Menekşe Nasıl Çoğaltılır? Yaprakla Köklendirme Adım Adım

Saksı menekşesinin en sevilen özelliklerinden biri, tek bir yapraktan yeni bitkiler üretilebilmesidir. Bir yapraktan genellikle birden fazla yavru çıkar. Bu yüzden menekşe, komşudan, akrabadan alınan bir yaprakla evden eve en çok yayılan çiçeklerdendir.

Çoğaltma İçin En İyi Zaman

Menekşe yılın her döneminde çoğaltılabilir, ama en hızlı sonuç ilkbahar ve yazda alınır. Bu dönemde sıcaklık ve ışık köklenmeyi hızlandırır. Köklenme için ideal sıcaklık 20-24 °C'dir.

Doğru Yaprak Nasıl Seçilir?

• Rozetin orta sırasından bir yaprak seçilir.
• En alttaki yaşlı yapraklar yorgundur ve geç köklenir.
• Rozetin ortasındaki çok genç yapraklar ise bitkinin büyüme merkezini zayıflatır.
• Yaprak sağlıklı, dolgun, lekesiz ve canlı yeşil olmalıdır.

Yaprak Nasıl Kesilir?

• Yaprak, sapıyla birlikte gövdeye yakın bir yerden koparılır.
• Sap, temiz ve keskin bir bıçakla 2-3 cm kalacak şekilde, çapraz (yaklaşık 45 derece) kesilir. Çapraz kesim, kök oluşacak yüzeyi genişletir.
• Kesik yüzeyin birkaç dakika ile yarım saat arasında kuruması beklenebilir.

Toprakta Köklendirme

Toprakta köklendirme, yavruların daha sağlıklı ve güçlü olmasını sağlar:

• Küçük bir saksı veya plastik bardak, dibi delinerek, hafif nemli menekşe toprağı ya da torf ve perlit karışımıyla doldurulur.
• Yaprak sapı, toprağa 1-1,5 cm derinliğe, hafif eğik şekilde dikilir. Yaprak toprağa değmemelidir.
• Saksının üzeri şeffaf bir poşetle veya kesilmiş pet şişeyle örtülerek nem artırılır.
• Örtü birkaç günde bir açılarak havalandırılır; üzerinde aşırı buğu birikirse daha uzun açık bırakılır.
• Saksı parlak ama doğrudan güneş almayan bir yerde tutulur.
• Toprak hafif nemli tutulur, ama ıslak bırakılmaz.

Suda Köklendirme

Suda köklendirme, köklerin oluşumunu görmeyi sağlar:

• Küçük bir bardak ılık suyla doldurulur.
• Bardağın ağzı alüminyum folyo veya streç filmle kapatılır, ortasına bir delik açılır.
• Yaprak sapı bu delikten geçirilir; sapın yalnızca alt 1 cm'si suda kalmalı, yaprak suya değmemelidir.
• Su azaldıkça ılık suyla tamamlanır.
• Kökler 1-2 cm uzunluğa ulaşınca yaprak toprağa dikilir.

Suda oluşan kökler toprağa geçişte biraz zorlanabilir; bu yüzden kökler çok uzamadan toprağa geçmek daha iyidir.

Ne Zaman Sonuç Alınır?

• Kök oluşumu: genellikle 3-5 hafta.
• Toprak yüzeyinde ilk minik yaprakların görünmesi: 2-3 ay.
• Yavruların ayrılacak boya gelmesi: 3-4 ay.
• İlk çiçeklenme: yavrunun ayrılmasından birkaç ay sonra, genellikle 6-12 ay içinde.

Yavrular Nasıl Ayrılır?

Ana yaprağın dibinden çoğu zaman birden fazla yavru rozet çıkar. Yavruların her biri ayrı bir bitkiye dönüşmelidir:

• Yavrular en az 4-5 yapraklı ve birkaç santim boyunda olduğunda ayrılır.
• Toprak hafifçe nemlendirilir ve tüm kök kütlesi saksıdan çıkarılır.
• Yavrular, kendi kökleriyle birlikte, elle nazikçe birbirinden ayrılır.
• Her yavru küçük (5-6 cm çaplı) bir saksıya, menekşe toprağıyla dikilir.
• Ana yaprak hâlâ sağlıklıysa yeniden köklendirilip ikinci bir yavru grubu elde edilebilir.

Yan Sürgünle Çoğaltma

Yetişkin menekşenin yanından çıkan küçük yan rozetler de çoğaltmada kullanılabilir. Yan rozet birkaç yaprak oluşturduğunda temiz bir bıçakla ana gövdeden ayrılır ve doğrudan nemli toprağa dikilir. Bu yöntem, yaprakla çoğaltmaya göre daha hızlı çiçek veren bitki sağlar. Ayrıca ana bitkinin tek merkezli kalmasına ve daha iyi çiçek açmasına yardımcı olur.

Sık Yapılan Hatalar

• Yaşlı veya hastalıklı yaprak seçmek.
• Sapı çok uzun bırakmak; uzun sap geç köklenir ve çürüyebilir.
• Yaprağı toprağa veya suya fazla gömmek.
• Toprağı sürekli ıslak tutmak.
• Soğuk ortamda köklendirmeye çalışmak.
• Yavruları çok küçükken ayırmak.

Köklenen yavruları ayırırken hangi saksı ve toprağın kullanılacağını menekşe saksı değişimi yazısında, yeni bitkinin ışık ve sulama düzenini menekşe bakımı yazımızda anlattık.

Sıkça Sorulan Sorular

Menekşe nasıl çoğaltılır?

Menekşe en kolay yaprakla çoğaltılır. Rozetin orta sırasından bir yaprak 2-3 cm sapıyla kesilir, suda veya hafif nemli menekşe toprağında köklendirilir. Birkaç ay içinde sapın dibinden yavru bitkiler çıkar.

Menekşe nasıl köklendirilir?

Yaprak sapı çapraz kesilir ve hafif nemli toprağa 1-1,5 cm derinliğe dikilir ya da alt kısmı ılık suya batırılır. Sıcak, aydınlık ve nemli ortamda 3-5 hafta içinde kökler oluşur.

Menekşe yaprağı kaç günde kök salar?

20-24 °C sıcaklıkta menekşe yaprağı genellikle 3-5 hafta içinde kök verir. Soğuk ortamda bu süre uzar. İlk yavru yaprakların görünmesi ise 2-3 ay sürebilir.

Menekşe suda mı toprakta mı köklendirilir?

İki yöntem de işe yarar. Suda köklendirme kökleri görmeyi sağlar, toprakta köklendirme ise yavruların daha güçlü olmasını sağlar ve toprağa geçiş stresini önler.

Menekşe yavruları ne zaman ayrılır?

Yavrular en az 4-5 yapraklı ve birkaç santim boyunda olduğunda, kendi kökleriyle birlikte ayrılır. Bu genellikle yaprağın dikilmesinden 3-4 ay sonradır.