Patates Neden Küçük Kaldı? Yumru İriliği Sorunları
Patatesin küçük kalmasında dikim sıklığı, su stresi, erken hasat ve hastalıklar rol oynar. Toplam ve pazarlanabilir verimi ayırıyoruz. Bölgeyi gözetin.
Yumru Sayısı ile Yumru İriliği Dengesi
Bir bitkide çok sayıda yumru oluşması her bir yumrunun iri olacağı anlamına gelmez. Bitkinin ürettiği kuru madde ve su, gelişen yumrular arasında paylaşılır. Sık dikim, tohumluk yumru özellikleri, çeşit, su ve besin durumu yumru sayısı ile ortalama iriliği arasındaki dengeyi değiştirir.
Patates yetiştiriciliğinin dikimden hasada tüm aşamalarını tek yerde görmek için patates yetiştiriciliği rehberimize göz atabilirsiniz.
Hasatta toplam ağırlığın yanında yumruları boy sınıflarına ayırıp pazarlanabilir miktarı kaydedin. Küçük yumrular toplam tartıya girse de alıcının kalite standardına uymayabilir.
Sık Dikim Küçük Yumru Yapabilir
Bitkiler birbirine yakın dikildiğinde birim alanda daha fazla ocak ve gövde bulunur. Bu durum toplam yumru sayısını artırabilir; aynı zamanda bitkiler arasındaki ışık, su ve besin rekabetini büyüterek yumru iriliğini düşürebilir. Sonuç; çeşide, üretim amacına, yumru boyuna ve sıra düzenine bağlıdır.
Tohumluk üretiminde küçük-orta yumru hedefiyle daha sık düzen tercih edilebilirken sofralık üretimde alıcı boyu ve çeşit özellikleri dikkate alınır. Sıra üzerini değiştirirken mevcut makine ve sıra arasıyla uyumu koruyun.
Geç Dikimin İriliğe Etkisi
Geç dikim yumrunun büyümesi için kalan süreyi kısaltabilir. Bitki sıcak döneme veya erken donlara yakalanırsa yumrular hedeflenen boy sınıfına ulaşamayabilir. Ancak geç dikimin etkisi çeşit gelişme süresi, yükselti, sulama ve sezon havasına göre değişir.
Dikim takvimini kaçırdıysanız geççi çeşit veya aynı yönetim planını körü körüne sürdürmek yerine bölgesel yetişme süresini, hasat hedefini ve pazar talebini yeniden değerlendirin.
Su Yetersizliği ve Yumru Büyümesi
Yumru oluşumu ve irileşme döneminde uzun süreli su stresi büyümeyi yavaşlatabilir. Bitki yaprakları erken yaşlanabilir; küçük yumru oranı artabilir. Buna karşın kuraklık sonrasında bir anda aşırı sulama çatlama ve ikincil büyüme gibi kalite kusurlarına zemin hazırlayabilir.
Kök bölgesindeki nemi düzenli kontrol edin. Sulama sistemi ve toprak tipine göre suyu dengeli verin; yaprak solmasını tek karar ölçütü yapmayın. Drenajı zayıf tarlada fazla su kök ve yumru çürüklüğü riskini artırabilir.
Erken Hasadın Etkisi
Erken hasat, özellikle turfanda üründe pazara erken çıkmayı sağlar; ancak yumrular büyümeyi tamamlamadan sökülürse ortalama irilik ve toplam ağırlık düşük kalabilir. Depolanacak patateste kabuğun sağlamlaşması da önemlidir. Hasat zamanı ürünün kullanım amacı ve fiyat avantajıyla birlikte değerlendirilir.
Hasat öncesi birkaç ocakta örnek söküm yapın, yumru boy dağılımı ve kabuk dayanımını kontrol edin. Yalnızca takvim gününe bakarak tüm tarlayı sökmek ürün kaybı yaratabilir.
Hastalık ve Zararlı Kaynaklı Duraklama
Mildiyö ve erken yanıklık yaprak alanını azaltabilir; virüsler bitkiyi zayıflatabilir; tel kurdu ve nematodlar yumruya veya köke zarar verebilir. Yabancı ot, sıcaklık ve toprak sıkışması da gelişmeyi durdurabilir. Birden fazla etken benzer küçük yumru sonucuna yol açabileceğinden tarla gözlemi ve doğru teşhis gerekir.
Hasat edilen yumrulardaki delik, leke, çatlak ve çürüme türlerini not edin. Bir sonraki sezonun tohumluk ve münavebe kararlarını bu kayıtlarla iyileştirin.
Pazarlanabilir Verim ile Toplam Verim Ayrımı
Toplam verim tarladan çıkan bütün yumru ağırlığıdır. Pazarlanabilir verim ise alıcının kabul ettiği boy, şekil ve sağlık özelliklerini karşılayan üründür. Çok küçük, yeşil, hastalıklı, çatlak veya şekilsiz yumrular tartıya katılsa da satış fiyatı düşebilir ya da ürün sınıfı dışına çıkabilir.
Kârlılık hesabı yapılırken yalnızca toplam tonaj kullanılmamalıdır. Boy sınıflarına ayrılmış kilo, fire, tohumluk olarak ayrılan ürün, depolama kaybı ve alıcı standardına göre kabul edilen ürün kaydedilir.
İriliği Artırmak İçin Yapılabilecekler
- Üretim amacına ve bölgeye uygun çeşidi seçin.
- Sağlıklı ve uygun boy sınıfında tohumluk kullanın.
- Bitki sıklığını alıcının istediği yumru boyuna göre ayarlayın.
- Yumru oluşumu ve büyümesinde toprağın nemini dengede tutun.
- Hastalık, zararlı ve yabancı ot baskısını erken izleyin.
- Hasat zamanını örnek söküm, kabuk durumu ve pazar hedefiyle belirleyin.
Kaynaklar
Sıkça Sorulan Sorular
Patates neden küçük kaldı?
Sık dikim, geç dikim, su veya besin stresi, erken hasat, hastalık ve zararlı baskısı küçük yumruya yol açabilir. Tarla kayıtlarıyla etkenleri karşılaştırın.
Sık dikim yumruyu küçültür mü?
Bitkiler arası rekabeti artırarak ortalama yumru iriliğini azaltabilir; fakat etki çeşit ve yetiştirme koşullarına bağlıdır.
Pazarlanabilir verim ne demek?
Alıcının boy, şekil, sağlık ve kalite şartlarını karşılayan yumruların toplam ağırlığıdır. Toplam verimden fire ve sınıf dışı ürünler çıkarılır.
Patates ne zaman irileşir?
Yumru bağlama sonrasında bitki su ve besin koşulları elverişli oldukça irileşme sürer. Dönem çeşide ve dikim tarihine göre değişir.
Küçük patates satılır mı?
Satış, ürün sınıfına ve alıcının boy standardına bağlıdır. Küçük yumru bazı pazarlarda kabul görebilir, bazılarında fire sayılabilir.
TarlaTapan rehber yazıları sahada işe yarayan, uygulanabilir bilgiyi esas alır. Düzeltme ve önerileriniz için bize yazın.
