Melisa Çayı Nasıl Yapılır? Demleme ve 8 Tarif
Melisa çayı nasıl yapılır? Taze ve kuru yaprakla doğru miktar ve demleme süresi, ıhlamurlu, naneli, zencefilli melisa çayı ve melisa limonatası tarifleri.
Melisa çayı nasıl yapılır sorusunun cevabı basittir. Bir fincan melisa çayı için bir-iki tatlı kaşığı kuru melisa yaprağı ya da bunun iki katı taze yaprak alınır. Üzerine 250 mililitre, kaynamış ve bir dakika kadar dinlendirilmiş sıcak su dökülür. Ağzı kapatılarak 5-10 dakika demlenir, sonra süzülür. Ağzını kapatmak önemlidir; açık bırakılırsa melisanın kokusunu veren uçucu yağlar buharla birlikte uçar. Çay hafif, ferah ve limonumsu bir tat verir.
Melisa çayı Türkiye'de oğul otu çayı adıyla da bilinir. Özellikle akşamları, yemekten sonra ve yatmadan önce içilen bir bitki çayıdır. Bahçesinde ya da balkonunda melisa olanlar mayıs-eylül arası taze yapraktan, yılın geri kalanında ise kurutulmuş yapraktan çay yapabilir. Kuru melisa aktarlarda ve marketlerde dökme ya da süzen poşet olarak satılır.
Taze mi kuru mu?
| Taze yaprak | Kuru yaprak | |
|---|---|---|
| Bir fincan için | 2-4 tatlı kaşığı kıyılmış yaprak ya da 5-8 yaprak | 1-2 tatlı kaşığı |
| Tadı | daha ferah, belirgin limon kokusu | daha yumuşak, hafif ot kokusu |
| Bulunduğu zaman | mayıs-eylül | yıl boyu |
Taze yaprakları demlemeden hemen önce koparın. Parmaklar arasında hafifçe ezer ya da iri doğrarsanız koku suya daha iyi geçer. Kuru melisa alırken yaprakların yeşil renkte ve kokulu olmasına dikkat edin; sararmış ve kokusuz ürün eskimiştir.
Temel tarif: Sade melisa çayı
Bir fincan için:
- 1-2 tatlı kaşığı kuru ya da 2-4 tatlı kaşığı taze melisa
- 250 ml su
- isteğe göre bir tatlı kaşığı bal
Hazırlanışı:
- Suyu kaynatın ve bir dakika dinlendirin. Fokurdayan su yaprakları haşlar.
- Melisayı demliğe ya da süzgece koyup suyu üzerine dökün.
- Hemen ağzını kapatın; bir tabak yeterlidir.
- 5-10 dakika demlenmeye bırakın. Süre uzadıkça çay koyulaşır.
- Süzün. Bal katacaksanız çay ılınınca ekleyin; çok sıcak çayda balın aroması kaybolur.
Tarif 1: Melisa, lavanta ve papatyalı akşam çayı
Akşamları sevilen klasik bir karışımdır.
- 1 tatlı kaşığı kuru melisa
- 1 tatlı kaşığı papatya
- yarım tatlı kaşığı lavanta çiçeği
250 ml sıcak su dökülür, ağzı kapalı 8-10 dakika demlenir. Lavanta çok baskın olduğu için az konmalıdır. Karışım önceden hazırlanıp koyu renkli bir kavanozda saklanabilir.
Tarif 2: Melisa ve nane
Yemekten sonra içilen ferah bir çaydır.
- 1 tatlı kaşığı melisa
- 1 tatlı kaşığı nane
250 ml sıcak su dökülür, 5-8 dakika demlenir. Yazın soğutulup buzla da içilir. Daha yumuşak bir tat isteyenler tıbbi nane yerine bahçe nanesi kullanabilir.
Tarif 3: Zencefilli ve limonlu melisa çayı
Soğuk kış günleri için içi ısıtan bir çaydır.
- 1 tatlı kaşığı kuru ya da bir avuç taze melisa
- 2-3 ince dilim taze zencefil
- 1 dilim limon
- biraz bal
Önce zencefilin üzerine sıcak su dökülür ve 5 dakika bekletilir. Sonra melisa eklenip ağzı kapalı 5 dakika daha demlenir. En son limon dilimi ve bal eklenir.
Tarif 4: Melisa ve ıhlamur
Türkiye'de çok sevilen ıhlamurla melisa birbirine çok yakışır. Hazır bitki çaylarında da sık rastlanan yumuşak bir karışımdır.
- 1 tatlı kaşığı melisa
- 1 tatlı kaşığı ıhlamur
250 ml sıcak su dökülür, ağzı kapalı 10 dakika demlenir. Bal ile tatlandırılabilir.
Tarif 5: Melisa limonatası
Yaz için bütün ailenin içebileceği bir serinletici.
- 1 büyük avuç taze melisa sürgünü
- 1 litre su
- 1-2 limonun suyu
- 2-3 yemek kaşığı bal ya da şeker
- buz ve limon dilimleri
Melisanın yarısının üzerine 500 ml sıcak su dökülür, 10 dakika demlenir ve süzülür. Bal ya da şeker bu sıcak çayda eritilir ve soğumaya bırakılır. Ardından 500 ml soğuk su ya da maden suyu, limon suyu ve kalan taze yapraklar eklenir. Buzdolabında bir-iki saat bekletilip buzla servis edilir.
Tarif 6: Soğuk demleme melisa suyu
Kaynatma gerektirmeyen en kolay yöntem.
Bir avuç taze melisa yaprağı hafifçe ezilip sürahiye konur ve üzerine bir litre soğuk su eklenir. İsteğe göre birkaç dilim salatalık ya da limon katılabilir. En az iki saat, tercihen bir gece buzdolabında bekletilir. Bir-iki gün içinde tüketilir.
Tarif 7: Elma ve tarçınlı kış çayı
Yazın kurutulan melisayı kışın değerlendirmenin güzel bir yolu.
- 1 tatlı kaşığı kuru melisa
- 1 yemek kaşığı kuru elma ya da birkaç dilim taze elma
- küçük bir parça tarçın çubuğu
- isteğe göre 1 karanfil
Elma ve tarçının üzerine 300 ml sıcak su dökülür ve 5 dakika bekletilir. Sonra melisa eklenip ağzı kapalı 5-8 dakika daha demlenir. Süzülür, istenirse balla tatlandırılır.
Tarif 8: Melisa ve rooibos
Rooibos kafeinsizdir ve hafif tatlımsı tadıyla melisayla iyi uyuşur.
- 1 tatlı kaşığı rooibos
- 1 tatlı kaşığı melisa
250 ml kaynar su dökülür, 5-8 dakika demlenir. Sade, biraz sütle ya da soğuk olarak limonla içilebilir.
Melisa çayında sık yapılan hatalar
- Fokurdayan suyla demlemek: Yapraklar haşlanır, çay acılaşır ve koku kaybolur.
- Ağzını açık bırakmak: Uçucu yağlar buharla uçar, çay sulu ve kokusuz kalır.
- Çok uzun demlemek: 15 dakikayı geçen demleme tadı ağırlaştırır.
- Eskimiş kuru yaprak kullanmak: Sararmış, kokusuz yaprak lezzet vermez.
Melisa çayında kafein var mı?
Hayır, melisa çayında kafein yoktur. Melisa yaprağı kafein içermez; bu yüzden akşamları içilen bitki çayları arasında yer alır. Karışıma siyah çay ya da yeşil çay eklenirse kafein o çaylardan gelir.
Karışımları saklama
Karışımları sık içenler için toplu hazırlamak pratiktir. Kuru otlar istenen oranda bir kâsede karıştırılır ve koyu renkli, ağzı sıkı kapanan kavanozlara doldurulur. Kavanozların üzerine içerik ve tarih yazılır. Serin, kuru ve karanlık bir yerde saklanan karışımlar yaklaşık bir yıl kokusunu korur.
Günde kaç fincan melisa çayı içilir?
Sağlıklı yetişkinler için günde iki-üç fincan yaygın bir miktardır. Avrupa İlaç Ajansı (EMA), melisa yaprağını geleneksel bitkisel ilaç olarak listeler ve çay için genellikle fincan başına bir-iki gram kuru yaprak, günde birkaç kez önerir. Uzun süre her gün düzenli içmek isteyenlerin bunu doktoruyla konuşması gerekir.
Melisa çayı geleneksel olarak ne için içilir?
Melisa Orta Çağ'dan beri şifalı ot olarak kullanılır. Avrupa İlaç Ajansı melisa yaprağını "geleneksel bitkisel ürün" olarak sınıflandırır: uzun süreli kullanım deneyimine dayanarak hafif stres belirtilerini hafifletmek, uykuya yardımcı olmak ve gaz gibi hafif mide-bağırsak şikâyetlerinde kullanılır. "Geleneksel" ifadesi, etkinin uzun kullanım deneyimine dayandığını, yeterli klinik çalışmayla kanıtlanmadığını anlatır.
Melisa çayı bir tedavi yerine geçmez. Uykusuzluk, huzursuzluk ya da mide şikâyetleri uzun sürüyorsa mutlaka bir doktora gidilmelidir.
Kimler dikkatli olmalı?
- Tiroit hastaları: Melisa tiroit bezinin çalışmasını etkileyebilir. Tiroit rahatsızlığı olanlar ve tiroit ilacı kullananlar önce doktora danışmalıdır.
- Hamile ve emzirenler: Güvenliğine dair yeterli veri yoktur. İçmeden önce doktora ya da eczacıya danışılmalıdır.
- Çocuklar: Avrupa İlaç Ajansı, doktor önermedikçe 12 yaşından küçüklerde ilaç amaçlı kullanımı önermez.
- İlaç kullananlar: Sakinleştirici ya da uyku ilacı kullananlar melisa çayını doktorla konuşmadan içmemelidir.
- Araç kullananlar: Fazla miktarda içildiğinde uyku hâli yapabilir.
İlgili Rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Melisa çayı kaç dakika demlenir?
Ağzı kapalı olarak 5-10 dakika demlenir. Böylece uçucu yağlar çayda kalır.
Melisa çayını kimler içmemeli?
Tiroit hastaları ve tiroit ilacı kullananlar, hamileler, emzirenler, 12 yaşından küçük çocuklar ve sakinleştirici ya da uyku ilacı kullananlar melisa çayını doktora danışmadan içmemelidir.
Melisa çayı ne zaman içilir?
Geleneksel olarak akşamları, yatmadan yarım-bir saat önce ya da yemekten sonra içilir.
Melisa çayı her gün içilir mi?
Sağlıklı yetişkinler için günde iki-üç fincan yaygındır. Uzun süre her gün içmek isteyenler ya da bir rahatsızlığı olanlar doktoruna danışmalıdır.
Melisa çayı demlenir mi kaynatılır mı?
Melisa çayı kaynatılmaz, demlenir. Kaynamış ve bir dakika dinlendirilmiş su yaprakların üzerine dökülür, ağzı kapalı 5-10 dakika bekletilir. Yaprakları suyla birlikte kaynatmak kokuyu veren uçucu yağları uçurur ve tadı acılaştırır.
Uyarı: Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve doktor tavsiyesi yerine geçmez. Şifalı bitkileri kullanmadan önce, özellikle bir hastalığınız varsa, hamileyseniz, emziriyorsanız, çocuklar için ya da ilaç kullanıyorsanız mutlaka doktorunuza veya eczacınıza danışın.
TarlaTapan rehber yazıları sahada işe yarayan, uygulanabilir bilgiyi esas alır. Düzeltme ve önerileriniz için bize yazın.