Çim Ekimi Nasıl Yapılır? Zamanı, Toprak Hazırlığı ve İlk Biçim

Yeşil ve sık bir çim alanı, bahçenin en çok emek isteyen ama en çok keyif veren parçasıdır. Çim alanının kalitesi büyük ölçüde ekim aşamasında belirlenir. İyi hazırlanmamış bir toprağa atılan en kaliteli tohum bile seyrek, alacalı ve sorunlu bir çim verir. Bu yazıda tohumla çim ekimini, zamanlamadan ilk biçime kadar sırasıyla ele aldık. Hazır rulo çim serimini ayrıca anlattık.

Çim Ne Zaman Ekilir?

Türkiye'de bahçelerde en yaygın kullanılan çimler serin iklim çimleridir (çim karışımlarında çoğunlukla çok yıllık çim, kırmızı yumak, kamışsı yumak ve çayır salkım otu bulunur). Bu çimler için en uygun ekim dönemleri şunlardır:

• Sonbahar (eylül sonu - ekim): en iyi dönemdir. Toprak hâlâ ılıktır, havalar serinlemiştir ve yağışlar başlar. Çim kış gelmeden kök salar.
• İlkbahar (mart sonu - mayıs başı): ikinci uygun dönemdir. Ancak yaz sıcağı gelmeden çimin yeterince güçlenmesi gerekir; yaz boyunca daha fazla sulama ister.
• Yaz ortası: sıcaklık ve buharlaşma nedeniyle çimlenme zorlaşır, sulama ihtiyacı çok artar. Önerilmez.
• Kış: toprak sıcaklığı düşük olduğu için tohumlar çimlenmez veya çok geç çimlenir.

Kıyı bölgelerinde sonbahar ekimi kasım ayına kadar uzayabilir. İç bölgelerde ise ilk donlardan en az 6-8 hafta önce ekim tamamlanmalıdır.

Çim Tohumu Seçimi

Çim tohumları genellikle karışım halinde satılır. Karışımın içeriği, alanın kullanımına göre seçilmelidir:

• Çok yıllık çim (İngiliz çimi): hızlı çimlenir, çiğnenmeye dayanıklıdır. Karışımlarda hızlı örtü sağlar.
• Kırmızı yumak: ince yapraklıdır, gölgeye ve kurağa nispeten dayanıklıdır.
• Kamışsı yumak: derin köklüdür, sıcağa ve kurağa dayanıklıdır; yoğun kullanılan alanlar için uygundur.
• Çayır salkım otu: koyu yeşil, sık ve yumuşak bir örtü verir, ama yavaş çimlenir.
• Bermuda çimi: sıcak iklim çimidir. Sıcak ve kurak bölgelerde yazın çok iyi gelişir, ama kışın sararıp dinlenmeye geçer.

Gölgeli bahçeler, çocukların oynadığı alanlar ve süs çimleri için farklı karışımlar satılır.

Toprak Hazırlığı

Çim ekiminde en önemli aşama toprak hazırlığıdır:

• Alandaki taşlar, moloz, kökler ve yabancı otlar tamamen temizlenir. Çok yıllık yabancı otlar köklü şekilde sökülmezse çim alanında yıllarca sorun çıkarır.
• Toprak 15-20 cm derinliğe kadar bellenir veya çapa makinesiyle işlenir.
• Ağır ve killi topraklara kum ve olgun kompost karıştırılarak yapı iyileştirilir.
• Yüzey tırmıkla düzlenir; su birikebilecek çukurlar doldurulur.
• Toprak bir silindirle veya ayakla hafifçe bastırılıp yeniden tırmıklanır. Bu işlem, daha sonra oluşabilecek çökmeleri önler.
• Ekimden önce taban gübresi olarak çim başlangıç gübresi verilebilir.
• Hazırlanan toprak birkaç gün bekletilirse yabancı ot tohumları çimlenir ve ekimden önce temizlenebilir.

Metrekareye Kaç Gram Tohum Atılır?

Çim tohumu miktarı karışıma göre değişir; ambalaj üzerindeki öneri esas alınmalıdır. Genel olarak:

• Yeni çim alanı için metrekareye 30-50 gram tohum atılır.
• Bu hesapla 1 kg çim tohumu yaklaşık 20-30 metrekare alan için yeterlidir.
• Seyrekleşmiş çimi takviye etmek için metrekareye 15-25 gram yeterlidir.

Çok az tohum seyrek bir çim verir ve boşlukları yabancı otlar doldurur. Çok fazla tohum ise bitkilerin birbiriyle rekabet etmesine ve zayıf büyümesine yol açar.

Çim Tohumu Nasıl Ekilir?

• Rüzgârsız bir gün seçilir.
• Tohum ikiye bölünür. İlk yarısı alana bir yönde, diğer yarısı dik yönde serpilir. Bu çapraz ekim, alanın eşit örtülmesini sağlar.
• Küçük alanlarda elle, geniş alanlarda tohum serpme aletiyle ekim yapılır.
• Tohumlar tırmıkla hafifçe toprağa karıştırılır; 0,5-1 cm'den fazla gömülmemelidir.
• Üzerine ince bir kat elenmiş toprak veya torf serpilebilir.
• Alan silindirle veya bir tahtayla hafifçe bastırılarak tohumun toprakla teması sağlanır.

Ekimden Sonra Sulama

Çim tohumunun çimlenmesi için toprağın sürekli nemli kalması gerekir:

• Ekimden hemen sonra ince damlalı bir yağmurlama veya hortum başlığıyla sulama yapılır. Sert su tohumları yerinden oynatır.
• İlk 2-3 hafta boyunca toprak yüzeyi hiç kurumamalıdır. Hava durumuna göre günde 1-2 kez kısa sulamalar gerekebilir.
• Tohumlar genellikle 7-21 gün içinde çimlenir; çayır salkım otu daha geç çimlenir.
• Çimler 3-4 cm boya ulaştığında sulama sıklığı azaltılır, ama her sulamada daha fazla su verilir. Böylece kökler derine iner.

İlk Biçim Ne Zaman Yapılır?

• İlk biçim, çimler 8-10 cm boya ulaştığında yapılır. Bu genellikle ekimden 4-6 hafta sonradır.
• Biçme makinesinin bıçakları keskin olmalıdır; kör bıçak genç çimleri koparır.
• İlk biçimde çimin üçte birinden fazlası kesilmez; boy 5-6 cm civarında bırakılır.
• Biçim, çim ve toprak kuruyken yapılır.
• İlk haftalarda alan mümkün olduğunca az çiğnenmelidir.

Yeni Çim Alanında Sık Sorunlar

• Seyrek çimlenme: toprak kurumuştur, tohum çok derine gömülmüştür veya kuşlar tohumları yemiştir. Boşluklara yeniden tohum atılır.
• Yabancı ot çıkması: toprak hazırlığı yetersizdir. Genç çimlerde yabancı otlar elle temizlenir; düzenli biçim tek yıllık otların çoğunu zamanla bastırır.
• Tohumların su ile sürüklenmesi: sulama sert yapılmıştır veya alan eğimlidir.
• Karıncaların tohum taşıması: ekimden sonra kuru kalan alanlarda görülür; düzenli sulama sorunu azaltır.

Hangi Bahçeye Hangi Çim Karışımı?

Çim karışımı, bahçenin kullanım şekline ve koşullarına göre seçilmelidir. Yanlış karışım, en iyi bakıma rağmen sorunlu bir çim alanı verir:

• Güneşli ve yoğun kullanılan alanlar: çocukların oynadığı, sık yürünen bahçeler için çiğnenmeye dayanıklı çok yıllık çim ve kamışsı yumak ağırlıklı karışımlar uygundur.
• Gölgeli alanlar: ağaç altları ve bina gölgeleri için kırmızı yumak ve gölgeye dayanıklı türlerin ağırlıkta olduğu gölge karışımları seçilir. Yine de günde birkaç saat ışık almayan yerlerde çim zor tutunur.
• Süs çimi: az çiğnenen, görsel amaçlı alanlarda ince yapraklı, sık ve koyu yeşil karışımlar kullanılır. Daha sık biçim ve bakım ister.
• Sıcak ve kurak bölgeler: kamışsı yumak gibi derin köklü türler veya Bermuda gibi sıcak iklim çimleri suyu daha verimli kullanır. Bermuda kışın sararır, bu baştan bilinmelidir.
• Az bakım istenen alanlar: yavaş büyüyen ve kurağa dayanıklı karışımlar biçim ve sulama ihtiyacını azaltır.

Eğimli ve Gölgeli Alanlarda Çim Ekimi

• Eğimli alanlarda tohumlar sulama ve yağmurla aşağı sürüklenebilir. Bu alanlarda ekimden sonra yüzeyin ince bir jüt örtü veya erozyon filesiyle kaplanması tohumu yerinde tutar. Çok dik eğimlerde rulo çim daha güvenli bir seçenektir.
• Gölgeli alanlarda gölgeye dayanıklı karışım kullanılır, biçim yüksekliği biraz artırılır ve sulama daha seyrek yapılır; gölgede toprak geç kurur ve mantar hastalıkları daha sık görülür.
• Ağaç altlarında çim, ağaç kökleriyle su ve besin için rekabet eder. Bu alanlarda çim yerine gölgeye dayanıklı yer örtücü bitkiler de düşünülebilir.

Çim Ekimi Takvimi Özet

• Ağustos sonu - eylül: alanın temizlenmesi, yabancı otlarla mücadele, toprak işleme.
• Eylül sonu - ekim: tohum ekimi ve sürekli nemli tutma.
• Ekim - kasım: ilk biçim, sulamanın seyrekleştirilmesi.
• Mart - nisan: kıştan sonra boş kalan yerlere takviye ekim, ilk gübreleme.
• İlkbahar ekimi yapılacaksa: şubat-mart toprak hazırlığı, mart sonu-nisan ekim, mayısta ilk biçim, yaz boyunca düzenli derin sulama.

Çim Ekiminde Sık Yapılan Hatalar

• Toprak hazırlığını atlayıp tohumu doğrudan sert toprağa serpmek.
• Yabancı otları köklü şekilde temizlemeden ekim yapmak.
• Tohumu çok derine gömmek veya hiç toprakla örtmemek.
• Ekimden sonraki ilk haftalarda toprağın kurumasına izin vermek.
• Çimlenmeden önce sert su ile sulayıp tohumları sürüklemek.
• İlk biçimde çimi çok kısa kesmek.
• Yaz ortasında ekim yapmak.

Çim Hakkında Diğer Yazılarımız

• Çim bakımı nasıl yapılır? Biçme yüksekliği, sulama sıklığı ve mevsimlere göre gübreleme takvimi.
• Çim neden sararır? Susuzluk, kısa biçim, gübre yanığı, hastalık ve kış sararması.
• Rulo çim nasıl serilir? Tohum yerine hazır çimle hızlı sonuç; döşeme ve ilk haftaların bakımı.
• Evde rulo çim nasıl yapılır? Naylon ve file üzerinde çim yetiştirme, rulo çim üretimi.

Sıkça Sorulan Sorular

Çim nasıl ekilir ve ne zaman ekilir?

Çim en iyi sonbaharda, eylül sonu ile ekim arasında veya ilkbaharda mart sonu ile mayıs başı arasında ekilir. Toprak temizlenip bellenir, düzlenir; tohum çapraz olarak serpilir, hafifçe toprağa karıştırılır, bastırılır ve sürekli nemli tutulur.

1 kg çim tohumu kaç metrekare eder?

Yeni çim alanı için metrekareye genellikle 30-50 gram tohum atılır. Bu hesapla 1 kg çim tohumu yaklaşık 20-30 metrekare alan için yeterlidir. Seyrek çimi takviye ederken aynı miktar daha geniş alana yeter.

Çim ekilmeden önce ne yapılır?

Alan taş, moloz ve yabancı otlardan temizlenir, 15-20 cm derinliğe kadar bellenir, gerekirse kum ve kompostla iyileştirilir, tırmıkla düzlenir ve hafifçe bastırılır. Ekimden önce çim başlangıç gübresi verilebilir.

Çim ekildikten kaç gün sonra sulanır?

Çim ekildikten hemen sonra sulanır. İlk 2-3 hafta boyunca toprak yüzeyinin hiç kurumaması gerekir; hava durumuna göre günde 1-2 kez ince damlalı sulama yapılır. Çimler 3-4 cm olunca sulama seyrekleşir ama derinleşir.

Çim kaç günde çıkar?

Çim tohumları uygun sıcaklık ve nemde genellikle 7-21 gün içinde çimlenir. Çok yıllık çim birkaç günde çıkabilirken çayır salkım otu üç haftaya kadar sürebilir. Soğuk havada çimlenme gecikir.