Çim Neden Sararır? Sararan Çim Nasıl Yeşerir?

Yeşil bir çim alanında sarı lekelerin belirmesi, bahçe sahiplerinin en sık yaşadığı sorunlardan biridir. Sararmanın tek bir nedeni yoktur; susuzluktan yanlış biçime, gübre yanığından mantar hastalıklarına kadar pek çok etken aynı görüntüyü verebilir. Doğru çözüm için önce sararmanın nasıl göründüğüne bakmak gerekir.

Sararmanın Görünüşüne Göre İpuçları

• Tüm alanda genel bir sararma ve solgunluk: susuzluk, besin eksikliği veya mevsim geçişi.
• Biçimden hemen sonra uçlarda sararma: çok kısa biçim veya kör bıçak.
• Gübrelemeden sonra çizgi veya leke şeklinde sararma: gübre yanığı.
• Yuvarlak, belirgin sınırlı sarı-kahverengi lekeler: mantar hastalığı veya köpek idrarı.
• Ağaç altlarında ve duvar dibinde seyrelme ve sararma: gölge ve kök rekabeti.
• Su biriken bölgelerde sararma: drenaj sorunu ve kök boğulması.
• Kolayca kalkan, kökleri kesilmiş çim parçaları: toprak zararlıları.

Susuzluk

Sıcak yaz aylarında çimin sararmasının en yaygın nedeni susuzluktur. Susuz kalan çim önce mavimsi-gri bir renk alır, üzerine basıldığında ayak izi uzun süre kalır, sonra sararır. Serin iklim çimleri uzun süreli kuraklıkta dinlenmeye geçip sararabilir; kökler canlıysa sulama başladığında yeniden yeşerir.

Çözüm: Sabah erken saatlerde, haftada 2-3 kez, toprağın derinlemesine ıslanacağı şekilde sulama yapılır. Sık ve az sulama yerine seyrek ve derin sulama tercih edilir.

Aşırı Sulama ve Drenaj Sorunu

Sürekli ıslak kalan toprakta çim kökleri hava alamaz ve çürür. Su biriken bölgelerde çim sararır ve yosun oluşabilir.

Çözüm: Sulama azaltılır, toprak havalandırılır. Ciddi drenaj sorunlarında toprak kumla iyileştirilir veya drenaj yapılır.

Çok Kısa Biçim

Çimi tek seferde çok kısa kesmek, çimin yaprak yüzeyini aniden azaltır ve sararmaya neden olur. Bu duruma "çimi kazımak" denir. Kör bıçaklar da çim uçlarını ezerek kahverengileştirir.

Çözüm: Bir biçimde çim boyunun üçte birinden fazlası kesilmez. Biçim yüksekliği 4-6 cm'de tutulur ve bıçaklar keskin tutulur.

Gübre Yanığı ve Besin Eksikliği

• Gübre yanığı: Fazla dozda veya eşit dağıtılmadan atılan gübre, çimde çizgi veya leke şeklinde sararma yapar. Yanan alan bol suyla yıkanır.
• Azot eksikliği: Uzun süre gübrelenmeyen çimde genel bir açık yeşil ve sarımsı renk görülür.
• Demir eksikliği: Özellikle kireçli topraklarda, yapraklarda sarımsı renk görülür.

Sararan çime hangi gübre atılacağı, sararmanın nedenine bağlıdır. Besin eksikliğinden kaynaklanan sararmada azotlu bir çim gübresi, kireçli topraklarda ise demir içeren bir gübre veya yaprak gübresi kısa sürede renk düzelmesi sağlar. Gübre yanığı, susuzluk veya hastalık kaynaklı sararmada ise ek gübre durumu kötüleştirir.

Mantar Hastalıkları

Sıcak ve nemli havalarda, akşam sulanan veya sürekli ıslak kalan çim alanlarında mantar hastalıkları görülür. Belirtileri genellikle yuvarlak veya düzensiz sarı-kahverengi lekeler, yaprak üzerinde benekler veya pamuksu bir örtüdür.

Çözüm: Sulama sabaha alınır, çimin gece ıslak kalması önlenir, fazla azotlu gübreden kaçınılır, keçe tabakası temizlenir ve toprak havalandırılır. Hastalık yayılıyorsa bir ziraat mühendisine veya bahçe uzmanına danışılmalıdır.

Köpek İdrarı

Köpeklerin sürekli aynı yere idrarını yapması, yoğun azot ve tuz nedeniyle çimde yuvarlak sarı lekeler bırakır. Bu lekelerin kenarı çoğu zaman daha koyu yeşildir.

Çözüm: İdrar yapılan yer hemen bol suyla sulanır. Ölen alanlara takviye ekim yapılır.

Kışın Çim Neden Sararır?

• Bermuda gibi sıcak iklim çimleri, havalar soğuyunca doğal olarak dinlenmeye geçer ve sararır. İlkbaharda hava ısınınca yeniden yeşerir.
• Serin iklim çimlerinde donlar, yaprak uçlarında geçici sararma yapabilir.
• Karlı veya donlu çimin üzerinde yürümek, yaprakları kırarak sararmaya neden olur.
• Sonbaharda üzerinde yaprak birikintisi bırakılan çim ışık alamaz ve sararır.

Rulo Çim Neden Sararır?

Yeni serilen rulo çimin sararmasının en yaygın nedenleri şunlardır:

• İlk haftalarda yeterli sulama yapılmaması; rulo çimin kökleri henüz toprağa tutunmadığı için çok çabuk kurur.
• Ruloların serilmeden önce uzun süre güneşte bekletilmesi.
• Toprağın yetersiz hazırlanması ve rulonun toprakla tam temas etmemesi.
• Rulolar arasında boşluk bırakılması ve kenarların kuruması.

Sarı Çim Nasıl Yeşerir?

• Önce sararmanın nedeni belirlenir.
• Susuzluk varsa derin sulamaya geçilir.
• Besin eksikliği varsa uygun çim gübresi verilir ve sulanır.
• Toprak sıkışmışsa havalandırılır, keçe tabakası alınır.
• Kökleri ölmüş alanlar tırmıkla açılıp yeniden tohumlanır.
• Kökleri canlı olan çim, koşullar düzeltildikten sonra genellikle birkaç hafta içinde yeniden yeşerir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çimlerin sararması nasıl geçer?

Önce nedeni bulunur. Susuzlukta derin sulama, besin eksikliğinde uygun çim gübresi, sıkışmış toprakta havalandırma, çok kısa biçimde biçim yüksekliğinin artırılması gerekir. Kökleri ölmüş alanlara takviye ekim yapılır.

Sararan çime hangi gübre atılır?

Besin eksikliğinden sararan çime azotlu bir çim gübresi, kireçli topraklarda demir eksikliğine bağlı sararmada demir içeren bir gübre verilir. Gübre yanığı, susuzluk veya hastalık kaynaklı sararmada ise ek gübre verilmez.

Sarı çim nasıl yeşerir?

Kökleri canlı olan sarı çim, sararmanın nedeni ortadan kaldırıldığında birkaç hafta içinde yeniden yeşerir. Düzenli derin sulama, doğru biçim yüksekliği ve dengeli gübreleme bu süreci hızlandırır. Kökleri ölmüş alanlar yeniden tohumlanır.

Kışın çim neden sararır?

Bermuda gibi sıcak iklim çimleri kışın doğal olarak dinlenmeye geçip sararır. Serin iklim çimlerinde ise don, karlı çim üzerinde yürümek ve çimin üzerinde biriken yapraklar geçici sararmaya yol açar.

Çim biçilince neden sararır?

Çim tek seferde çok kısa kesildiğinde veya biçme makinesinin bıçakları körse, biçimden sonra sararır. Bir biçimde boyun üçte birinden fazlası kesilmemeli ve bıçaklar keskin tutulmalıdır.