta. Açıldıktan sonra ön yüzden her gün düzenli ilerlemek ikincil bozulmayı önler.

Silaj kalitesini en çok ne belirler?

Oksijenin dışarıda tutulması. Silo hızlı doldurulmalı, 15-20 cm'lik ince katmanlar halinde sürekli sıkıştırılmalı ve hava almayacak şekilde kapatılmalıdır. Sıkıştırma traktörünün ağırlığı ile geçiş sayısı en belirleyici unsurlardandır.

Küflenmiş silaj hayvana verilir mi?

Verilmez. Kızışmış, küflü ve kötü kokulu bölgeler ayrılmalıdır; küflü silaj özellikle gebe hayvanlarda ciddi sorunlara yol açabilir.