Deve Tabanı Neden Su Damlatır? Yaprakların Ağlaması

Sabah kalktığınızda deve tabanının yaprak uçlarında su damlaları görmek, hatta yere damlayan su fark etmek şaşırtıcı olabilir. Halk arasında "bitkinin ağlaması" veya "terlemesi" denen bu olayın bilimsel adı gutasyondur. Çoğu zaman zararsız ve doğal bir süreçtir, ama bazen sulama düzeninin gözden geçirilmesi gerektiğini de gösterir.

Gutasyon Nedir?

Bitkiler kökleriyle topraktan su alır ve bu suyu yapraklarına taşır. Normalde fazla su, yaprak yüzeyindeki gözeneklerden buhar halinde atılır; buna terleme denir. Ancak gece veya nemli havada gözenekler kapalıdır ve buharlaşma yavaşlar. Bu sırada kökler su almaya devam ederse bitkinin içinde bir basınç oluşur. Bitki, bu fazla suyu yaprak uçlarında ve kenarlarında bulunan özel su gözeneklerinden (hidatot) damla halinde dışarı atar.

Deve tabanının yaprak uçları sivri ve aşağı doğru eğik olduğu için bu damlalar kolayca görülür ve yere damlayabilir.

Ne Zaman Görülür?

Gutasyon en çok şu durumlarda görülür:

• Sabah erken saatlerde, gece boyunca biriken su atıldığında.
• Sulamadan sonraki ilk gün veya günlerde.
• Hava nemli ve serin olduğunda.
• Toprak çok ıslak olduğunda.
• Bitki hızlı büyüme dönemindeyken.

Zararlı mı?

Gutasyon tek başına bitkiye zarar vermez. Hatta bitkinin kök sisteminin aktif ve sağlıklı çalıştığının bir işareti olarak da görülebilir. Ancak dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır:

• Sık ve bol gutasyon, toprağın sürekli fazla ıslak olduğunu gösterebilir. Bu durum uzun vadede kök çürümesine yol açabilir.
• Damlalar mineral ve şeker içerebilir. Kuruduklarında yaprak uçlarında beyazımsı kalıntı bırakabilir; bu kalıntı nemli bir bezle silinir.
• Damlalar parke, halı veya mobilya üzerine düşerse leke bırakabilir.
• Gutasyon suyu, bitkinin özsuyuyla karışmış olabileceğinden evcil hayvanların bu suyu içmesi önerilmez.

Aşırı Sulamayla İlişkisi

Gutasyon, çoğu zaman bitkinin ihtiyacından fazla su aldığının bir göstergesidir. Eğer su damlamasına şu belirtiler de eşlik ediyorsa sulama düzeni mutlaka gözden geçirilmelidir:

• Yaprakların sararması.
• Toprağın günlerce ıslak kalması.
• Yaprak saplarında veya gövdede yumuşama.
• Topraktan kötü koku gelmesi.

Bu belirtiler aşırı sulama ve başlayan kök çürümesine işaret eder.

Ne Yapılmalı?

Gutasyonu azaltmak ve bitkiyi korumak için:

• Toprağın üst 3-5 cm'si kurumadan sulama yapılmaz.
• Su, saksının dibinden akana kadar verilir ve altlıkta biriken su dökülür.
• Akşam saatlerinde sulama yerine sabah sulama tercih edilir.
• Toprağın havadar ve iyi drene olduğundan emin olunur; gerekirse kabuk ve perlit eklenmiş bir toprağa geçilir.
• Saksının drenaj deliği kontrol edilir.
• Bitkinin altına, damlaların düştüğü yere bir altlık veya örtü konabilir.

Gutasyon ile Zararlı Belirtisini Karıştırmayın

Yapraklarda görülen yapışkanlık her zaman gutasyon değildir. Yaprak üzerinde yapışkan, parlak bir tabaka varsa ve bu tabaka damla halinde değil, yüzeye yayılmış şekildeyse bu, unlu bit, kabuklu bit veya yaprak biti gibi zararlıların salgıladığı tatlı bir sıvı (bal özü) olabilir. Bu durumda yaprakların alt yüzleri ve sap dipleri zararlılar için kontrol edilmelidir.

Diğer Bitkilerde de Görülür mü?

Gutasyon yalnızca deve tabanına özgü değildir. Barış çiçeği, filodendron, kolokasya, alokasya, çim ve birçok başka bitkide de görülür. Özellikle iri yapraklı tropikal bitkilerde daha belirgindir.

Su damlamasına yaprak sararması da eşlik ediyorsa deve tabanı neden sararır yazısına göz atın. Toprağın ne zaman sulanacağını ve hangi toprağın kullanılacağını deve tabanı bakımı yazımızda anlattık.

Sıkça Sorulan Sorular

Deve tabanı neden su damlatır?

Deve tabanının yaprak uçlarından su damlaması gutasyon denen doğal bir olaydır. Kökler gece boyunca su almaya devam ettiğinde bitki fazla suyu yaprak uçlarındaki özel gözeneklerden damla halinde dışarı atar.

Deve tabanının su damlatması zararlı mı?

Tek başına zararlı değildir ve köklerin aktif olduğunu gösterir. Ancak sık ve bol damlama, sararma ve sürekli ıslak toprakla birlikte görülüyorsa aşırı sulamaya işaret eder ve sulama azaltılmalıdır.

Deve tabanı neden ağlar?

Halk arasında "ağlama" veya "terleme" denen bu durum gutasyondur. Özellikle sulamadan sonra, sabah saatlerinde ve nemli havada görülür. Bitkinin fazla suyu dışarı atmasıdır.

Deve tabanının su damlatmasını nasıl durdururum?

Sulama aralığını uzatmak, toprağın üst kısmı kurumadan sulama yapmamak, altlıkta su bırakmamak ve havadar bir toprak kullanmak gutasyonu azaltır. Tamamen durdurmak gerekmez, çünkü doğal bir süreçtir.

Deve tabanının yaprakları neden yapışkan olur?

Yaprak yüzeyinde yayılmış yapışkan bir tabaka genellikle unlu bit, kabuklu bit veya yaprak biti gibi zararlıların salgısıdır. Gutasyon damlaları ise yaprak uçlarında berrak su damlası olarak görülür. Yapışkanlık varsa yaprak altları kontrol edilmelidir.