Kaktüs Bakımı Nasıl Olmalı? Sulama, Kış Bakımı ve Çiçek Açtırma

Kaktüsler, sukulentlerin özel bir ailesidir. Tüm kaktüsler sukulenttir, ama tüm sukulentler kaktüs değildir. Kaktüsleri diğer sukulentlerden ayıran özellik, dikenlerin ve çiçeklerin çıktığı areol adı verilen küçük, tüylü yastıkçıklardır. Kaktüslerin çoğu Amerika kıtasının kurak bölgelerinden gelir ve yapraklarının yerini dikenler almıştır. Bu yapı onlara sıcağa ve kuraklığa karşı olağanüstü bir dayanıklılık kazandırır.

Bu yazı, evlerde en çok yetiştirilen çöl kaktüsleri içindir. Yılbaşı kaktüsü gibi orman kaktüsleri farklı bakım ister ve yazının sonunda ayrıca değinilmiştir.

Kaktüs Nerede Durmalı?

Kaktüsler ev bitkileri arasında en çok ışık isteyenlerdendir:

• En uygun yer güney veya batı cepheli pencerenin hemen önüdür.
• İlkbahardan sonbahara kadar balkonda veya terasta tutulabilir.
• Günde en az 4-6 saat doğrudan güneş almaları idealdir.
• Az ışıklı yerde kaktüs incelir, uçtan sivrileşir ve soluk yeşile döner.

Uzun süre içeride kalmış bir kaktüs yazın birden güneşe çıkarılırsa güneş yanığı olabilir. Yanık, kaktüsün güneşe bakan yüzünde sarımsı-beyaz ya da kahverengi lekeler şeklinde görülür ve kalıcıdır. Bu yüzden güneşe geçiş kademeli yapılmalıdır.

Kaktüs Nasıl Sulanır?

Kaktüs sulamasında temel kural, toprak tamamen kuruduktan sonra bol sulamaktır:

• Büyüme döneminde (ilkbahar ve yaz) toprak kuruyunca, genellikle 10-14 günde bir sulanır.
• Su, saksının dibinden akana kadar verilir; altlıkta biriken su dökülür.
• Sonbaharda sulama aralığı uzatılır.
• Kışın dinlenme döneminde serin ortamda ayda bir sulama yeterlidir; bazı türler hiç sulanmaz.

Kaktüslerin en sık ölüm nedeni, kışın yapılan fazla sulamadır. Soğuk ve ıslak toprak, kaktüs köklerini kısa sürede çürütür.

Kaktüs Toprağı ve Saksı

Kaktüsler hızlı süzülen, gevşek bir toprak ister. Hazır kaktüs toprağı kullanılabilir veya yarı yarıya saksı toprağı ile perlit, pomza ya da iri kum karıştırılabilir. Saksının dibinde mutlaka drenaj deliği olmalıdır. Pişmiş toprak saksı, fazla nemi dışarı verdiği için kaktüsler için güvenli bir seçimdir.

Kaktüs Kışın Nasıl Bakılır?

Çöl kaktüslerinin çoğu kışın dinlenmeye ihtiyaç duyar. Bu dinlenme dönemi, bitkinin bir sonraki baharda çiçek açabilmesi için de önemlidir:

• Kışın kaktüs serin ve aydınlık bir yerde tutulur; ideal sıcaklık 5-12 °C arasıdır.
• Sulama büyük ölçüde azaltılır veya kesilir.
• Gübre verilmez.
• Kalorifer üzerinde tutulan kaktüs dinlenemez ve az ışık yüzünden uzar.
• Çoğu kaktüs dona dayanıksızdır; balkondaki bitkiler don başlamadan içeri alınmalıdır.

Kaktüs Nasıl Çiçek Açar?

Birçok kaktüs, evde de çiçek açabilir. Mammillaria, Rebutia, Echinopsis ve Gymnocalycium gibi türler küçük yaşta bile bolca çiçek verebilir. Kaktüsün çiçek açması için gereken koşullar:

• Kışın serin ve kuru bir dinlenme dönemi geçirmek.
• İlkbahar ve yazda bol güneş almak.
• Bitkinin yeterli olgunluğa ulaşmış olması; bazı türler ancak yıllar sonra çiçek açar.
• Büyüme döneminde seyreltik kaktüs gübresi verilmesi.

Kaktüs hiç çiçek açmıyorsa en olası neden, kışın sıcak ortamda dinlenmeden geçirmesi veya yaz boyunca yeterli ışık almamasıdır.

Saksı Değişimi

Kaktüslerin saksısı genellikle 2-3 yılda bir, ilkbaharda değiştirilir. Değişim sırasında dikenlerden korunmak için kalın eldiven veya katlanmış gazete ya da kartondan bir şerit kullanılır. Bitki eski saksıdan çıkarılır, kökler kontrol edilir, çürük kökler kesilir ve bitki bir boy büyük saksıya yeni kaktüs toprağıyla dikilir. Saksı değişiminden sonra kökler toparlanması için bir hafta kadar sulama yapılmaz.

Sık Görülen Sorunlar

• Dipten çürüme ve yumuşama: aşırı sulama.
• Sararma: aşırı sulama, kök çürümesi veya güneş yanığı.
• İncelme ve uçtan sivrileşme: az ışık.
• Kahverengi, mantar gibi sertleşmiş deri: gövdenin dibinde yaşla birlikte görülebilir ve çoğu zaman doğaldır; yumuşak değilse sorun değildir.
• Beyaz pamuksu kümeler: unlu bit.

Yılbaşı Kaktüsü Farklıdır

Yılbaşı kaktüsü (Schlumbergera) ve benzerleri, Brezilya'nın ormanlarında ağaçlar üzerinde yaşayan orman kaktüsleridir. Bu türler çöl kaktüsleri gibi yakıcı güneş istemez; parlak ama dolaylı ışığı sever. Toprakları biraz daha nemli tutulur ve tamamen kurumaya bırakılmaz. Çiçek açmaları için sonbaharda uzun ve karanlık gecelere ve serinliğe ihtiyaç duyarlar.

Kaktüsler sukulent ailesinin bir parçasıdır ve temel bakım kuralları ortaktır. Toprak, saksı ve kış bakımı için sukulent bakımı, doğru sulama aralığı için sukulent nasıl sulanır yazılarımıza bakabilirsiniz. Dipten yumuşayan bir kaktüsünüz varsa sukulent neden çürür yazısındaki kurtarma adımları kaktüs için de geçerlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaktüs kaç günde bir sulanır?

Kaktüs, toprak tamamen kuruduğunda sulanır. Bu genellikle ilkbahar ve yazda 10-14 günde bir, kışın ise serin ortamda ayda bir veya daha seyrek demektir. Kışın aşırı sulama kaktüsü çürütür.

Kaktüs evde nerede durmalı?

Kaktüs, evin en güneşli penceresinin önünde, tercihen güney veya batı cephesinde durmalıdır. Günde birkaç saat doğrudan güneş alması idealdir. Az ışıkta incelir ve rengi solar.

Kaktüs neden sararır?

Kaktüs sararmasının en yaygın nedeni aşırı sulama ve kök çürümesidir. Birden güneşe çıkarılan kaktüslerde güneş yanığı da sarı-beyaz lekelere yol açar. Uzun süre aynı toprakta kalan bitkilerde besin eksikliği de görülebilir.

Kaktüs çiçek açması için ne yapmalı?

Kaktüse kışın serin, kuru ve aydınlık bir dinlenme dönemi verilmeli, ilkbahar ve yazda bol güneşte tutulmalı ve büyüme döneminde seyreltik kaktüs gübresiyle beslenmelidir. Bitkinin olgunluk yaşına gelmiş olması da gerekir.

Kaktüs kışın sulanır mı?

Kışın serin ortamda tutulan çöl kaktüsleri çok az sulanır veya hiç sulanmaz. Ayda bir hafif sulama genellikle yeterlidir. Kaloriferli sıcak odada duran kaktüs biraz daha fazla su isteyebilir, ama yine de seyrek sulanmalıdır.