Deve Tabanı Nasıl Budanır? Hava Kökleri ve Saksı Değişimi

Deve tabanı, iyi koşullarda hızla büyüyen ve zamanla salonun önemli bir bölümünü kaplayabilen bir bitkidir. Budama, bitkiyi istenen boyutta tutmak, şeklini düzeltmek, hasarlı yaprakları temizlemek ve aynı zamanda yeni bitkiler elde etmek için yapılır.

Ne Zaman Budanır?

• En uygun zaman ilkbahar ve yaz başıdır. Bu dönemde bitki aktif büyür ve kesimlerden hızla toparlanır.
• Sararmış, kurumuş veya hasarlı yapraklar yılın her döneminde kesilebilir.
• Kışın büyük budama yapılmaz; bitki yavaş büyüdüğü için yaraları geç kapanır.

Neden Budanır?

• Bitki çok büyüdüğünde ve yer kaplamaya başladığında.
• Gövde yana yattığında veya dağınık bir görünüm aldığında.
• Yapraklar sararmış, kahverengileşmiş veya zarar görmüş olduğunda.
• Gövde uzayıp alt kısımlar çıplak kaldığında.
• Yeni bitkiler elde etmek için çelik almak istendiğinde.

Nasıl Budanır?

• Temiz ve keskin bir budama makası veya bıçak kullanılır; alet alkol ile dezenfekte edilir.
• Yaprak kesilecekse, yaprak sapı gövdeye birleştiği noktaya yakın bir yerden kesilir.
• Gövde kısaltılacaksa, kesim bir boğumun hemen üzerinden yapılır. Boğum, yaprakların ve hava köklerinin çıktığı noktadır.
• Kesilen boğumlu parçalar çelik olarak kullanılabilir.
• Kesim sonrası gövdede kalan boğumdan genellikle yeni bir sürgün çıkar.

Kesim sırasında çıkan özsuyu cildi tahriş edebileceği için eldiven kullanılması önerilir.

Hava Kökleri Kesilir mi?

Deve tabanının gövdesinden çıkan kalın kahverengi kökler hava kökleridir. Bu kökler, bitkinin doğada ağaçlara tutunmasını ve havadan nem almasını sağlar. Evde ne yapılacağı konusunda seçenekler şunlardır:

• Toprağa yönlendirmek: Hava kökleri saksıdaki toprağa doğru yönlendirilebilir. Toprağa ulaşan kökler normal köke dönüşerek bitkiye su ve besin taşır.
• Destek çubuğuna sarmak: Yosun kaplı bir çubuğa yönlendirilen kökler, çubuğun içine işleyerek bitkinin dik durmasına yardımcı olur.
• Kesmek: Çok uzun, rahatsız edici veya kurumuş hava kökleri gövdeye yakın bir yerden kesilebilir. Bu bitkiye zarar vermez. Ancak tüm hava köklerini kesmek önerilmez.

Destek Çubuğu ile Şekillendirme

Deve tabanı tırmanıcı bir bitki olduğu için destek verildiğinde daha dik, derli toplu ve büyük yapraklı büyür:

• Saksıya, bitkinin boyuna uygun, yosun veya hindistan cevizi lifi kaplı bir tırmanma çubuğu dikilir.
• Çubuk, kökleri zedelememek için tercihen saksı değişimi sırasında yerleştirilir.
• Gövde yumuşak bağlarla, sıkmadan çubuğa bağlanır.
• Yosun çubuk nemli tutulursa hava kökleri içine işler ve bitki daha sağlam durur.

Saksı Değişimi Ne Zaman Yapılır?

Saksı değişimi gerektiğinin işaretleri şunlardır:

• Kökler saksının drenaj deliklerinden çıkıyor.
• Su toprağa işlemeden hızla akıp gidiyor.
• Bitki saksısına göre çok büyük ve devrilmeye eğilimli.
• Toprak sıkışmış ve sert.

Genç bitkilerde genellikle her yıl, büyük bitkilerde 2-3 yılda bir, ilkbaharda saksı değiştirilir.

Saksı Değişimi Adım Adım

• Yeni saksı, eskisinden yalnızca bir boy (2-5 cm) büyük seçilir ve dibinde drenaj deliği bulunur.
• Kaliteli saksı toprağına üçte bir oranında çam kabuğu ve perlit eklenerek havadar bir karışım hazırlanır.
• Bitki eski saksısından dikkatlice çıkarılır, kökler kontrol edilir ve çürük kökler kesilir.
• Destek çubuğu varsa yeni saksıya önce o yerleştirilir.
• Bitki eski saksıdaki derinliğiyle aynı seviyede dikilir ve kenarlar toprakla doldurulur.
• Bitki saksının dibinden su akana kadar sulanır.

Büyük ve ağır bitkilerde saksı değişimi zorsa, her ilkbaharda toprağın üst 5 cm'si kazınarak yeni toprakla değiştirilebilir.

Budama ve Saksı Değişimi Sonrası Bakım

• Bitki parlak, dolaylı ışıkta tutulur.
• Toprağın üst kısmı kurudukça sulanır.
• Saksı değişiminden sonra 4-6 hafta gübre verilmez.
• Bir iki yaprağın sararması geçici bir stres belirtisidir.

Budama sırasında kestiğiniz boğumlu parçaları köklendirmek için deve tabanı nasıl çoğaltılır, saksı değişiminden sonra sararan yapraklar için deve tabanı neden sararır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Deve tabanı nasıl budanır?

Yapraklar, yaprak sapının gövdeye birleştiği noktaya yakın kesilir. Gövde kısaltılacaksa kesim bir boğumun hemen üzerinden yapılır. Temiz ve dezenfekte edilmiş bir alet kullanılır ve eldiven takılır.

Deve tabanının hava kökleri kesilir mi?

Kesilebilir, ama gerekli değildir. Hava kökleri toprağa veya bir destek çubuğuna yönlendirilebilir. Çok uzun, rahatsız edici veya kurumuş olanlar kesilebilir. Tüm hava köklerinin kesilmesi önerilmez.

Deve tabanı saksı değişimi ne zaman yapılır?

Saksı değişimi en iyi ilkbaharda yapılır. Genç bitkilerde her yıl, büyük bitkilerde 2-3 yılda bir saksı değiştirilir. Köklerin drenaj deliğinden çıkması saksı değişimi zamanının geldiğini gösterir.

Deve tabanı nasıl dik durur?

Deve tabanı tırmanıcı bir bitkidir ve dik durması için yosun veya hindistan cevizi lifi kaplı bir tırmanma çubuğuna ihtiyaç duyar. Gövde çubuğa gevşekçe bağlanır ve hava kökleri çubuğa yönlendirilir.

Deve tabanı kesilince ne olur?

Gövdesi bir boğumun üzerinden kesilen deve tabanı, kesimin altındaki boğumdan genellikle yeni bir sürgün verir. Kesilen boğumlu parça ise suda veya toprakta köklendirilerek yeni bir bitki olarak yetiştirilebilir.