Kekik Nasıl Çoğaltılır? Çelikle Köklendirme, Tohum ve Kök Ayırma

Kekik hem bahçede birkaç ocak isteyenlerin hem de dekarlarca tarla kuracak üreticilerin çoğaltmak istediği bir bitkidir. Üç yöntem vardır: tohum, çelik ve kök ayırma. Hangisinin seçileceği, kaç bitkiye ihtiyaç olduğuna ve ürünün tek tip olmasının ne kadar önemli olduğuna bağlıdır.

Kekikte Çoğaltma Yolları

• Tohumla çoğaltma: Çok sayıda fide elde edilir, ama bitkiler birbirinden farklı olabilir.
• Çelikle çoğaltma: Ana bitkinin aynısı elde edilir, fide üretiminde en çok kullanılan yoldur.
• Kök ayırma: Yaşlı ocak bölünerek birkaç yeni bitki elde edilir, küçük alanlar için uygundur.
• Daldırma: Yere değen dallar toprakla örtülüp köklendirilir, evde ve bahçede kullanılır.

Tohumla Çoğaltma ve Zorlukları

Kekik tohumu çok küçüktür ve üzeri ya çok ince örtülür ya da hiç örtülmez. Tohum ince torf veya torf-perlit karışımına serpilir, hafifçe bastırılır ve sürekli nemli tutulur. Uygun sıcaklıkta tohumlar yaklaşık bir iki haftada çimlenir. Fideler yavaş gelişir; tarlaya dikilecek boya gelmeleri birkaç ay sürer.

Tohumun asıl sorunu tip karışıklığıdır. Kekik yabancı tozlanan bir bitkidir, tohumdan çıkan bitkilerin yağ oranı, rengi ve gelişme gücü farklı olabilir. İhracata ürün yetiştiren üretici için bu karışıklık kalite kaybı demektir.

Çelikle Çoğaltma

Çelik, sağlıklı ve verimli bir ana bitkiden alınır. Uygulama şöyledir:

• İlkbaharda veya sonbaharda, çiçek taşımayan genç sürgünlerden 8-10 cm'lik uç çelikler kesilir.
• Alt yapraklar temizlenir, yalnız üstte birkaç yaprak bırakılır.
• Çelikler perlit, kum veya torf-perlit karışımına dikilir.
• Ortam nemli tutulur, doğrudan güneşten korunur.
• Köklenme mevsime göre birkaç hafta sürer; köklenen çelikler viyole veya saksıya aktarılır.

Köklendirme hormonu kullanmak köklenme oranını artırabilir. Ticari fidecilerde sisleme sistemi olan seralarda bu iş çok daha başarılı yapılır.

Kök Ayırma (Bölme) Yöntemi

Birkaç yaşına gelmiş kekik ocağı ilkbaharda sökülür, kökleriyle birlikte birkaç parçaya ayrılır. Her parçada hem kök hem sürgün bulunmalıdır. Parçalar hemen yerine dikilip sulanır. Bu yöntem hızlı sonuç verir, ama bir ocaktan alınabilecek bitki sayısı azdır. Bu yüzden büyük tarla kurmak için değil, bahçe ve boşluk tamamlama için uygundur.

Fide Üretim Aşamaları

Ticari fide üretiminde çelik ya da tohum viyole konur, sera veya örtü altında köklendirilir, birkaç hafta dış ortama alıştırılarak sertleştirilir. Tarlaya dikilecek fidenin kök topu dağılmamalı, gövdesi sağlam ve sağlıklı olmalıdır. Viyolde fazla bekletilen fidenin kökü dolanır ve tarlada geç tutar.

Hangi Yöntem Ticari Üretime Uygun?

Dekarlarca tarla için binlerce fide gerekir. Bunu karşılamanın en güvenli yolu çelikle çoğaltılmış fidedir; çünkü hem tek tip ürün sağlar hem de seçilmiş verimli bitkinin özelliğini taşır. Tohumla üretilen fide daha ucuz olabilir, ama tarlada karışık ocaklar ortaya çıkabilir. Kök ayırma ise yalnızca küçük alanlarda anlamlıdır.

Ana Bitki Seçiminin Önemi

Çelik ve kök ayırmada yeni bitki ana bitkinin aynısıdır. Bu nedenle çelik alınacak bitki dikkatle seçilmelidir: hastalıksız, gür gelişen, yaprağı iri ve kokusu güçlü ocaklar tercih edilir. Zayıf ve hastalıklı ocaktan alınan çelik, sorunu tarlaya taşır.

Çoğaltmada Sık Yapılan Hatalar

• Çiçek açmış, odunlaşmış daldan çelik almak.
• Köklendirme ortamını aşırı sulayıp çeliği çürütmek.
• Çelikleri güneş altında bırakmak.
• Tohumu toprağın derinine gömmek.
• Köklenen çeliği sertleştirmeden tarlaya dikmek.

Sıkça Sorulan Sorular

Kekik nasıl çoğaltılır?

Kekik tohumla, çelikle ve kök ayırmayla çoğaltılır. Tek tip ürün için en güvenli yöntem çelikle çoğaltmadır.

Kekik çelikle çoğaltılır mı?

Evet. Çiçeksiz genç sürgünlerden alınan 8-10 cm'lik uç çelikler nemli perlit veya torf karışımında birkaç haftada köklenir.

Kekik tohumdan yetişir mi?

Yetişir. Tohum yüzeye serpilir, nemli tutulur ve bir iki haftada çimlenir. Ancak tohumdan çıkan bitkiler birbirinden farklı olabilir.

Kök ayırma nasıl yapılır?

Yaşlı ocak ilkbaharda sökülür, her parçada kök ve sürgün kalacak şekilde bölünür ve hemen dikilip sulanır.

Fide mi çelik mi daha iyi?

Tarlaya dikilen şey her durumda fidedir; önemli olan fidenin nasıl üretildiğidir. Çelikten üretilmiş fide tek tip ürün verdiği için ticari üretimde tercih edilir.