Yonca Ekimi Nasıl Yapılır? Ekim Zamanı, Tohum Miktarı ve Ekim Yöntemleri

Yonca, bir kez ekildiğinde aynı tarladan 5-7 yıl boyunca ürün alınabilen çok yıllık bir yem bitkisidir. Bu uzun ömür, ekim aşamasında yapılan doğruların da hataların da yıllarca taşınması anlamına gelir: özenle kurulan bir yoncalık yıllar boyu bol ve kaliteli ot verirken, aceleye getirilen bir ekim daha ilk yıldan seyrek ve otlu bir tarla bırakır. Bu yazıda ekim zamanından tohum miktarına, ekim yaparken dikkat edilecek bütün temel noktaları adım adım ele alıyoruz.

Yonca Ne Zaman Ekilir?

Yonca için iki uygun ekim dönemi vardır: ilkbahar (Mart-Nisan) ve yaz sonu-sonbahar (Eylül-Ekim). Kışları sert geçen Doğu Anadolu ve İç Anadolu'da ekim ilkbaharda, toprak sıcaklığı yükselip don tehlikesi geçtikten sonra yapılır. Ege, Akdeniz ve Marmara gibi ılıman bölgelerde ise sonbahar ekimi tercih edilir; böylece bitki kış yağışlarından yararlanarak ilkbahara güçlü girer. Sonbahar ekiminde kritik nokta zamanlamadır: fideler kışa girmeden önce 3-5 yapraklı döneme ulaşabilmeli, yani ekim don başlamadan en az 5-6 hafta önce bitirilmelidir.

Tohum Yatağı Hazırlığı

Yonca tohumu çok küçüktür; bu yüzden kesekli, kaba ve otlu bir toprağa atılan tohumun büyük bölümü çimlenemez. Tarla sonbaharda derince sürülür, ekim öncesinde kazayağı ve tırmıkla ikileme yapılarak ince, düzgün ve otsuz bir tohum yatağı hazırlanır. Ekimden önce merdane çekilerek toprağın bastırılması, tohumun eşit derinliğe düşmesini sağlar. Toprak analizi sonucuna göre ekimle birlikte fosforlu taban gübresi verilmesi kök gelişimini destekler. Yoncanın hangi topraklarda başarılı olduğunu yonca için en uygun toprak özellikleri yazımızda ayrıntılı anlatmıştık; ekim öncesinde pH ve drenaj kontrolünü mutlaka yapın.

Dekara Ne Kadar Tohum Atılır?

Tohum miktarı ekim yöntemine göre değişir. Mibzerle sıraya ekimde dekara 1,5-2,5 kg, serpme ekimde ise 3-4 kg tohum kullanılır. Mibzerle ekim hem tohumdan tasarruf sağlar hem de her tohumu aynı derinliğe bıraktığı için çıkışı eşitler; imkân varsa her zaman mibzer tercih edilmelidir. Kullanılacak tohumun sertifikalı, küskütsüz ve bölgeye uygun çeşitlerden seçilmesi tesisin ömrünü doğrudan etkiler; bu konuda yonca tohumu seçimi yazımıza göz atabilirsiniz.

Ekim Derinliği ve Sıra Arası

Yonca ekiminde en sık yapılan hata derin ekimdir. İdeal ekim derinliği 1-2 cm'dir; daha derine düşen tohum, gücü yetmediği için toprak yüzeyine çıkamaz ve çıkış oranı ciddi şekilde düşer. Ot üretimi amacıyla kurulan yoncalıklarda sıra arası genellikle 15-20 cm tutulur. Ekimden sonra merdane çekilerek tohumun toprakla teması sağlanır; bu basit işlem, özellikle kurak bölgelerde çimlenme oranını belirgin biçimde artırır.

Çıkış Sonrası İlk Dönem

Ekimden sonraki ilk haftalarda toprak yüzeyinde kaymak tabakası oluşursa körpe fideler toprağı delemez; bu riske karşı ağır topraklarda ekim öncesi yanmış çiftlik gübresi uygulaması koruyucu etki yapar. İlk sulamalar mutlaka yağmurlama şeklinde ve hafif yapılmalı, salma su ile fidelerin yatırılmasından kaçınılmalıdır. Tesis yılında yabancı ot rekabeti en büyük tehdittir; otlanan tarlada erken temizlik biçimi yapılabilir. Yoncanın genel bakımı, sulaması ve gübrelenmesi için yonca tarımı ve yetiştiriciliği rehberimize, biçim döneminde yapılacaklar için ise yoncada biçim zamanı ve hasat yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yonca hangi ayda ekilir?

Soğuk bölgelerde Mart-Nisan aylarında ilkbahar ekimi, ılıman bölgelerde Eylül-Ekim aylarında sonbahar ekimi yapılır. Sonbahar ekiminde bitkinin kışa girmeden 3-5 yapraklı olması gerekir.

Dekara kaç kilo yonca tohumu ekilir?

Mibzerle sıraya ekimde dekara 1,5-2,5 kg, serpme ekimde 3-4 kg tohum yeterlidir. Mibzerle ekim tohum tasarrufu ve eşit çıkış sağladığı için tercih edilmelidir.

Yonca tohumu kaç cm derine ekilir?

Yonca tohumu 1-2 cm derinliğe ekilmelidir. Daha derin ekimde küçük tohumun çıkış gücü yetmez ve tarlada boşluklar oluşur.

Aynı tarlaya arka arkaya yonca ekilir mi?

Ekilmemelidir. Sökülen bir yoncalığın yerine hemen yeniden yonca ekilirse gelişme zayıf olur; araya en az birkaç yıl başka kültür bitkileri (tahıl, mısır gibi) sokulmalıdır.

Doğru zamanda, iyi hazırlanmış tohum yatağına, uygun miktarda sertifikalı tohumla ve 1-2 cm derinliğe yapılan bir ekim, yoncalığın 5-7 yıllık ömrü boyunca alacağınız verimin temelini oluşturur. Ekimde gösterilen özen, ilk biçimden itibaren kendini fazlasıyla geri öder.