Çerezlik Kabak Dönüme Kaç Kg Tohum Atılır?

Çerezlik kabakta dönüme (dekara) elle ocak usulü ekimde 1-1,5 kg, mibzerle ekimde 500-750 g tohum atılır. Pnömatik mibzer kullanan Aksaray üreticisi dekara 0,9-1,2 kg, Kazımkarabekir ve Hatay'da ise ortalama 1 kg tohum kullanılır. Doğru miktar, tohumun iriliğine, ekim makinesine ve sulu-kıraç şarta göre belirlenen bitki sayısından hesaplanır.

Tohum Miktarını Belirleyen Etkenler

• Tohum iriliği: Yazlık kabakta 1 kg'da 2.500-5.000 tohum bulunur. İri tohumlu tipte aynı bitki sayısı için daha fazla kilogram gerekir.
• Ekim yöntemi: Elle ocak usulünde her ocağa birkaç tohum atıldığı için kayıp payı yüksektir.
• Sulu ya da kıraç şart: Kıraçta mesafe açıldığı için dekardaki ocak sayısı azalır.
• Çimlenme gücü: Kırık, çatlak, cılız tohum oranı yüksekse miktar artırılmak zorunda kalınır.
• Toprak hazırlığı: Kesekli, kaymak bağlayan toprakta çıkış kaybı fazladır.

Dekarda Hedeflenen Bitki Sayısı

Asıl hedef kilogram değil, dekardaki bitki sayısıdır. Bitki sayısı mesafeden bulunur:

Bitki sayısı = 1.000 m² ÷ (sıra arası m × sıra üzeri m)

• Sulu, 90 × 45 cm: 1.000 ÷ (0,90 × 0,45) ≈ 2.470 bitki.
• Kare ocak 70 × 70 cm: 1.000 ÷ (0,70 × 0,70) ≈ 2.040 bitki.
• Kıraç, 175 × 90 cm: 1.000 ÷ (1,75 × 0,90) ≈ 635 bitki.
• Kıraç, 150 × 80 cm: 1.000 ÷ (1,50 × 0,80) ≈ 830 bitki.

Sıra Arası ve Sıra Üzeri Mesafe

• Sulu şart: Sıra arası 80-100 cm, sıra üzeri 40-50 cm.
• Kıraç şart: Sıra arası 150-200 cm, sıra üzeri 80-100 cm.
• Kare ocak: Dik tiplerde 60×60 cm, yayılıcı tiplerde 70×70 veya 80×80 cm.
• Tomarza: Sıra arası 70-80 cm, sıra üzeri 50-75 cm.

Ocak Başına Tohum Sayısı

Elle ekimde her ocağa 2-3 tohum bırakılır. Çıkıştan sonra, bitkiler 3-5 yapraklı olunca ilk çapayla birlikte seyreltme yapılır ve her ocakta tek sağlıklı bitki kalır. Seyreltme geç yapılırsa bitkiler birbirine dolanır, bırakılacak bitkinin kökü zedelenir. Mibzerle ekimde de yer yer çift çıkış olur; bunlar da tekleme ile azaltılır.

Ekim Derinliği

Tohum 3-5 cm derinliğe ekilir, hafif ve kuru toprakta en fazla 6 cm'ye inilir. Derin ekimde tohum enerjisi yüzeye çıkmaya yetmez; yüzeysel ekimde ise tohum kuruyan üst katmanda kalır. Her iki durumda da eksik çıkışı kapatmak için tohum miktarını artırmak gerekir, yani derinlik hatası doğrudan tohum masrafına döner.

Seyrek ve Sık Ekimin Çekirdek Verimine Etkisi

Tek bitki 2-5 meyve tutar. Ocakta birden fazla bitki bırakıldığında meyve sayısı artmaz, meyveler küçülür ve çekirdekler cılız kalır; Tomarza belgesi bunu kalitesiz meyve oluşumu olarak tarif eder. Seyrek ekimde ise bitkiler toprağı geç kapatır, aralarda ot gelişir ve dekar başına toplam meyve sayısı düşer. Kıraçta seyrek, sulu tarlada daha sık ekim bu yüzden önerilir.

Makineli ve Elle Ekimde Tohum Miktarı

• Elle ocak usulü: Dekara 1-1,5 kg.
• Mekanik mibzer: Dekara 500-750 g; Kütahya kaynağında 600-700 g.
• Pnömatik mibzer: Dekara 0,9-1,2 kg (Aksaray uygulaması).
• Tomarza belgesindeki geniş aralık: Dekara 1-3 kg.

Pnömatik mibzer tohumu tek tek bıraktığı için seyreltme işçiliğini azaltır; elle ekimde tohum fazlası, sonradan yapılacak tekleme işçiliğiyle ödenir.

Tohum Miktarı Hesabı: Örnek Uygulama

Hesap şu sırayla yapılır:

Tohum (kg/da) = Ocak sayısı × ocağa tohum ÷ 1 kg'daki tohum sayısı ÷ çimlenme oranı

• Mesafe 90 × 45 cm: Ocak sayısı ≈ 2.470.
• Ocağa 2 tohum: 4.940 tohum.
• 1 kg'da 4.000 tohum: 4.940 ÷ 4.000 ≈ 1,24 kg.
• Çimlenme yüzde 90: 1,24 ÷ 0,90 ≈ 1,37 kg/da.

Sonuç kaynaklardaki 1-1,5 kg aralığıyla örtüşür. Kendi tohumunuzun 1 kg'ındaki tane sayısını 100 tane tartarak bulmak, hesabı tarlanıza uyarlamanın en kolay yoludur.

Sıkça Sorulan Sorular

Çerezlik kabak dönüme kaç kg ekilir?

Elle ekimde dekara 1-1,5 kg, mibzerle 500-750 g tohum ekilir. Pnömatik mibzerle 0,9-1,2 kg kullanan bölgeler de vardır.

Kabakta sıra arası kaç cm olmalı?

Sulu şartta 80-100 cm, kıraçta 150-200 cm olmalıdır. Sıra üzeri sulu şartta 40-50, kıraçta 80-100 cm'dir.

Ocağa kaç tohum atılır?

Her ocağa 2-3 tohum atılır. Çıkıştan sonra ocakta tek güçlü bitki bırakılır.

Kabak tohumu kaç cm derine ekilir?

3-5 cm derinliğe ekilir. Hafif ve kuru toprakta 6 cm'ye kadar inilebilir.

Sık ekim çekirdek verimini düşürür mü?

Evet. Ocakta birden fazla bitki kalınca meyveler küçülür, çekirdekler cılız olur ve kaliteli çekirdek miktarı azalır.